Nước lá ổi, mướp đắng không phải cách giải rượu
Giải rượu bằng lá ổi hay mướp đắng là quan niệm truyền miệng cho rằng uống nước từ các loại cây này sau khi dùng bia rượu có thể thải độc, giảm tác hại lên cơ thể hoặc bảo vệ gan, nhưng hiện không có căn cứ để xem chúng là biện pháp thay thế kiểm tra và tư vấn y tế. Trường hợp của anh N.Q.H, 30 tuổi, ở Hà Nội, cho thấy vì sao không nên đặt niềm tin vào cách làm ấy. Thường xuyên tiếp khách và uống bia rượu, anh dùng nước lá ổi, mướp đắng theo lời bạn bè với hy vọng kiểm soát axit uric. Tuy nhiên, nguồn thông tin về ca bệnh không cho thấy các loại nước này có thể giải rượu hay bảo vệ gan. Sự chủ quan mới là điều đáng ngại: cảm giác khỏe và chưa có triệu chứng không chứng minh rằng rượu bia không gây ảnh hưởng.
Con số xét nghiệm bác bỏ niềm tin vào mẹo truyền miệng
Trong lần xét nghiệm máu định kỳ, axit uric của anh H. ở mức 568 µmol/L, cao hơn khoảng tham chiếu 210–420 µmol/L. Kết quả này không phải xét nghiệm chứng minh tổn thương gan, cũng không đủ để kết luận anh mắc gout. Nhưng nó là lời nhắc rõ ràng rằng nước lá ổi và mướp đắng không đồng nghĩa với việc loại bỏ axit uric dư thừa trong máu. Bác sĩ lưu ý rằng tự áp dụng mẹo “thải độc” không thể thay thế kiểm tra sức khỏe và điều chỉnh lối sống. Uống mướp đắng giải rượu hay dùng lá ổi sau mỗi lần nhậu vì thế không nên được xem là tấm khiên trước tác động của bia rượu. Dùng rượu bia thường xuyên có thể làm tăng axit uric và khởi phát cơn gout ở người có cơ địa phù hợp.
Sức khỏe gan không thể đánh giá bằng cảm giác khỏe
Rượu bia hại gan là mối lo có thật, nhưng đánh giá sức khỏe gan không thể dựa vào một loại nước uống, vẻ ngoài khỏe mạnh hay thói quen tập thể dục. Một ca bệnh khác cho thấy gan nhiễm mỡ có thể xuất hiện cả ở người không thừa cân, năng động và ít uống rượu bia. Người đàn ông 48 tuổi trong trường hợp này thường xuyên tập thể thao, thể trạng bình thường nhưng được phát hiện gan nhiễm mỡ độ 3; bác sĩ ghi nhận anh uống 2–3 lít nước cam ép mỗi ngày, gần như thay nước lọc. Uống quá nhiều nước ép có thể đưa vào cơ thể lượng đường lớn, góp phần làm tăng nguy cơ tích tụ mỡ trong gan. Đây là lời cảnh báo chống lại suy nghĩ rằng một thói quen có vẻ lành mạnh hoặc một thức uống “tự nhiên” đủ sức bảo đảm gan khỏe.
Kiểm tra và thay đổi lối sống thay vì tự “thải độc”
Bằng chứng từ các ca bệnh không ủng hộ việc dùng lá ổi hay mướp đắng để giải rượu hoặc bảo vệ gan. Người thường xuyên uống bia rượu, ăn uống thiếu khoa học hoặc có nguy cơ gout không nên chờ đến khi đau, sưng khớp hay thấy cơ thể bất thường mới quan tâm sức khỏe. Hãy hạn chế bia rượu, ăn uống cân đối, uống đủ nước, kiểm soát cân nặng và vận động phù hợp; việc kiểm tra sức khỏe định kỳ nên dựa trên tuổi, yếu tố nguy cơ và hướng dẫn của bác sĩ. Nếu lo ngại về gan, hãy trao đổi với nhân viên y tế để được đánh giá và tư vấn, thay vì tự kết luận qua triệu chứng hoặc dựa vào lời mách bảo. Kết luận rất đơn giản: thảo dược không xóa được tác động của rượu bia; lựa chọn có trách nhiệm là giảm uống và tìm tư vấn y tế khi cần.
