Giá mới đẩy chi phí đỗ xe lên cao
Phí gửi xe Hà Nội là khoản chi để trông giữ phương tiện tại các điểm được phép, và với cư dân nội đô, mức phí này có thể quyết định họ để ô tô gần nhà hay chuyển xe ra xa hơn. Từ ngày 15-10, Hà Nội áp dụng bảng giá dịch vụ mới tại các điểm sử dụng tạm thời lòng đường, hè phố được đầu tư bằng ngân sách nhà nước theo Quyết định 5794/QĐ-UBND. Đây không phải mức giá mặc nhiên áp dụng cho mọi bãi tư nhân, chung cư hay trung tâm thương mại; phạm vi điều chỉnh là yếu tố người gửi xe cần lưu ý.
Ở khu vực đô thị lõi, phí gửi ô tô đến 9 chỗ theo lượt 60 phút tăng từ 30.000 đồng lên 50.000 đồng; vé tháng hợp đồng ban ngày từ 3 triệu đồng lên 4,8 triệu đồng, còn hợp đồng ngày đêm từ 4 triệu đồng lên 6 triệu đồng. Trên những tuyến còn lại trong Vành đai 1, mức theo lượt tăng từ 25.000 đồng lên 45.000 đồng mỗi 60 phút; từ Vành đai 1 đến Vành đai 2 là 35.000 đồng, còn từ Vành đai 2 đến Vành đai 3 là 25.000 đồng. Giá giữ xe tăng mạnh khiến lựa chọn chỗ đỗ ô tô không còn đơn thuần là tìm nơi gần nhà.
Gửi xe xa trở thành cách giảm gánh nặng
Một số cư dân chấp nhận đưa xe ra xa trung tâm để hạ chi phí định kỳ. Anh Nguyễn Hoàng Long chuyển ô tô từ khu vực gần nhà đến tầng hầm một chung cư ở Minh Khai, nơi phí gửi là 1,5 triệu đồng mỗi tháng; anh mua thêm vé gửi xe máy 200.000 đồng một tháng, tổng cộng 1,7 triệu đồng. So với hợp đồng ngày đêm ở khu đô thị lõi, cách này giúp gia đình tiết kiệm 4,3 triệu đồng mỗi tháng, nhưng mỗi lần lấy hoặc gửi xe anh phải đi gần 6 km từ Trần Hưng Đạo đến Minh Khai.
Với người dùng xe hằng ngày, việc tìm chỗ rẻ hơn khó hơn. Anh Ngô Duy Phương cho biết hợp đồng gửi xe ban đêm trên phố Quán Sứ tăng từ 2 triệu đồng lên 3,5 triệu đồng mỗi tháng; những điểm gửi qua đêm trong bán kính 2 km có giá khoảng 2,5–3 triệu đồng nhưng đã hết chỗ. Điều đó cho thấy đỗ xe nội đô không chỉ bị chi phối bởi giá: nguồn chỗ trống hạn chế khiến phương án tiết kiệm có thể khó tìm ngay cả khi người dân sẵn sàng đi xa.
Khoản tiết kiệm phải đổi bằng thời gian
Đỗ xe xa hơn làm giảm hóa đơn nhưng chuyển một phần chi phí sang thời gian, công sức và sự linh hoạt trong sinh hoạt. Anh Nguyễn Đức Tuấn ở phường Cửa Nam từng gửi xe gần nhà, nay phải tìm điểm xa hơn; anh cho biết việc lấy xe bất tiện khi trời mưa, về muộn hoặc phát sinh việc đột xuất. Với những gia đình ít dùng ô tô, đánh đổi ấy có thể chấp nhận được. Nhưng người cần xe đi làm mỗi ngày có ít dư địa hơn để chọn bãi xa.
Áp lực cũng xuất hiện quanh nơi làm việc. Chị Lan Hoa, nhân viên một công ty trên đường Lý Thường Kiệt, gửi xe cách công ty hơn 500 m vì khu vực có ít chỗ; chị nói đi bộ xa bất tiện khi mưa hoặc làm muộn, còn chuyển sang bãi gần hơn có thể làm chi phí tăng đáng kể. Khi chỗ đỗ ô tô khan hiếm và giá cao, người dân phải cân nhắc khoản tiết kiệm với thời gian đi bộ, quãng đường lấy xe và khả năng ứng phó những việc bất ngờ.
Quản lý vỉa hè cần đi cùng lựa chọn thực tế
Thành phố giải thích việc điều chỉnh nhằm nâng hiệu quả quản lý, sử dụng lòng đường, hè phố và góp phần điều tiết nhu cầu giao thông. Mục tiêu quản lý là có cơ sở, nhưng khi nhu cầu gửi ô tô nội đô tăng trong lúc không gian dành cho giao thông tĩnh chưa đáp ứng đủ, giá cao có thể khiến gánh nặng dồn lên sinh hoạt của cư dân. Tăng giá tại các điểm thuộc phạm vi quy định sẽ khó tự giải quyết tình trạng thiếu chỗ nếu người gửi xe không có thêm lựa chọn phù hợp về vị trí và mức phí.
Vì vậy, điều cần theo dõi sau ngày 15-10 không chỉ là bảng giá mà còn là khả năng tiếp cận các bãi đỗ hợp pháp, còn chỗ và thuận tiện với nhu cầu đi lại. Cư dân ít dùng xe có thể chọn gửi xa để tiết kiệm; người phụ thuộc vào ô tô mỗi ngày sẽ phải cân đo kỹ hơn. Khi phương án gần nhà vượt quá khả năng chi trả còn phương án xa làm xáo trộn lịch trình, lựa chọn ấy không hẳn là tự do: đó là sự đánh đổi mà đô thị cần tính đến khi tổ chức lại không gian đỗ xe.
