Tẩy chay Grammy: Khi BTS tự định nghĩa lại giá trị thành công
BTS Grammy boycott là sự kiện nhóm nhạc Hàn Quốc BTS đồng loạt tuyên bố không gửi album “Arirang” và các ca khúc trong album để xét giải Grammy kỳ tới, qua đó đặt lại câu hỏi về quyền tự chủ nghệ sĩ trước các thiết chế quyền lực và chuẩn mực công nhận trong ngành công nghiệp âm nhạc quốc tế. Chỉ một tháng sau khi Viện Hàn lâm Thu âm Mỹ công bố hạng mục mới “Trình diễn nhạc pop châu Á xuất sắc nhất”, cả bảy thành viên BTS tuyên bố không gửi tác phẩm để Grammy xem xét trong năm nay. Trước đó, nhóm thông báo không gửi “Arirang” cùng các ca khúc trong album tham gia xét giải Grammy 2027. Đây không phải hành động giận dỗi nhất thời, mà là quyết định ca sĩ mang tính tuyên ngôn: BTS từ chối bị đặt vào một “ô” khu vực, thay vì cạnh tranh ngang hàng ở các hạng mục lớn như Album của năm hay Bản thu âm của năm. Thông điệp chung mà cả bảy thành viên chia sẻ nêu rõ mong muốn âm nhạc được lắng nghe và yêu thích dựa trên giá trị vốn có, chứ không bị phân chia theo khu vực hoặc ngôn ngữ. Họ nói không với sự công nhận có điều kiện, chấp nhận đánh đổi cơ hội nhận giải để giữ vững quyền tự chủ nghệ sĩ.
“Điều này thật dũng cảm”: Khi sự ủng hộ đến từ bên trong hệ thống
Quyết định rút “Arirang” khỏi cuộc chơi Grammy được nhiều người xem là hành động mạo hiểm: từ bỏ sân khấu vinh danh lớn nhất của nhạc pop phương Tây, ngay khi album đang ở đỉnh cao thành công. Nhưng điều khiến BTS Grammy boycott trở nên nặng ký là việc nó nhận được tiếng nói ủng hộ từ chính những người từng được hệ thống này tôn vinh. Huyền thoại R&B Stephanie Mills chia sẻ lại bài viết về quyết định của BTS, viết: “BTS, điều này thật dũng cảm. Hãy đọc nội dung bên dưới để hiểu lý do của họ. Tôi ngưỡng mộ những chàng trai trẻ này”. Một nghệ sĩ từng giành Grammy cho Trình diễn giọng nữ R&B xuất sắc lại cổ vũ một nhóm công khai đứng ngoài cuộc xét giải – đó là lời chứng thực mạnh mẽ rằng vấn đề BTS nêu ra không phải cảm tính, mà là câu hỏi nghiêm túc về cách Grammy phân loại và trao quyền cho nghệ sĩ. Nhiều ý kiến nhận định sự ủng hộ từ Stephanie Mills khiến quyết định của BTS nhận thêm sự chú ý trong ngành công nghiệp âm nhạc Mỹ, bởi nó cho thấy rạn nứt không chỉ đến từ ngoại biên K-pop mà đã len vào chính “trung tâm” Grammy.
