Xe EREV là gì và vì sao đáng quan tâm ngay lúc này?
Xe EREV là gì? EREV (Extended-Range Electric Vehicle), hay xe điện phạm vi mở rộng, là loại xe dùng mô-tơ điện để dẫn động bánh xe nhưng bổ sung thêm một động cơ xăng nhỏ hoạt động như máy phát điện, vừa sạc pin vừa cung cấp điện trực tiếp cho mô-tơ, nhờ đó kéo dài quãng đường di chuyển mà không phụ thuộc hoàn toàn vào trạm sạc công cộng.
Trong bối cảnh chuyển dịch sang di chuyển xanh, xe xăng thuần bị soi kỹ vì phát thải, còn xe điện thuần lại bị hạ tầng sạc “kéo chân”. EREV xuất hiện như công nghệ phạm vi mở rộng giúp người dùng làm quen với xe điện mà không phải đánh cược với nỗi lo hết pin giữa đường. Xét về cách sử dụng, nhiều chuyên gia xem công nghệ EREV là sự giao thoa giữa ô tô động cơ đốt trong và xe điện, khi xe giữ cảm giác vận hành của xe điện nhưng mượn sự linh hoạt tiếp nhiên liệu của xe xăng để giải quyết bài toán đi xa.
Công nghệ phạm vi mở rộng: EREV vận hành như thế nào?
Cốt lõi của công nghệ phạm vi mở rộng nằm ở chỗ xe EREV vẫn là một chiếc xe điện đúng nghĩa: mô-tơ điện truyền lực tới bánh, còn bộ pin đảm nhiệm việc lưu trữ năng lượng. Điểm khác biệt là sự góp mặt của động cơ xăng máy phát. Động cơ xăng không kéo bánh xe mà chỉ vận hành máy phát để nạp lại năng lượng cho gói pin hoặc cấp điện trực tiếp cho mô-tơ khi pin yếu.
Trong nhu cầu hằng ngày, nếu quãng đường di chuyển nằm trong phạm vi pin, xe điện hybrid EREV sẽ hoạt động gần giống một chiếc xe thuần điện: sạc ở nhà, đi làm, đi chợ êm ái và yên tĩnh. Khác biệt xuất hiện khi cần đi xa; khi mức pin xuống thấp, động cơ xăng khởi động để quay máy phát, cung cấp điện cho mô-tơ hoặc nạp lại pin. Nhờ đó, người lái không bắt buộc phải tìm trạm sạc ngay mà vẫn có thể tiếp tục hành trình bằng cách đổ thêm xăng cho bình nhiên liệu.
Khác gì với PHEV và xe điện thuần? Đừng nhầm lẫn
Nhiều người dễ nhầm EREV với hybrid cắm sạc (PHEV) vì đều có cổng sạc và nắp bình xăng. Nhưng đây là hai triết lý kỹ thuật khác nhau. Trên PHEV, cả mô-tơ điện và động cơ đốt trong cùng tham gia dẫn động bánh xe, nghĩa là xe có thể chạy hoàn toàn bằng xăng, hoàn toàn bằng điện hoặc kết hợp hai nguồn lực. Trong khi đó, động cơ xăng trong EREV hoàn toàn không tham gia vào truyền động bánh xe, nhiệm vụ duy nhất là tạo điện.
So với xe điện thuần pin, EREV giữ nguyên ưu điểm của mô-tơ điện: phản hồi nhanh, vận hành êm, ít rung và ít chi tiết cơ khí hơn ở phần truyền động. Tuy vậy, việc bổ sung động cơ xăng khiến cấu trúc EREV phức tạp hơn xe điện thuần và công tác bảo dưỡng cũng nhiều hạng mục hơn. Nói cách khác, EREV không phải “xe điện không cần sạc” thần thánh, mà là một chiếc xe điện được trang bị thêm “máy phát di động” để mở rộng phạm vi hoạt động.
EREV trong đời sống: Có thật là không cần sạc?
Một quan niệm đang lan truyền là xe EREV không cần cắm sạc. Điều này chỉ đúng một phần. EREV có thể được mô tả như một phân loại thú vị hơn của ô tô thuần điện, vì người dùng có thể đổ xăng để vận hành một chiếc xe điện, thay vì chỉ có duy nhất phương án cắm sạc như các xe điện pin truyền thống. Nhờ đó, tuy vẫn cần sạc để tối ưu chi phí và phạm vi hoạt động, người dùng không bị phụ thuộc tuyệt đối vào trạm sạc khi đang trên đường dài.
Tuyên bố cho rằng EREV “không cần sạc” chỉ đúng nếu hiểu rằng trên hành trình dài, bạn không bắt buộc phải dừng lại cắm sạc mà có thể tiếp tục chạy nhờ động cơ xăng máy phát. Trong thực tế, để đạt phạm vi hoạt động và mức tiêu thụ nhiên liệu tối ưu, các thông số luôn được công bố ở chế độ “kết hợp” giữa xăng và điện, không phải chỉ xăng hoặc chỉ điện. Đó là lý do người dùng muốn tiết kiệm nên tận dụng sạc hằng ngày, còn bình xăng và động cơ xăng nên được xem như phương án bảo hiểm phạm vi.
Ưu nhược điểm và vai trò của EREV trong chuyển đổi năng lượng
So với xe xăng truyền thống, EREV có hiệu suất năng lượng cao hơn nhờ mô-tơ điện, đồng thời giảm phụ thuộc vào chế độ chạy động cơ đốt trong liên tục – nguồn phát thải CO2 lớn và gây ồn. So với xe điện thuần, EREV không bị trói chặt vào hạ tầng sạc vốn còn thưa thớt; người dùng đường dài có thể đổ xăng trong vài phút rồi tiếp tục hành trình. Xét về cách sử dụng, EREV giữ ưu điểm vận hành của xe điện và mượn sự linh hoạt tiếp nhiên liệu của xe xăng để giải bài toán đi xa.
Ở góc độ chiến lược, EREV đang được các hãng lớn xem là bước đi thực dụng. Theo một báo cáo, Toyota sẽ lần đầu sản xuất xe điện mở rộng phạm vi tại Trung Quốc với sản lượng mục tiêu 200.000 xe vào năm tới và 400.000 xe vào năm 2028. Khi xe năng lượng mới chiếm hơn nửa doanh số tại thị trường ô tô lớn nhất thế giới, EREV trở thành cầu nối quan trọng, giúp người dùng chuyển sang xe điện mà không phải đánh cược với hạ tầng sạc còn nhiều khoảng trống.
