Robot Aigamo là gì và vì sao nó quan trọng với nông nghiệp hữu cơ?
Robot Aigamo là một robot nông nghiệp hữu cơ tự hành dùng năng lượng Mặt Trời, được thiết kế để tự động làm cỏ và khuấy bùn trong ruộng lúa nhằm kiểm soát cỏ dại, giảm phát thải khí nhà kính và giải quyết thiếu hụt lao động, giúp nông dân mở rộng canh tác hữu cơ theo hướng bền vững hơn. Biến đổi khí hậu, thiếu hụt lao động và yêu cầu giảm phát thải đang tạo áp lực chưa từng có lên ngành lúa gạo. Trong bối cảnh đó, tự động hóa nông trại không còn là lựa chọn xa xỉ mà trở thành điều kiện sống còn nếu muốn giữ được sản xuất, đặc biệt với các cánh đồng hữu cơ vốn rất “tốn” nhân công cho công đoạn làm cỏ. Aigamo xuất hiện đúng ở nút thắt này: nó không chỉ là đồ chơi công nghệ, mà là lời đáp cho một khủng hoảng lao động đang âm ỉ.
Công nghệ làm cỏ thông minh: từ đàn vịt aigamo đến robot năng lượng mặt trời
Aigamo Robo là robot tự hành thế hệ mới do Công ty NEWGREEN Inc. của Nhật Bản phát triển và sản xuất. Ý tưởng đến từ phương pháp truyền thống thả vịt lai aigamo xuống ruộng lúa để chúng ăn cỏ dại và sâu hại; nay chức năng đó được mô phỏng bằng công nghệ làm cỏ thông minh. Khi di chuyển trong ruộng, robot quay các trục vít để khuấy lớp bùn dưới đáy, làm nước đục, giảm ánh sáng Mặt Trời chiếu xuống, từ đó hạn chế hạt cỏ nảy mầm và phát triển. Trong khoảng 1 tháng sau cấy lúa, robot nông nghiệp hữu cơ này liên tục “đi tuần” trên ruộng để kiểm soát cỏ dại mà không cần thuốc diệt cỏ. Robot sử dụng năng lượng Mặt Trời, có thể vận hành tự động và không cần người điều khiển liên tục; nếu có nắng, Aigamo hoạt động 10 giờ/ngày, còn khi dùng pin thì khoảng 7 giờ/ngày. Đây là dạng robot năng lượng mặt trời đúng nghĩa, gắn thẳng công nghệ sạch với thực hành canh tác sạch.
Giải bài toán lao động: tự động hóa công đoạn làm cỏ vất vả nhất
Trong nông nghiệp hữu cơ, làm cỏ là khâu lao động chuyên sâu nhất: không dùng thuốc diệt cỏ đồng nghĩa với việc nông dân phải bỏ rất nhiều thời gian và công sức ra ruộng. Đây chính là “nút nghẽn” khiến canh tác hữu cơ khó mở rộng quy mô. Trước đây, do không sử dụng hóa chất, người nông dân phải dành rất nhiều thời gian và công sức để làm cỏ; khi đưa Aigamo vào ruộng, phần lớn công việc nặng nhọc này có thể được robot thay thế. Theo kết quả trung bình tại 36 địa điểm trên toàn Nhật Bản, robot giúp giảm khoảng 60% khối lượng lao động dành cho việc làm cỏ, đồng thời năng suất lúa tăng khoảng 10%. Đây là con số biết nói: nó chứng minh tự động hóa nông trại bằng các robot như Aigamo không làm nông dân “mất việc”, mà đang cứu những cánh đồng hữu cơ khỏi thiếu lao động trầm trọng. Chi phí sử dụng Aigamo cũng được đánh giá thấp hơn so với thuê nhân công làm cỏ.
Giảm phát thải, thích ứng khí hậu: robot nhỏ cho mục tiêu lớn
Robot Aigamo không chỉ là công cụ tiết kiệm sức người; nó còn là một giải pháp khí hậu trong ruộng lúa. Hoạt động khuấy bùn của robot được ghi nhận có thể góp phần giảm khoảng một nửa lượng khí methane phát sinh từ ruộng lúa. Khi robot làm cỏ bằng cơ học thay vì hóa chất, lượng thuốc bảo vệ thực vật cũng được hạn chế, phù hợp với mục tiêu giảm phát thải và ô nhiễm trong nông nghiệp. Quan trọng hơn, robot hiện được dùng chủ yếu trên những ruộng vốn đã không sử dụng thuốc diệt cỏ, nhất là trong canh tác hữu cơ; nghĩa là nó đang tăng sức chịu đựng trước biến đổi khí hậu cho những hệ thống canh tác xanh nhất, sạch nhất. Công nghệ làm cỏ thông minh kết hợp năng lượng sạch ở đây cho thấy: để thích ứng khí hậu, nông nghiệp không thể chỉ “tiết kiệm nước” hay “giảm phân bón”, mà phải can đảm đưa robot năng lượng mặt trời vào ruộng.
Từ Nhật Bản đến đồng bằng sông Cửu Long: Aigamo có thể mở rộng nông nghiệp hữu cơ Việt Nam?
NEWGREEN sau đó phối hợp với Tổ chức Nghiên cứu Nông nghiệp và Thực phẩm Quốc gia Nhật Bản (NARO) tiến hành các thử nghiệm trên thực địa và công bố kết quả khoa học. Đến nay, công ty đã xuất xưởng khoảng 4.000 thiết bị và đang triển khai các cuộc thử nghiệm ở nước ngoài. Tại Việt Nam, Aigamo Robo được đánh giá có tiềm năng ứng dụng trong Đề án phát triển bền vững một triệu hecta chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh ở đồng bằng sông Cửu Long. NEWGREEN đã ký biên bản ghi nhớ với Trung tâm Khuyến nông Quốc gia và Tập đoàn Lộc Trời để thử nghiệm robot trong khoảng hai năm. Nếu đạt kết quả tích cực, hệ thống khuyến nông có thể hỗ trợ giới thiệu, hướng dẫn và chuyển giao công nghệ cho hợp tác xã và nông dân tham gia Đề án một triệu hecta lúa. Tuy nhiên, trước khi triển khai diện rộng, robot phải được điều chỉnh cho phù hợp thổ nhưỡng, mực nước, quy mô ruộng Việt Nam, đồng thời chứng minh được độ bền và hiệu quả kinh tế. Nếu vượt qua “bài test” này, robot nông nghiệp hữu cơ Aigamo có thể trở thành nhân tố then chốt để Việt Nam mở rộng canh tác hữu cơ bền vững, tăng giá trị gạo, giảm phát thải và nâng thu nhập nông dân.
