The NextX – nơi thế hệ kế thừa học cách kiến tạo giá trị bằng AI
Đấu trường AI Kinh doanh The NextX là cuộc thi AI kinh doanh nơi các founder trẻ tuổi từ 15–18 xây dựng và bảo vệ ý tưởng kinh doanh AI trước hội đồng chuyên gia quốc tế, sau một hành trình đào tạo thực chiến nhằm biến tiềm năng của startup tuổi teen thành những mô hình tạo giá trị có thể kiểm chứng trong thực tế. Vòng chung kết The NextX 2026 không chỉ là sân khấu thuyết trình ý tưởng; đó là bài kiểm tra đầu tiên xem thế hệ kế thừa có đủ tư duy kinh doanh, hiểu thị trường và biết dùng AI để giải quyết vấn đề thực sự hay không. Trong bối cảnh AI thay đổi cách doanh nghiệp cạnh tranh, yêu cầu với người trẻ không dừng ở việc thừa kế gia sản, mà là khả năng phát hiện cơ hội mới và dẫn dắt đổi mới chính mình lẫn tổ chức. Và ở The NextX, những nhà sáng lập tuổi teen được buộc phải đối diện với câu hỏi lớn: nếu không tạo ra giá trị, AI của bạn chỉ là món đồ chơi đắt giá.
Hội đồng giám khảo: năm góc nhìn mà mọi startup AI phải vượt qua
Điểm khiến vòng chung kết The NextX 2026 trở nên khác biệt là cấu trúc hội đồng giám khảo: mỗi chuyên gia đại diện cho một “cửa ải” mà bất kỳ ý tưởng kinh doanh AI nào cũng phải vượt qua trên thị trường – công nghệ, chiến lược kinh doanh, quản trị, khả năng phát triển và sức hấp dẫn với nhà đầu tư. Ở phía công nghệ, ông Damien Joseph, Phó Giáo sư Công nghệ Thông tin tại Trường Kinh doanh Nanyang, NTU Singapore, đánh giá tính logic, khả năng ứng dụng và giá trị thực tiễn của giải pháp AI. Về chiến lược, bà Janice Koh, Giám đốc Điều hành McKinsey & Company, soi kỹ mức độ phù hợp thị trường và khả năng mở rộng của từng mô hình. TS. Phạm Hy Hiếu, người đứng đầu Khối Chuyển đổi Trí tuệ Nhân tạo Techcombank và từng làm việc tại Google Brain, OpenAI và xAI, nhấn mạnh: điều ông chấm không phải độ “ngầu” của công nghệ, mà là cách AI được dùng để giải quyết đúng bài toán và tạo giá trị thực tế. Bên cạnh đó là kinh nghiệm quản trị chiến lược của PGS.TS Lê Thái Phong và góc nhìn nhà đầu tư từ TS. Ana Lê Mỹ Nga, giúp các founder tuổi teen nếm thử áp lực bị chất vấn giống như một startup ở ngoài đời.
Hơn hai tháng luyện “đấu trí”: từ ý tưởng mơ hồ đến mô hình kinh doanh AI
Điều nhiều người dễ bỏ qua là: vòng chung kết chỉ là phần nổi của tảng băng. Trước khi bước lên sân khấu bảo vệ ý tưởng kinh doanh AI, các thí sinh The NextX đã phải đi qua một chương trình đào tạo và thực hành chuyên sâu với 18 học phần, 118 bài học, 13 hội thảo trực tuyến và 5 hội thảo trực tiếp. Đây không phải dạng “lớp học trại hè” nhẹ nhàng; đó là quy trình ép những suy nghĩ rời rạc thành giả thuyết kinh doanh, rồi dùng dữ liệu, công nghệ và phản biện để kiểm tra. Chuỗi Company Tour đưa học viên đến FPT Software, VNG Group, One Mount Group và Techcombank, giúp các em tiếp xúc góc nhìn thực tiễn về công nghệ và vận hành doanh nghiệp. Kết nối với hơn 40 diễn giả, mentor, founder công nghệ và lãnh đạo doanh nghiệp biến lớp học thành “sandbox” khởi nghiệp thu nhỏ, nơi startup tuổi teen phải trả lời sớm những câu hỏi khó: khách hàng là ai, AI giải quyết vấn đề gì, chi phí – rủi ro – đạo đức công nghệ sẽ được xử lý ra sao.
Thử thách thực chiến: khi câu hỏi thị trường quan trọng hơn demo công nghệ
Ở vòng chung kết, các dự án AI trải rộng từ giáo dục, sức khỏe, môi trường đến dịch vụ tài chính và chuyển đổi số. Nhưng điểm đáng nói không phải độ đa dạng lĩnh vực, mà là việc ban tổ chức cố tình “đặt bẫy” bằng những câu hỏi rất gần với thực tế kinh doanh: giải quyết vấn đề gì, thị trường có thực sự cần, có thể thương mại hóa và mở rộng hay không. Nói cách khác, đây là cuộc thi AI kinh doanh, không phải cuộc thi trình diễn công nghệ. Những founder trẻ tuổi buộc phải nhìn thẳng vào logic giá trị: nếu khách hàng không trả tiền cho sản phẩm, mọi thuật toán đều vô nghĩa. Ở đây, thế hệ kế thừa được nhắc rằng tài sản lớn nhất họ sở hữu trong kỷ nguyên AI không phải vốn gia đình, mà là khả năng tư duy như một nhà sáng lập – dám chọn vấn đề khó, chấp nhận bị phản biện, và sẵn sàng sửa ý tưởng của mình khi dữ liệu nói khác.
Tại sao những startup tuổi teen ở The NextX quan trọng với tương lai kinh doanh AI?
Thế hệ kế thừa không chỉ quyết định tương lai của mỗi gia đình hay doanh nghiệp, mà còn góp phần tạo nên sức cạnh tranh và năng lực đổi mới của nền kinh tế Việt Nam. Nhìn từ góc độ đó, The NextX không phải một cuộc thi “cho vui”, mà là bản dựng thử cho tương lai nơi các founder trẻ tuổi sẽ dẫn dắt làn sóng AI trong kinh doanh. Việc họ được tranh luận với chuyên gia từ McKinsey, NTU Singapore, Techcombank và một chuyên gia từng làm tại OpenAI cho thấy tiêu chuẩn kỳ vọng đã được nâng lên ngang tầm quốc tế. Năm 2026, Techcombank tiếp tục đồng tổ chức và tài trợ độc quyền chương trình “AI Thực Chiến” mùa 2 do Bộ Công an chỉ đạo, trong đó TS. Phạm Hy Hiếu cũng tham gia Ban Giám khảo. Chuỗi nỗ lực này gửi đi một thông điệp rõ ràng: nếu Việt Nam muốn có vị thế trong kỷ nguyên AI, chúng ta không thể chờ thế hệ kế thừa “đủ 30 tuổi” mới tập làm lãnh đạo. Họ phải bắt đầu ngay từ bây giờ, tại những đấu trường như The NextX – nơi ý tưởng nào thắng không chỉ vì sáng tạo, mà vì chứng minh được giá trị kinh tế và xã hội. Đó mới là thước đo trưởng thành của một founder tuổi teen.
