Cuộc thi hát nhí bùng nổ: không chỉ là phong trào văn nghệ
Các cuộc thi hát nhí là chuỗi hoạt động nghệ thuật dành cho thiếu nhi và học sinh, nơi các em tham gia thi hát, biểu diễn nhạc cụ, nhảy múa và nhiều hình thức trình diễn sân khấu khác, vừa thể hiện năng khiếu, vừa học kỹ năng sống, làm việc nhóm và nuôi dưỡng tình yêu âm nhạc lẫn văn hóa truyền thống.
Nhìn vào các sân chơi như Tinh hoa nhí Việt Nam, Tiếng hát Chú ve con hay hội thi Đờn ca tài tử dành cho học sinh, có thể thấy phong trào thi hát học sinh đang chuyển mình thành một hệ sinh thái giáo dục thẩm mỹ. Ở đó, các em không bị đóng khung trong một dòng nhạc mà được khuyến khích đi từ dân gian, âm nhạc dân tộc đến các tiết mục hiện đại, có vũ đạo, trình diễn, dẫn chương trình…
Điểm quan trọng nhất: đây không còn là “tiết mục xen kẽ” trong lễ tổng kết, mà là những cuộc thi có ban giám khảo chuyên môn, hệ thống giải thưởng rõ ràng và mục tiêu đào tạo bản lĩnh sân khấu cho thế hệ trẻ.
Tinh hoa nhí Việt Nam: sân khấu của những tài năng đa năng
Tinh hoa nhí Việt Nam được Hiệp hội Quảng cáo Việt Nam chủ trì, phối hợp cùng Cục Văn hóa cơ sở, Gia đình và Thư viện tổ chức, Ocean Group là đơn vị thực hiện. Đây là cuộc thi hiếm hoi không đóng khung ở một thể loại mà mở ra cho ca hát, đàn, nhảy, múa, xiếc, thuyết trình, trình diễn thời trang, dẫn chương trình… với 20 thí sinh tranh tài ở vòng chung kết toàn quốc.
Kết quả chung cuộc, ngôi vị Quán quân Tinh hoa nhí Việt Nam 2026 thuộc về Nguyễn Trần Phương Phương (sinh năm 2015, Khánh Hòa); Á quân 1 là Nguyễn Quỳnh My (2014, TP.HCM) và Á quân 2 là Sumi Phạm Quỳnh Anh (2012, Đà Nẵng). Đây là minh chứng rõ ràng rằng các cuộc thi hát nhí hiện nay đang phát hiện những gương mặt có tố chất nghệ sĩ chuyên nghiệp từ rất sớm.
Theo nhà báo – đạo diễn Nguyễn Trường Sơn, cuộc thi hướng đến tạo môi trường để thiếu nhi phát huy năng khiếu, rèn luyện kỹ năng và nuôi dưỡng niềm đam mê nghệ thuật. Đáng chú ý, từng mùa thi đã phải vượt qua cả sự cố thời tiết mưa lớn, gió mạnh làm ảnh hưởng sân khấu, thiết bị – chi tiết cho thấy mức độ nghiêm túc và tinh thần bền bỉ của cả ban tổ chức lẫn thí sinh.
Tiếng hát Chú ve con: khi sân khấu học đường nâng tầm chuyên nghiệp
Nếu Tinh hoa nhí Việt Nam thiên về cá nhân đa năng, thì Tiếng hát Chú ve con lại cho thấy sức mạnh của tập thể học đường. Hội thi năm nay quy tụ 133 đội đến từ các trường THPT, trường phổ thông nhiều cấp học, Trung tâm GDNN–GDTX và các đội thi khối THCS do UBND phường, xã thành lập, tranh tài ở 4 bảng A, B, B1 và C.
Kết quả, Trường THPT Mạc Đĩnh Chi giành giải Nhất bảng A; Trường THPT Marie Curie và THPT Tây Thạnh nhận giải Nhì; THPT Trần Phú và THPT Nguyễn Tất Thành đồng giải Ba. Các bảng khác gọi tên THPT Trần Văn Ơn (giải Nhất bảng B), phường Bình Tân (Nhất bảng B1) và Trường THCS–THPT Trần Đại Nghĩa (quán quân bảng C).
