Hai đề xuất, hai nhóm thụ hưởng khác nhau
Hỗ trợ BHYT là việc ngân sách nhà nước hoặc địa phương chi trả một phần hay toàn bộ mức đóng để người dân duy trì quyền lợi khám, chữa bệnh theo bảo hiểm y tế. Hiện có hai đề xuất đáng chú ý, nhưng chưa đề xuất nào đồng nghĩa với chính sách mới đã được thông qua. Bộ Y tế muốn tiếp tục hỗ trợ tối thiểu 70% mức đóng cho người dân tộc thiểu số ở những địa bàn từng thuộc diện khó khăn; TP HCM đề xuất đóng đủ phí cho một nhóm người lớn tuổi chưa có thẻ theo diện khác. Điểm khác biệt cốt lõi là một bên nhằm ngăn hỗ trợ hiện hành bị đứt quãng, bên kia mở rộng phạm vi hỗ trợ tại địa phương. Vì vậy, người dân cần kiểm tra đúng điều kiện của từng đề xuất, thay vì hiểu mọi trường hợp thuộc nhóm tuổi hoặc dân tộc liên quan đều được cấp BHYT miễn phí.
Đối tượng hưởng BHYT theo chính sách của Nghị định 75/2023/NĐ-CP gồm người dân tộc thiểu số sống tại xã khu vực II, khu vực III hoặc thôn đặc biệt khó khăn trong giai đoạn 2016-2020 nhưng không còn nằm trong danh sách địa bàn tương ứng giai đoạn 2021-2025.
Đề xuất của Bộ Y tế nhằm tránh khoảng trống hỗ trợ
Mức hỗ trợ hiện hành tối thiểu là 70%, được áp dụng trong 36 tháng và kết thúc ngày 31/10/2026. Đây là lý do đề xuất của Bộ Y tế có tính cấp thời: nếu không có phương án nối tiếp, một bộ phận người dân có thể phải tự gánh toàn bộ mức đóng. Theo ước tính của Bộ, đến tháng 10/2026 còn 1.413.686 người đang nhận hỗ trợ theo Nghị định 75; khoảng 1,3 triệu người có nguy cơ mất hỗ trợ nếu chính sách không được tiếp tục.
Bộ Y tế đang lấy ý kiến dự thảo nghị quyết để ngân sách nhà nước tiếp tục hỗ trợ tối thiểu 70% từ ngày 1/11/2026, cho đến khi nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định 188/2025/NĐ-CP được ban hành và có hiệu lực. Theo tờ trình, kinh phí dự kiến khoảng 207 tỷ đồng cho hai tháng cuối năm 2026 và bình quân khoảng 1.243 tỷ đồng mỗi năm trong giai đoạn 2027-2030. Nếu hỗ trợ dừng lại, giá trị thẻ có thể bị gián đoạn, ảnh hưởng rõ nhất tới người mắc bệnh mạn tính cần khám chữa bệnh thường xuyên. Đây là đề xuất nối tiếp, chưa phải quyết định đã có hiệu lực.
TP HCM đề xuất BHYT miễn phí cho người 60-64 tuổi
Đề xuất BHYT của TP HCM nhắm đến gần 196.000 người từ 60 đến dưới 65 tuổi, có đăng ký thường trú tại thành phố và chưa có thẻ BHYT theo chính sách hỗ trợ khác. Dự thảo nghị quyết do UBND thành phố trình HĐND đề xuất hỗ trợ 100% phí mua thẻ, với thời điểm dự kiến áp dụng từ ngày 1/1/2027; người đang có thẻ sẽ được hỗ trợ khi thẻ hiện tại hết hạn. Như vậy, điều kiện thường trú và chưa được hưởng chính sách khác là ranh giới quan trọng: không phải toàn bộ người 60-64 tuổi tại TP HCM tự động thuộc diện nhận hỗ trợ.
Lý do đề xuất có sức nặng thực tế: nhiều người chưa có thẻ làm việc tự do, buôn bán nhỏ và có thu nhập không ổn định, nên khó duy trì tham gia bảo hiểm. Một số người đã đóng liên tục 3-4 năm; nếu được hỗ trợ, họ có thể tiếp tục quá trình tham gia để tiến tới đủ 5 năm liên tục và hưởng thêm quyền lợi theo quy định. Tuy nhiên, đề xuất vẫn cần được HĐND xem xét, thông qua trước khi có thể triển khai.
Đừng nhầm đề xuất với chính sách đang áp dụng
Hai phương án cùng hướng tới giữ người dân trong hệ thống BHYT, nhưng khác nhau về phạm vi và mức hỗ trợ: đề xuất của Bộ Y tế duy trì tối thiểu 70% cho nhóm dân tộc thiểu số đủ điều kiện, còn TP HCM đề xuất chi trả toàn bộ phí cho nhóm thường trú 60-64 tuổi chưa có thẻ theo diện khác. Cả hai hiện vẫn là đề xuất: Bộ Y tế đang lấy ý kiến dự thảo nghị quyết, còn phương án của TP HCM là dự thảo trình HĐND.
Điều đó không có nghĩa mọi hỗ trợ BHYT hiện nay đều mới chỉ nằm trên giấy. TP HCM đã có chính sách hỗ trợ 100% phí cho người thường trú từ 65 đến dưới 75 tuổi chưa được hưởng chính sách tương tự; thành phố cũng đang hỗ trợ BHYT cho học sinh. Người dân nên căn cứ thẻ đang có, nơi thường trú, nhóm tuổi và diện hỗ trợ hiện tại để xác định quyền lợi, đồng thời theo dõi kết quả thông qua nghị quyết chính thức. Kết luận cần nhớ: hai nhóm có thể được hỗ trợ trong các đề xuất sắp tới không giống nhau, và quyền lợi chỉ được xác lập khi văn bản tương ứng được thông qua.
