Việt Nam không chỉ dùng công nghệ, mà đang xây hạ tầng AI của riêng mình
Hạ tầng AI tầm cỡ thế giới là tập hợp các trung tâm dữ liệu AI, nền tảng công nghệ B2B, hệ thống tính toán hiệu năng cao và kho dữ liệu lớn, cho phép doanh nghiệp và quốc gia phát triển, triển khai và mở rộng các ứng dụng trí tuệ nhân tạo trên quy mô toàn cầu, thay vì chỉ phụ thuộc vào nền tảng nước ngoài. Đây là bước chuyển từ vai trò người dùng sang người làm chủ hạ tầng công nghệ cốt lõi. Trong bức tranh đó, những doanh nhân Việt AI đang chọn con đường khó: thay vì xây thêm ứng dụng, họ xây nền móng – từ công nghệ B2B Việt đến hạ tầng data center – để Việt Nam có thể đứng ở vị thế bình đẳng hơn trong chuỗi giá trị toàn cầu.
Arobid và khát vọng hạ tầng công nghệ B2B Việt làm chủ dữ liệu
Câu chuyện của Chủ tịch Arobid Trần Văn Chín bắt đầu từ một nghịch lý: doanh nghiệp Việt có sản phẩm tốt nhưng thiếu hạ tầng chung để được tìm thấy và kết nối liên tục với thế giới. Ông không chọn lối đi dễ là làm thêm một sàn thương mại điện tử, mà xây một hạ tầng công nghệ B2B Việt chuyên xúc tiến thương mại và đầu tư trên môi trường số, kết hợp thương mại điện tử B2B, dữ liệu và trí tuệ nhân tạo để ghép doanh nghiệp với đối tác phù hợp.
Trên nền tảng này, doanh nghiệp có thể xây hồ sơ năng lực, tham gia triển lãm thương mại số và dùng công cụ AI để tìm kiếm người mua phù hợp. Theo dữ liệu Arobid, trong năm 2025, các triển lãm số trên TradeXpo ghi nhận hơn 3,4 triệu lượt truy cập từ hơn 160 quốc gia và vùng lãnh thổ. Đây không chỉ là con số đẹp; nó cho thấy khi hạ tầng đúng, doanh nghiệp nhỏ và vừa có thể tiếp cận thị trường toàn cầu mà không cần đội ngũ xúc tiến thương mại đắt đỏ.
Điểm quan trọng nhất trong triết lý của Trần Văn Chín là tự chủ công nghệ và dữ liệu. Ông khẳng định tự chủ không phải đóng cửa, mà là làm chủ năng lực cốt lõi để khi hợp tác với thế giới, doanh nghiệp Việt đứng ở vị thế bình đẳng hơn. Arobid theo đuổi triết lý “Build Once. Empower Many” – xây một lần, để nhiều hiệp hội, tổ chức cùng dùng. Đó là cách một nền tảng địa phương âm thầm trở thành một mảnh hạ tầng số của thương mại toàn cầu.
Sunshine: từ 10 kỹ sư phần mềm đến tham vọng trung tâm dữ liệu AI
Nếu Arobid đi từ dữ liệu và kết nối, Sunshine Group của doanh nhân Đỗ Anh Tuấn lại đi từ phần mềm sang hạ tầng vật lý. Cách đây một thập kỷ, ông bắt đầu với một nhóm 10 kỹ sư phần mềm, dùng công nghệ để giải các bài toán của doanh nghiệp. Trong mười năm, Sunshine phát triển thành tập đoàn kinh tế đa ngành, đặc biệt trong bất động sản, và được xếp hạng đứng thứ hai trong nhóm doanh nghiệp tư nhân nộp ngân sách năm 2026 theo một bảng xếp hạng được công bố.
Điều đáng nói là khi đã có các tòa tháp, các khu đô thị và vị thế doanh nghiệp lớn, Đỗ Anh Tuấn lại quay về với công nghệ. Ông nhìn thấy bước ngoặt khi trí tuệ nhân tạo đang định hình lại nền kinh tế toàn cầu. Trong định hướng chiến lược, Sunshine nghiên cứu phát triển hạ tầng AI Data Center quy mô lớn, hướng tới công suất hàng trăm megawatt và tìm kiếm hợp tác với đối tác công nghệ quốc tế. Sunshine đang nghiên cứu dự án trung tâm dữ liệu và hạ tầng tính toán AI quy mô hàng đầu Việt Nam.
Mục tiêu của họ không dừng ở việc xây tòa nhà đặt máy chủ. Khát vọng là xây một phần hạ tầng trí tuệ của nền kinh tế tương lai. Nếu được triển khai thành công, các trung tâm dữ liệu AI này có thể giúp doanh nghiệp Việt tiếp cận năng lực tính toán, phát triển mô hình AI, ứng dụng vào sản xuất và nâng cao năng suất. Từ sản xuất, logistics, tài chính, y tế đến giáo dục và quản trị đô thị, AI có thể thay đổi cách doanh nghiệp vận hành và cách con người làm việc.
Từ doanh nghiệp địa phương đến hạ tầng toàn cầu: tham vọng mới của doanh nhân Việt AI
Điểm chung giữa Arobid và Sunshine là họ không chấp nhận vai trò “người dùng cuối” trong cuộc chơi công nghệ. Họ muốn Việt Nam có năng lực làm chủ hạ tầng data center, dữ liệu và nền tảng AI. Một bên xây hạ tầng công nghệ B2B Việt để doanh nghiệp nhỏ và vừa hiện diện và kết nối chủ động hơn với thế giới. Bên kia dùng kinh nghiệm bất động sản, tài chính, năng lượng để bước vào cuộc chơi trung tâm dữ liệu AI công suất hàng trăm megawatt.
Bối cảnh cũng thúc đẩy những lựa chọn táo bạo này: Việt Nam đang tìm động lực tăng trưởng mới, trong khi định hướng lớn về khoa học công nghệ, chuyển đổi số và phát triển kinh tế tư nhân tạo khung chính sách cho các sáng kiến hạ tầng AI. Khi trí tuệ nhân tạo trở thành lớp hạ tầng mới của kinh tế toàn cầu, câu hỏi không còn là “có nên tham gia” mà là “tham gia ở vị trí nào”.
Câu trả lời của những doanh nhân Việt AI này khá rõ: họ chọn vị trí người xây nền móng. Xa hơn, Trần Văn Chín mong Arobid trở thành một phần hạ tầng chung để nhiều doanh nghiệp và tổ chức cùng dùng. Còn với Sunshine, thập kỷ tiếp theo có thể được định nghĩa bằng câu hỏi: doanh nghiệp Việt có thể đi xa đến đâu trong cuộc đua hạ tầng AI toàn cầu. Nếu Việt Nam muốn tránh lệ thuộc, đây là con đường khó nhưng không thể né.
