Từ đồng hồ đeo tay đến “huấn luyện viên dữ liệu” trên cổ tay
Cuộc đua theo dõi sức khỏe smartwatch là quá trình các hãng đồng hồ thông minh chuyển trọng tâm từ phần cứng như màn hình, pin và cảm biến sang khả năng hiểu, phân tích và diễn giải dữ liệu sức khỏe để đưa ra gợi ý hữu ích cho người dùng, giúp họ biết cơ thể thay đổi ra sao chứ không chỉ dừng ở việc ghi lại các chỉ số rời rạc.
Một chiếc smartwatch ngày nay không còn chỉ đo nhịp tim, quãng đường, giấc ngủ hay lượng calo tiêu thụ trong từng ngày nữa, mà phải trả lời câu hỏi cơ thể đã thay đổi ra sao sau cả quá trình tập luyện kéo dài nhiều tuần hoặc nhiều tháng. Đây là bước dịch chuyển lớn: từ thiết bị đo đạc sang trợ lý phân tích dữ liệu sức khỏe. Trong bức tranh đó, Garmin vs Apple không còn là cuộc đối đầu xem ai có màn hình đẹp hơn hay pin lâu hơn, mà là ai xây được hệ sinh thái dữ liệu sức khỏe thông minh hơn, hữu ích hơn cho người dùng.
Khi cảm biến đo nhịp tim, giấc ngủ, GPS hay mức tiêu hao năng lượng đã trở nên phổ biến, việc thêm một cảm biến mới gần như không tạo ra lợi thế bền vững nữa. Lợi thế mới nằm ở chỗ hãng nào biết biến dữ liệu thành hiểu biết: không chỉ hiển thị con số, mà kể được câu chuyện dài hạn về thể trạng, thói quen và tiến bộ của từng người.
Garmin chuyển trọng tâm sang dữ liệu sức khỏe thông minh
Garmin đang đặt cược rằng tương lai của theo dõi sức khỏe smartwatch nằm ở phía sau màn hình: ở cách dữ liệu được tích lũy, kết nối và diễn giải. Khi giới thiệu fēnix 9 Series, hãng đưa vào tính năng Garmin Epic, cho phép tổng hợp các hoạt động trong nhiều ngày, nhiều tuần hoặc nhiều tháng thành một hành trình liền mạch trên đồng hồ và trong ứng dụng Garmin Connect. Điều quan trọng ở đây không phải thêm bao nhiêu cảm biến mới, mà là biến từng lần chạy, đạp xe, leo núi thành một mảnh ghép trong bức tranh sức khỏe dài hạn.
Trước đây, smartwatch thường trả lời các câu hỏi ngắn: hôm nay đi bao nhiêu bước, nhịp tim thế nào, đốt bao nhiêu calo. Với Garmin Epic, câu hỏi được nâng cấp thành: sau cả quá trình vận động, cơ thể đã tiến bộ đến đâu. Đó là dữ liệu sức khỏe thông minh: dữ liệu có bối cảnh, có xu hướng và gắn với mục tiêu tập luyện thực tế. Trên fēnix 9, các vùng sức bền, biểu đồ sức bền, VO2 Max cho từng hoạt động chuyên biệt hay chế độ rucking theo dõi tải trọng tới 100 kg đều được thiết kế để kể câu chuyện đó.
Chiếc đồng hồ vì thế chỉ là điểm tiếp xúc; hệ sinh thái dữ liệu mới là thứ giữ chân người dùng dài lâu. Khi dữ liệu chạy bộ, đạp xe, bơi, leo núi được bơm liên tục vào Garmin Connect, một hồ sơ thể chất ngày càng chi tiết hình thành theo thời gian. Giá trị của hồ sơ này tăng cùng số năm sử dụng, tạo ra vòng lặp: dữ liệu càng nhiều, phân tích càng có ý nghĩa; phân tích càng hữu ích, người dùng càng khó rời hệ sinh thái.
