Chính sách mới: VNeID trở thành “ví an sinh” quốc gia
Chính sách cho phép người dân nhận lương hưu và trợ cấp an sinh trực tiếp qua ứng dụng VNeID là việc tích hợp tài khoản hưởng an sinh xã hội vào hệ thống định danh điện tử quốc gia, giúp cá nhân dùng định danh điện tử để liên kết với tài khoản thanh toán, ví điện tử hoặc tài khoản tiền di động và nhận các khoản thanh toán phúc lợi từ ngân sách nhà nước một cách số hóa, thuận tiện và minh bạch hơn. Điểm quan trọng cần nhấn mạnh: từ ngày 28/9, người hưởng lương hưu và trợ cấp an sinh xã hội có thêm lựa chọn nhận tiền qua tài khoản an sinh trên VNeID 2026, thay vì phải xếp hàng chờ nhận tiền mặt như trước. Chính phủ đã ban hành Nghị định số 320/2026/NĐ-CP ngày 13/8 để sửa đổi, bổ sung quy định về định danh điện tử, mở đường cho phương thức trợ cấp an sinh số được triển khai thống nhất trên ứng dụng định danh quốc gia. Việc này không chỉ là một thay đổi kỹ thuật, mà là bước chuyển chính sách rõ ràng: coi VNeID là “cổng chi trả phúc lợi” chuẩn, đòi hỏi người dân và cơ quan chi trả cùng thay đổi thói quen.
Vì sao đây là bước ngoặt trong thanh toán phúc lợi?
Tài khoản hưởng an sinh trên VNeID không phải một tiện ích nhỏ bổ sung cho vui, mà là cấu phần mới của hệ thống định danh điện tử, được pháp luật ghi nhận như kênh chi trả chính thức từ ngân sách nhà nước. Khi cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị – xã hội thực hiện chi trả tiền hỗ trợ, lương hưu và các khoản kinh phí hợp pháp khác bằng hình thức chuyển khoản đến tài khoản này, họ đang chuyển từ mô hình phát tiền mặt sang mô hình thanh toán phúc lợi điện tử, có dấu vết và kiểm soát tốt hơn. Quy định mới yêu cầu tài khoản thanh toán, ví điện tử hoặc tiền di động liên kết phải chính chủ, trùng khớp với danh tính điện tử, và mỗi người chỉ được tích hợp một phương tiện. Đây là điểm quan trọng để giảm rủi ro gian lận, lợi dụng người già, người yếu thế. Việc chuẩn hóa theo định danh điện tử cũng là bước buộc các ngân hàng, ví điện tử, nhà mạng phải đồng bộ dữ liệu, tránh tình trạng một người, nhiều danh tính, nhiều tài khoản nhận trợ cấp.
Cách đăng ký nhận lương hưu VNeID: không khó nhưng cần chủ động
Về quy trình, người dân muốn nhận lương hưu VNeID hoặc trợ cấp an sinh số trước hết phải có tài khoản định danh điện tử mức độ 2 trên ứng dụng. Sau khi đăng nhập, người dùng vào mục "An sinh xã hội", chọn "Tài khoản hưởng an sinh", nhập mật khẩu 6 chữ số của ứng dụng, rồi cung cấp thông tin tài khoản thanh toán, ví điện tử hoặc tài khoản tiền di động dùng để nhận tiền. Kết quả đăng ký sẽ được thông báo ngay trên VNeID 2026, giúp người hưởng kiểm tra được mình đã “kết nối” thành công với hệ thống chi trả. Điểm đáng khen của thiết kế chính sách là tính mềm dẻo: người chưa tạo tài khoản hưởng an sinh trên VNeID và không có văn bản ủy quyền cho người khác tiếp nhận vẫn được nhận tiền bằng các hình thức khác theo quy định. Nói thẳng, người lớn tuổi ngại công nghệ không bị ép buộc. Tuy vậy, nếu ai cứ muốn “đứng ngoài” chuyển đổi số thì sẽ chấp nhận hình thức truyền thống với nhiều bất tiện hơn.
Lợi ích thực tế cho người dân: giảm xếp hàng, tăng minh bạch
Khi trợ cấp an sinh số được chi trả qua tài khoản hưởng an sinh trên VNeID, lợi ích dễ thấy nhất là giảm mạnh thủ tục hành chính và thời gian chờ đợi. Người hưởng lương hưu không phải đến điểm chi trả, ký nhận từng khoản; họ nhận tiền vào đúng tài khoản mình đã liên kết, tra cứu lịch sử giao dịch ngay trên ứng dụng. Việc bổ sung tài khoản hưởng an sinh xã hội trên VNeID được kỳ vọng góp phần hình thành phương thức chi trả an sinh xã hội hiện đại, an toàn, thuận tiện và minh bạch hơn, phù hợp với tiến trình chuyển đổi số quốc gia. Từ góc độ quản lý, mỗi khoản chi trả gắn với một định danh điện tử duy nhất, hạn chế tình trạng trùng lặp, chi sai đối tượng. Từ góc độ người dân, việc liên kết tài khoản thanh toán, ví điện tử hoặc tiền di động chính chủ giúp giảm nguy cơ bị người khác giữ sổ, nhận hộ rồi chiếm dụng. Nói cách khác, chính sách mới đang dịch chuyển quyền kiểm soát phúc lợi về đúng tay người được hưởng, thông qua công cụ định danh điện tử.
Không chỉ là tiện ích công nghệ: là bước tiến trong dịch vụ công số
Nếu coi VNeID chỉ là một ứng dụng trên điện thoại thì sẽ đánh giá quá thấp ý nghĩa của Nghị định 320/2026/NĐ-CP. Việc Chính phủ sửa đổi, bổ sung Nghị định 69/2024/NĐ-CP về định danh và xác thực điện tử để đưa tài khoản hưởng an sinh vào hệ thống là cách khẳng định: dịch vụ công phải mang tính số từ gốc, không dừng ở việc "tra cứu online" hay "nộp hồ sơ trực tuyến". Tài khoản hưởng an sinh là ví dụ điển hình cho việc gắn định danh điện tử với thanh toán phúc lợi, biến VNeID thành một nền tảng dịch vụ công số đa chức năng. Từ đây, không khó để hình dung tiếp các chính sách khác: hỗ trợ thiên tai, chính sách vùng khó khăn, học bổng… đều có thể chi qua cùng một hệ thống, cùng một tài khoản. Đương nhiên, để mô hình này bền vững, nhà nước phải tiếp tục bảo đảm hạ tầng công nghệ, bảo mật dữ liệu và hỗ trợ nhóm yếu thế. Nhưng nếu chỉ vì lo ngại mà ngần ngại sử dụng, người dân sẽ tự làm mình bị chậm nhịp trong quá trình chuyển đổi số đang diễn ra nhanh hơn mỗi năm.
