Khi ‘thần y’ giả mạo len lỏi vào thẩm mỹ và khám chữa bệnh
‘Thần y’ giả mạo trong thẩm mỹ và khám chữa bệnh là những cá nhân không có chuyên môn y khoa, không bằng cấp hay giấy phép hành nghề, nhưng cố tình khoác vỏ bác sĩ, tự xưng chữa được bệnh nan y hoặc làm được các thủ thuật thẩm mỹ phức tạp để lôi kéo, trục lợi từ nỗi lo và niềm hy vọng của người bệnh. Vấn đề không nằm ở vài trường hợp cá biệt, mà ở chỗ mô hình lừa đảo phòng khám đang mở rộng, nhắm thẳng vào những gia đình yếu thế, thiếu thông tin và khao khát “phép màu”. Chính vì vậy, nếu người dân không thuộc nằm lòng các dấu hiệu nhận biết giả, họ dễ rơi vào bẫy của những bệnh viện không phép, nơi sức khỏe bị đem ra đánh cược để đổi lấy những lời quảng cáo chữa khỏi 100% đầy mùi huyễn hoặc.
Vụ việc Nguyễn Văn Mạnh và Ma Văn Tân bị khởi tố về hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản là một ví dụ điển hình cho kiểu ‘thần y’ giả mạo trong cộng đồng. Điều đáng nói, đây không chỉ là câu chuyện của một cơ sở tâm linh tự phát mà là lời cảnh báo trực diện cho mọi hình thức bác sĩ giả mạo thẩm mỹ hay các dịch vụ chăm sóc sắc đẹp mạo danh bác sĩ, lợi dụng lòng tin, thiếu hiểu biết để kiếm tiền. Quan điểm cần khẳng định thẳng thắn: bất kỳ ai can thiệp vào sức khỏe, sắc đẹp của người khác mà không có giấy phép đều là mối đe dọa, không phải “cứu tinh”.
Chiêu thức tự chế thuốc, bệnh viện không phép và ‘phép màu’ nan y
Trường hợp cơ sở “Điện Đại Thành - Thiên Y Thánh Mẫu” cho thấy một mô hình lừa đảo bài bản: hoạt động khám, chữa bệnh tự phát, không được cơ quan chức năng cấp phép, nhưng lại được khoác áo thiêng liêng, tâm linh để che mắt người dân. Chủ cơ sở chỉ học hết lớp 7, từng làm cai thầu xây dựng, thợ đắp hoa văn, buôn bán cây cảnh, hoàn toàn không được đào tạo chuyên môn, không có bằng cấp, chứng chỉ, giấy phép hành nghề. Thế nhưng, nhân vật này vẫn tự xưng chữa được bệnh nan y, nhận khám cho trẻ câm điếc bẩm sinh, tự kỷ, tăng động. Khi một người không hề là bác sĩ lại dám can thiệp vào những ca bệnh phức tạp như vậy, đó không chỉ là liều lĩnh mà là tội ác nhắm thẳng vào những gia đình tuyệt vọng.
Chiêu thức quen thuộc của họ là tự chế thuốc rồi núp bóng phòng khám hay “điện thờ” để bán cho hàng trăm bệnh nhân. Số thuốc Mạnh bán đều do tự nghĩ công thức, chế từ thảo dược mua ở chợ, không đăng ký, không có giấy phép lưu hành, không có căn cứ khoa học về công năng, tác dụng. Theo lời khai, những thứ được quảng bá là “thuốc chữa bệnh nan y” thực chất chủ yếu chỉ có tác dụng an thần. Cơ quan điều tra xác định, bằng những chiêu trò này, hai đối tượng đã lừa đảo hàng trăm người bệnh và người nhà tại nhiều tỉnh, chiếm đoạt khoảng 1 tỷ đồng. Đây là con số biết nói: ‘phép màu’ nan y ở bệnh viện không phép thực chất là cỗ máy hút tiền, đổi lại nguy cơ sức khỏe bị bỏ mặc hoặc bị tổn hại.
Dấu hiệu cảnh báo: từ bác sĩ giả mạo thẩm mỹ đến phòng khám lừa đảo
Nếu không nhận diện sớm, người dân rất dễ nhầm ‘thần y’ với bác sĩ thật, nhất là trong bối cảnh mạng xã hội tràn ngập quảng cáo. Vụ án tại Bắc Ninh cho thấy một bộ khung dấu hiệu nhận biết giả rất rõ: người khám chữa bệnh không có bằng cấp, không thể cung cấp chứng chỉ hành nghề, hoạt động tại cơ sở tự phát không được cấp phép. Thêm vào đó là những lời hứa hẹn chữa khỏi bệnh nan y, chữa được câm điếc bẩm sinh, tự kỷ, tăng động bằng các phương pháp “bí truyền” hoặc “tâm linh” nhưng không có bất kỳ cơ sở khoa học nào. Đáng lo hơn, mô thức này không chỉ tồn tại trong chữa bệnh mà còn len sang lĩnh vực thẩm mỹ, nơi bác sĩ giả mạo thẩm mỹ dùng đúng công thức: phòng khám mập mờ pháp lý, bằng cấp không kiểm chứng, nhưng quảng cáo kết quả “thần kỳ”.