Vị thế đặc biệt của BTS và ranh giới tự chủ nghệ sĩ
Không nhiều nghệ sĩ có thể công khai tẩy chay Grammy mà vẫn giữ nguyên sức ảnh hưởng. Các chuyên gia nhận định nguyên nhân nằm ở việc BTS đang giữ một vị thế gần như không ai có được trong ngành công nghiệp âm nhạc. Sau khi cả bảy thành viên hoàn thành nghĩa vụ quân sự bắt buộc, “Arirang” phát hành và nhanh chóng đứng đầu nhiều bảng xếp hạng toàn cầu, nhận vô số lời khen từ giới phê bình. Nói cách khác, BTS có đủ vốn liếng nghệ thuật và thương mại để dám từ chối một giải thưởng mà phần lớn đồng nghiệp vẫn coi là “đích đến”. Giáo sư Hye Jin Lee cho rằng điều này cho thấy BTS đã bước tới giai đoạn trong sự nghiệp mà họ không còn cần tìm kiếm sự công nhận từ các thiết chế văn hóa phương Tây. Khi HYBE khẳng định đây là quyết định riêng của BTS và các nghệ sĩ khác hoàn toàn có quyền lựa chọn, ranh giới quyền tự chủ nghệ sĩ hiện lên rõ ràng: công ty có thể tiếp tục chơi theo luật Grammy với những nghệ sĩ khác, trong khi BTS chọn viết bộ quy tắc riêng cho nhóm. Đó là đặc quyền của những người đã vượt khỏi trạng thái “cần được công nhận” để trở thành chuẩn mực mới.
Grammy, “Asian Pop” và cái giá của sự công nhận có điều kiện
Hạng mục “Trình diễn nhạc pop châu Á xuất sắc nhất” được Viện Hàn lâm Ghi âm giới thiệu như nỗ lực ghi nhận sự phát triển và đa dạng của nhạc pop châu Á. Nhưng cách phân loại này nhanh chóng bị đặt nghi vấn: châu Á không phải một thể loại âm nhạc mà là cả một châu lục với khoảng 50 quốc gia, mỗi nơi có truyền thống âm nhạc rất khác nhau. Khi Grammy gom K-pop, J-pop, C-pop và các dòng nhạc đại chúng khác từ châu Á vào một hạng mục, họ vô tình biến sự đa dạng thành một chiếc kệ chung cho “âm nhạc ngoại biên”. Lo ngại lớn nhất là việc phân loại nghệ sĩ theo khu vực có thể tách họ khỏi những hạng mục chính. Dù phía Viện Hàn lâm khẳng định gửi tác phẩm ở hạng mục nhạc pop châu Á không ngăn nghệ sĩ tranh giải tại Album của năm hay Bản thu âm của năm, thực tế lịch sử từng cho thấy các hạng mục mới dễ trở thành “khu vực đệm”, giống như cách giải Hard Rock/Metal từng gây tranh cãi khi trao cho một ban progressive rock. BTS đã chọn không trở thành gương mặt trang trí cho một sự đa dạng mang tính hình thức như vậy.
Từ BTS đến tương lai quyền lực nghệ sĩ
Điều đáng chú ý là đến thời điểm hiện tại, rất ít nghệ sĩ khác công khai hưởng ứng quyết định ca sĩ nhà BTS. Ngành công nghiệp âm nhạc vẫn vận hành trên trục quyền lực nơi giải thưởng lớn vừa là thước đo danh tiếng, vừa là cánh cửa mở ra cơ hội. Không phải ai cũng đủ an toàn về vị thế để tự nguyện bước ra ngoài. Giáo sư Hye Jin Lee bày tỏ hoài nghi rằng nếu có nghệ sĩ Hàn Quốc hoặc châu Á khác đưa ra quyết định tương tự, quyết định đó khó tạo ra sức lan tỏa lớn như BTS. Điều này cho thấy bài học hai mặt: một mặt, nhóm đã chứng minh nghệ sĩ ở đỉnh cao có thể từ chối sự công nhận mà họ cho là bất công; mặt khác, hệ thống giải thưởng vẫn nắm trong tay quyền kiểm soát đối với phần đông nghệ sĩ còn đang trên đường tìm kiếm chỗ đứng. Cuối cùng, câu hỏi quan trọng không phải là “ai sẽ tẩy chay Grammy tiếp theo?”, mà là “chúng ta đo giá trị âm nhạc bằng điều gì?”. Khi nghệ sĩ dám coi tự do sáng tạo và quyền tự chủ nghệ sĩ quan trọng hơn huy chương, họ buộc cả ngành phải soi lại cách trao quyền và trao giải. BTS đã ném viên đá đầu tiên, phần còn lại thuộc về những người quyết định điều gì mới là thành công xứng đáng.
