Global Marintech Expo: điểm hẹn chiến lược của công nghệ và thị trường
Global Marintech Expo là Triển lãm Quốc tế về Khoa học công nghệ và Nuôi trồng thủy sản, tập trung vào nuôi biển công nghiệp, công nghệ biển và kinh tế biển bền vững, nơi kết nối doanh nghiệp, nhà đầu tư, cơ quan quản lý và giới khoa học để thúc đẩy chuỗi giá trị thủy sản dựa trên nền tảng công nghệ hiện đại. Đây không phải một hội chợ trưng bày sản phẩm thuần túy, mà là nỗ lực đặt công nghệ thủy sản vào trung tâm chiến lược phát triển nuôi biển công nghiệp Việt Nam. Triển lãm diễn ra từ ngày 18–20/11 tại Trung tâm Triển lãm Quốc gia VEC, với hơn 50.000 m², trên 250 gian hàng và đại diện từ 20–30 quốc gia, dự kiến thu hút 8.000–10.000 khách chuyên ngành. Quy mô này cho thấy ngành thủy sản Việt Nam đã đủ sức trở thành điểm đến của tri thức và dòng vốn quốc tế, nếu biết biến sự kiện thành bệ phóng cho hợp tác dài hạn, thay vì chỉ một “mùa hội chợ” sôi động rồi lãng phí cơ hội.
Công nghệ thủy sản: từ mắt xích rời rạc đến hệ sinh thái chuỗi giá trị
Điểm khác biệt lớn nhất của Global Marintech Expo là cách tổ chức không gian theo sáu khu vực gắn với toàn bộ chuỗi giá trị thủy sản: công nghệ nuôi trồng, con giống và công nghệ di truyền, thức ăn và chế phẩm sinh học, thiết bị và cơ giới hóa, chế biến và truy xuất nguồn gốc, cùng khu gian hàng quốc gia. Thay vì để doanh nghiệp tự lần mò từng mảnh ghép, triển lãm tạo ra một hệ sinh thái công nghệ, nơi các mắt xích có thể được thiết kế đồng bộ ngay từ đầu. Theo ông Phùng Đức Tiến, nếu khoa học công nghệ thực sự trở thành động lực, nuôi biển và cả ngành thủy sản sẽ có cơ hội tạo ra những bước đột phá lớn. Cách tiếp cận chuỗi này buộc doanh nghiệp suy nghĩ khác: từ mua sắm thiết bị đơn lẻ sang xây dựng mô hình sản xuất dựa trên dữ liệu, tự động hóa, truy xuất nguồn gốc và kết nối thị trường. Chính ở đây, năng lực cạnh tranh xuất khẩu sẽ được quyết định.
Na Uy, Israel, Trung Quốc: lớp học mở về nuôi biển công nghiệp
Một trong những điểm nhấn của Global Marintech Expo là sự tham gia của Na Uy, Israel và Trung Quốc – những quốc gia có thế mạnh về nuôi biển và công nghệ nuôi biển hiện đại. Với Việt Nam, đây không đơn thuần là cơ hội mua thiết bị, mà là một “lớp học mở” về cách xây dựng nuôi biển công nghiệp xa bờ, công nghệ tuần hoàn nước RAS, cũng như các mô hình nuôi trên bờ an toàn, ít rủi ro. Nuôi biển Việt Nam hiện vẫn chủ yếu nhỏ lẻ, ứng dụng công nghệ cao và phát triển theo chuỗi còn hạn chế. Nếu chỉ dừng lại ở việc chiêm ngưỡng mô hình Na Uy hay Israel trên sa bàn, triển lãm sẽ đánh mất giá trị. Điều Việt Nam cần, và Global Marintech Expo có thể tạo điều kiện, là các gói hợp tác cụ thể: chuyển giao công nghệ, đào tạo vận hành, đồng đầu tư mô hình thí điểm và cùng phát triển thị trường. Không học “lấy được”, mà học để làm và để bán.
Kết nối công nghệ – vốn – thị trường: cơ hội và thách thức cho kinh tế biển bền vững
Ban tổ chức đặt mục tiêu biến Global Marintech Expo thành điểm kết nối công nghệ, nguồn vốn và thị trường cho ngành nuôi biển công nghiệp, thông qua mô hình “Triển lãm – Hội thảo – Kết nối đầu tư – Tham quan thực địa”. Không gian này được thiết kế cho nhiều đối tượng: cơ quan quản lý, tổ chức quốc tế, viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp, quỹ đầu tư, tổ chức tài chính, địa phương ven biển và cộng đồng ngư dân. Tuy nhiên, kết nối chỉ có ý nghĩa nếu Việt Nam chủ động đặt ra bài toán kinh tế biển bền vững: nuôi biển trở thành chiến lược an ninh lương thực, giảm áp lực khai thác tự nhiên, đồng thời tạo giá trị gia tăng cao hơn qua chế biến sâu và truy xuất minh bạch. Nguy cơ lớn là chúng ta vẫn mang tư duy sản xuất nhỏ lẻ vào một “sân chơi công nghệ”, thiếu chuẩn bị về thể chế, hạ tầng dữ liệu và năng lực tiếp nhận vốn. Triển lãm mở cửa, nhưng chỉ những người đi kèm chiến lược dài hơi mới nắm được cơ hội.
Từ sự kiện đến chuyển đổi thực chất của chuỗi giá trị thủy sản Việt Nam
Nuôi biển đã được nhìn nhận như một cấu phần quan trọng trong chiến lược kinh tế biển bền vững toàn cầu, và Việt Nam đang đứng trước thời điểm phải lựa chọn: tiếp tục nuôi nhỏ lẻ, phụ thuộc vào thiên nhiên, hay bước sang mô hình nuôi biển công nghiệp quản trị rủi ro bằng dữ liệu, công nghệ và dự báo. Global Marintech Expo tạo sân khấu cho lựa chọn ấy khi kết nối nghiên cứu với sản xuất, công nghệ với vốn, doanh nghiệp với thị trường quốc tế, và đặc biệt là gắn từng khâu của chuỗi giá trị thủy sản trong một tổng thể. Nếu sau triển lãm, các địa phương biển vẫn thiếu quy hoạch cho nuôi xa bờ, doanh nghiệp không xây dựng chiến lược chuyển đổi số, còn cơ quan quản lý chậm cập nhật tiêu chuẩn, thì sự kiện dù hoành tráng cũng chỉ dừng ở mức “đẹp”. Ngược lại, nếu coi Global Marintech Expo là mốc khởi đầu, dùng những kết nối đạt được để thiết kế các dự án nuôi biển công nghiệp xanh, hiện đại và có sức cạnh tranh xuất khẩu, triển lãm sẽ được nhớ như bước ngoặt giúp chuỗi giá trị thủy sản Việt Nam tăng hạng.