Một chiêu nữa thường bị đánh giá thấp nhưng rất nguy hiểm là “đánh bóng tên tuổi” bằng mạng xã hội. Trong vụ việc, Mạnh và Ma Văn Tân đã quay video quá trình khám, chữa bệnh để đăng lên Facebook, qua đó tạo niềm tin cho người xem rồi tư vấn, bán thuốc. Khi thấy một tài khoản liên tục đăng khách “khen”, hình ảnh hành lễ, trị liệu, nhiều người dễ ngộ nhận đây là địa chỉ uy tín. Tuy nhiên, bất kỳ phòng khám nào né tránh việc công khai giấy phép, không treo chứng chỉ hành nghề ở nơi dễ nhìn, hoặc chỉ dựa vào video, bài “feedback” để tạo uy tín thì đều là dấu hiệu đỏ. Với thẩm mỹ, đây chính là cách nhiều cơ sở không phép khoe hình trước–sau để lôi kéo khách, trong khi nền tảng pháp lý và chuyên môn gần như bằng không.
Quy mô lừa đảo: từ phòng khám nan y đến dự án tài chính ảo
Điểm chung của các mô hình lừa đảo hiện nay là đánh vào lòng tin và sự thiếu kiến thức về pháp lý lẫn chuyên môn. Trong vụ ‘thần y’ tự chế thuốc, cơ quan điều tra bước đầu xác định số tiền chiếm đoạt vào khoảng 1 tỷ đồng. Con số này cho thấy, chỉ với một cơ sở bệnh viện không phép, một cặp đối tượng không hề có chuyên môn cũng có thể kiếm được khoản lợi khổng lồ từ những gia đình đang tìm kiếm tia hy vọng cho con cái, cha mẹ. Song song đó, một vụ án khác liên quan đến Hoàng Gia Tân và đồng phạm cho thấy họ lập đồng tiền số LIBFX, quảng bá dự án “ảo” để dụ dỗ nhà đầu tư, chiếm đoạt hơn 60 tỷ đồng. Dù lĩnh vực khác nhau, nhưng logic giống nhau: tạo câu chuyện hấp dẫn, hứa hẹn lợi ích vượt trội, rồi hút tiền của nạn nhân.
Nhìn từ hai ví dụ này, có thể rút ra một nhận định: khi pháp luật bị xem nhẹ và người dân thiếu bộ lọc thông tin, những kẻ không có chuyên môn có thể tạo nên các “đế chế” lừa đảo từ thẩm mỹ, khám chữa bệnh cho đến tài chính. Nếu một người chỉ học hết lớp 7, không có bất kỳ bằng cấp, chứng chỉ nào nhưng vẫn tổ chức khám chữa bệnh cho hàng trăm người, thì trong thẩm mỹ, việc một người qua vài khóa học ngắn hạn rồi tự xưng “bác sĩ thẩm mỹ” hoàn toàn có thể xảy ra. Vấn đề không nằm ở chỗ chúng có xuất hiện hay không, mà là chúng sẽ phát triển tới mức nào nếu xã hội tiếp tục dễ dãi với các phòng khám mập mờ, các địa chỉ làm đẹp không phép.
Bài học tự bảo vệ: đừng để niềm tin biến thành ‘vé vào bẫy’
Sau mỗi vụ án về bác sĩ giả mạo thẩm mỹ hay lừa đảo phòng khám, câu hỏi lớn nhất là: chúng ta học được gì để không trở thành nạn nhân tiếp theo? Vụ ‘thần y’ Bắc Ninh cho thấy, chỉ một sơ suất trong việc kiểm tra văn bằng, giấy phép hành nghề đã khiến hàng trăm người bị dẫn dắt vào một cơ sở khám chữa bệnh tự phát, không được cấp phép. Những dấu hiệu cảnh báo rõ ràng như: không có văn bằng y khoa, không thể cung cấp chứng chỉ hành nghề, quảng cáo chữa được bệnh nan y hoặc cam kết “khỏi 100%” bằng phương pháp riêng không có cơ sở khoa học… đều bị bỏ qua. Khi người bệnh chấp nhận “nhắm mắt tin”, niềm tin ấy trở thành chiếc vé một chiều đưa họ vào bẫy lừa.
Bài học then chốt là: không cơ sở nào được phép chạm vào sức khỏe, sắc đẹp của bạn nếu không có pháp lý rõ ràng và đội ngũ chuyên môn được đào tạo bài bản. Trong lĩnh vực thẩm mỹ, điều này càng phải nghiêm ngặt, vì hậu quả xấu khó khắc phục hơn những lời hứa “có gì sai thì sửa lại”. Mỗi người cần coi việc yêu cầu xem giấy phép phòng khám, chứng chỉ hành nghề, đối chiếu thông tin trên cổng thông tin cơ quan quản lý là bước bắt buộc, không phải “ngại hỏi cho xong”. Khi cộng đồng bắt đầu đặt ra chuẩn mực cao hơn, các ‘thần y’ giả, bệnh viện không phép, bác sĩ giả mạo thẩm mỹ sẽ ít đất sống hơn. Ngược lại, nếu sự dễ dãi tiếp diễn, những vụ lừa đảo hàng tỷ đồng chỉ là phần nổi của tảng băng chìm.
