Dịp lễ: Cao tốc đông, vi phạm giao thông lễ tăng theo cấp số nhân
Vi phạm giao thông lễ trên cao tốc là tình trạng tài xế mắc các lỗi như không giữ khoảng cách an toàn, chạy quá tốc độ, sử dụng rượu bia và thiếu cảnh báo sự cố trong bối cảnh lưu lượng xe tăng đột biến, khiến nguy cơ va chạm và mức phạt đều tăng mạnh cho người cầm lái. Lưu lượng xe tăng cao dịp nghỉ lễ khiến việc giữ khoảng cách, sử dụng làn vượt và cảnh báo sự cố trên cao tốc càng quan trọng. Vấn đề không chỉ là chuyện bị phạt bao nhiêu tiền, mà là thái độ xem nhẹ quy định khi chở cả gia đình đi chơi. Ôtô tiện nghi hơn xe máy, nhưng lỗi lái xe dịp lễ có thể khiến tiền phạt cao gấp nhiều lần so với xe máy và đặt tất cả hành khách vào tình thế rủi ro không đáng có.
Ba lỗi "dính" nhất: tốc độ, khoảng cách an toàn và rượu bia
Nếu phải chỉ ra những lỗi lái xe dịp lễ nguy hiểm nhất thì đó chính là: chạy quá tốc độ, không giữ khoảng cách an toàn và sử dụng rượu bia. Theo Nghị định 168/2024, tài xế ôtô chỉ cần chạy quá tốc độ từ 5 km/h đến dưới 10 km/h đã bị phạt từ 800.000 đến 1.000.000 đồng. Đây là thông điệp rõ ràng: cao tốc không phải nơi “thử xe” hay tranh hơn thua vài phút. Với khoảng cách an toàn, trong điều kiện đường khô ráo, tốc độ trên 60 km/h yêu cầu khoảng cách tối thiểu 55 m với xe trước; vi phạm có thể bị phạt 4-6 triệu đồng và trừ 2 điểm GPLX, nếu gây tai nạn tăng lên 20-22 triệu đồng, trừ 10 điểm. Nặng nhất là rượu bia: chỉ số cồn thấp nhất đã bị phạt 6-8 triệu đồng, còn mức cao nhất có thể 30-40 triệu đồng kèm tước GPLX 22-24 tháng. "Việc điều khiển phương tiện có nồng độ cồn đã bị nghiêm cấm hoàn toàn".
Quy định và kỹ năng mới trên cao tốc: không cập nhật là tự đẩy mình vào thế yếu
Điều đáng lo là nhiều tài xế lên cao tốc dịp lễ nhưng chưa nắm các quy định mới, trong khi lực lượng chức năng đã tăng cường phạt cao tốc với nhiều lỗi cụ thể. Hiện CSGT bắt đầu xử phạt lỗi không giữ khoảng cách an toàn với xe liền trước trên tuyến Pháp Vân – Cầu Giẽ – Cao Bồ – Mai Sơn – Quốc lộ 45 – Nghi Sơn. Đồng thời, Cục CSGT phối hợp Cục Đường bộ nghiên cứu thí điểm mô hình “làn vượt xe” trên các cao tốc đủ điều kiện, dùng làn sát dải phân cách làm làn vượt và cấm chạy liên tục. Sau khi vượt, xe phải trở lại làn 2 hoặc làn 3 nếu trống; kỹ năng này đã được đưa vào bài thi sát hạch thực hành và sẽ chính thức áp dụng từ tháng 3.2027. Nghĩa là, nếu tài xế vẫn giữ thói quen “bám làn trái cho oai” thì không chỉ bị ghét trên đường, mà còn có nguy cơ bị xử phạt khi quy định đi vào thực tế.
Cảnh báo sự cố, ghế trẻ em và các hậu quả pháp lý ít ai để ý
Nhiều người chỉ nghĩ đến tốc độ khi nói về phạt cao tốc, nhưng các lỗi liên quan cảnh báo sự cố cũng đang bị siết rất mạnh. Nếu xe buộc phải dừng ở làn khẩn cấp mà không bật đèn khẩn cấp, tài xế có thể bị phạt 12-14 triệu đồng và trừ 6 điểm GPLX; mức phạt tương tự áp dụng khi không đặt biển “Chú ý xe đỗ” hoặc đèn cảnh báo cách tối thiểu 150 m về phía sau khi dừng trên làn xe chạy. Cục CSGT nhấn mạnh, chỉ vài giây thiếu cảnh báo có thể dẫn đến tai nạn đặc biệt nghiêm trọng. Song song, Nghị định 238/2026 quy định phạt cảnh cáo người lái chở trẻ dưới 10 tuổi, cao dưới 1,35 m mà không dùng thiết bị an toàn phù hợp (trừ xe kinh doanh vận tải). Đây không phải chuyện hình thức: đó là lời nhắc rằng sinh mạng trẻ em không thể phụ thuộc vào vòng tay người lớn trên ghế trước.
Mẹo thực tế để không mất tiền, không mất điểm và không mất an toàn
Để tránh vi phạm giao thông lễ, tài xế cần thay đổi cách chuẩn bị hành trình ngay từ nhà. Với khoảng cách an toàn, có thể ước lượng bằng biển báo, vạch kẻ đường, quy tắc 3 giây hoặc nhờ hệ thống hỗ trợ lái (ADAS); khi đường trơn, thời tiết xấu hay đèo dốc, hãy chủ động tăng thêm khoảng cách. Với tốc độ, nên cài sẵn giới hạn trên xe và tuyệt đối không “đu bám” xe dẫn đường. Về an toàn sự cố, ngoài đèn cảnh báo nguy hiểm bắt buộc, CSGT khuyến cáo nên trang bị tam giác phản quang, đèn LED cảnh báo, cọc tiêu hoặc chóp nón. Khi xe hỏng, hãy bình tĩnh đưa xe vào vị trí an toàn nếu có thể, bật tín hiệu, đặt cảnh báo đúng quy định, sau đó rời khỏi xe, đứng sau hộ lan hoặc vị trí an toàn chờ hỗ trợ. Và nguyên tắc không thương lượng: đã uống rượu bia thì không cầm lái, dù chỉ “vài ly”.