Ban tổ chức còn trao loạt giải phụ như nhóm có vũ đạo đẹp nhất, tiết mục âm nhạc dân tộc hay nhất, đơn ca nam – nữ hay nhất… cho thấy cuộc thi hát nhí này không chỉ chấm điểm giọng hát mà còn khuyến khích toàn bộ yếu tố trình diễn, từ cổ động viên, vũ đạo đến sắc thái trường ca về TPHCM. Theo bà Huỳnh Lê Như Trang, hội thi đã trở thành sân chơi bổ ích, nuôi dưỡng đam mê nghệ thuật và khát vọng vươn lên cho học sinh, học viên thành phố.
Đờn ca tài tử học đường Cà Mau: giữ sợi dây truyền thống trong thời nhạc số
Trong bức tranh cuộc thi hát nhí, Đờn ca tài tử dành cho học sinh tại Cà Mau là điểm nhấn đặc biệt: một sân chơi chuyên về di sản. Hội thi quy tụ 58 thí sinh đến từ 34 điểm trường trên địa bàn tỉnh. Sau ba ngày tranh tài, ban tổ chức trao 5 giải tập thể và 30 giải tiết mục (6 giải A, 10 giải B, 14 giải C), cùng 4 giải phụ cho các tài tử ca triển vọng.
Các em mang đến những lời ca, tiếng đờn trong trẻo, giàu cảm xúc, thể hiện niềm tự hào với nghệ thuật Đờn ca tài tử quê hương. Song phía sau thành tích là bức tranh thực tế: chất lượng tiết mục chưa đồng đều, kỹ năng làm chủ sân khấu và xử lý làn điệu của một số thí sinh còn hạn chế; có tiết mục chọn bài bản quá khó so với lứa tuổi.
Điều đáng quý là từ sân khấu này, những gương mặt như Huỳnh Chí Nhân – học sinh lớp 8 Trường THCS Phong Lạc – xem giải thưởng là động lực để tiếp tục theo đuổi Đờn ca tài tử, góp phần gìn giữ giá trị di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Đây là lời nhắc thẳng thắn rằng thi hát học sinh không chỉ phục vụ biểu diễn mà còn là công cụ bảo tồn văn hóa.
Từ phong trào đến chiến lược nuôi dưỡng nghệ sĩ trẻ
Khi đặt cạnh nhau Tinh hoa nhí Việt Nam, Tiếng hát Chú ve con và hội thi Đờn ca tài tử, có thể thấy một mẫu số chung: các sân chơi này kết hợp nhiều thể loại từ truyền thống đến hiện đại, khuyến khích học sinh phát triển đa năng, vừa biết hát, múa, trình diễn, vừa hiểu về âm nhạc dân tộc. Đây chính là bước tiến từ phong trào văn nghệ sang chiến lược giáo dục thẩm mỹ dài hạn.
Tất nhiên, những bất cập về chất lượng chưa đồng đều, kỹ năng sân khấu còn yếu hay sự cố khách quan như thời tiết ảnh hưởng chương trình cho thấy hành trình này không hề dễ dàng. Nhưng nhìn vào hàng trăm, hàng nghìn thí sinh nhí tự tin đứng trên sân khấu, có thể nói: cuộc thi hát nhí hôm nay đang âm thầm định hình thế hệ khán giả và nghệ sĩ của ngày mai.
Đã đến lúc gia đình, nhà trường và địa phương xem các cuộc thi hát nhí, thi hát học sinh là một phần trong chiến lược giáo dục con trẻ, chứ không chỉ là dịp “đi diễn cho vui”. Bởi mỗi lần con bước lên sân khấu là một lần trưởng thành – về cảm xúc, bản lĩnh và ý thức với văn hóa dân tộc.