Đo lường glucose trên smartwatch: trạm kế tiếp của cuộc đua
Trong bối cảnh các chỉ số như nhịp tim, SpO2 hay huyết áp đã gần như trở thành tiêu chuẩn, đo lường glucose smartwatch đang nổi lên như “vũ khí mới” để lôi kéo người dùng nâng cấp thiết bị. Một trong những bằng sáng chế mới cho thấy Garmin đang phát triển thuật toán để khắc phục các vấn đề trong đo glucose không xâm lấn, bao gồm cả trường hợp đồng hồ đeo quá chặt làm nén mạch máu và làm sai lệch kết quả. Nếu công nghệ này ra thị trường trong năm nay, kỳ vọng là nó sẽ xuất hiện trên Garmin fēnix 9 trong vài tháng tới.
Ở phía bên kia, Apple được cho là đã nghiên cứu công nghệ đo glucose dựa trên quang phổ hấp thụ quang học từ nhiều năm trước; năm 2023, Mark Gurman cho biết hãng đang phát triển thiết bị dùng phương pháp này để giám sát đường huyết. Cuộc đua Garmin vs Apple vì thế không chỉ là ai đưa được đo glucose lên cổ tay trước, mà là ai làm cho dữ liệu đó trở nên hữu ích và dễ hiểu hơn trong đời sống hàng ngày của người dùng.
Điều đáng chú ý là ngay cả những thiết bị khác cũng đang tìm đường bước vào không gian này. Một mẫu smartwatch khác đã giới thiệu tính năng Insulin Resistance Trends như một phần của bộ Health Guardian, nhưng tính năng này chỉ ước tính dựa trên các dữ liệu khác thay vì đo trực tiếp. Điều đó cho thấy đo glucose không xâm lấn là bài toán khó, và thương hiệu chiến thắng sẽ là bên vừa làm chủ công nghệ, vừa tích hợp nó vào bức tranh dữ liệu sức khỏe thông minh rộng hơn.
Từ thông số rời rạc đến hồ sơ thể chất: người dùng sẽ chọn khác đi
Khi một chiếc đồng hồ có thể đo nhịp tim, giấc ngủ, GPS hay mức tiêu hao năng lượng đã không còn tạo ra khác biệt quá lớn, tiêu chí chọn smartwatch của người dùng bắt đầu dịch chuyển. Câu hỏi “màn hình đẹp, pin lâu” dần nhường chỗ cho câu hỏi “hãng nào xây được hồ sơ thể chất hữu ích nhất”. Đây là bước chuyển quan trọng của thị trường thiết bị đeo: từ cuộc đua phần cứng sang cuộc đua dữ liệu và diễn giải.
Lợi thế mới nằm ở khả năng xây dựng dữ liệu sức khỏe thông minh. Như bài phân tích đã nêu, lợi thế bắt đầu nằm ở cách các hãng xử lý lượng dữ liệu đó để giúp người dùng hiểu chính mình. Giá trị lớn hơn không nằm ở việc đồng hồ biết hôm nay bạn chạy bao nhiêu kilomet, mà ở khả năng nhìn lại hàng nghìn kilomet đã chạy để trả lời câu hỏi khó hơn: bạn đang tiến bộ đến đâu. Một câu nói tóm tắt sự thay đổi này là: "Chiếc đồng hồ chỉ là điểm tiếp xúc, còn hệ sinh thái dữ liệu mới là thứ giữ chân người dùng trong thời gian dài".
Khi lịch sử vận động kéo dài nhiều năm được tích lũy, việc chuyển sang hệ sinh thái khác trở nên kém hấp dẫn hơn rất nhiều. Đó là lý do cuộc chiến smartwatch cao cấp sẽ ngày càng khó đoán. Thương hiệu thắng thế sẽ không phải là bên thêm nhiều cảm biến nhất, mà là bên biến được nhiều dữ liệu nhất thành giá trị thực: lời khuyên dễ hiểu, gợi ý cụ thể, hành trình sức khỏe rõ ràng trên cổ tay người dùng.
