Một chữ K trên giày chạy và thông điệp New Balance gửi tới toàn ngành
Vụ New Balance kiện Decathlon là một tranh chấp thương hiệu giày xoay quanh việc New Balance cáo buộc logo chữ K phản chiếu trên giày chạy Kiprun của Decathlon dễ gây nhầm lẫn với logo chữ N mà hãng đã dùng trên giày dép từ những năm 1970, qua đó vi phạm quyền sở hữu trí tuệ và đe dọa danh tính thương hiệu của New Balance.
Cốt lõi của vụ việc không nằm ở hình dạng một chữ cái đơn lẻ, mà ở câu hỏi: “Thương hiệu có quyền bảo vệ đến đâu khi biểu tượng của mình bị tiến sát về thị giác?”. New Balance đã khởi kiện Decathlon tại một tòa án liên bang ở Massachusetts, cáo buộc tập đoàn thể thao Pháp xâm phạm quyền thương hiệu liên quan đến logo chữ N nổi tiếng trên giày chạy của hãng. Theo đơn kiện, logo K phản chiếu trên dòng Kiprun có hình dáng tương đồng đáng kể với chữ N, đủ để khiến người tiêu dùng nhầm lẫn về nguồn gốc sản phẩm. Đây là một động thái pháp lý dứt khoát, cho thấy New Balance không xem chuyện “na ná” là chuyện nhỏ.
Chiến lược bảo vệ logo giày chạy: New Balance cứng rắn không phải lần đầu
Động thái New Balance kiện Decathlon không xuất hiện trong khoảng trống, mà là bước nối tiếp một chiến lược dài hạn bảo vệ logo giày chạy mang chữ N. Hãng cho biết đã sử dụng biểu tượng này trên các sản phẩm giày dép từ những năm 1970 và coi đó là tài sản nhận diện cốt lõi. Khi New Balance khẳng định logo K phản chiếu “rõ ràng là chữ N” trên thiết kế Kiprun, họ đang gửi thông điệp rằng mọi khoảng xám về hình khối, góc cạnh, hướng đặt logo đều được soi rất kỹ.
New Balance không phải lần đầu sử dụng biện pháp pháp lý để bảo vệ logo chữ N; hãng từng khởi kiện và dàn xếp các vụ việc tương tự tại Mỹ với Michael Kors và Nautica liên quan đến thiết kế logo trên giày. Năm 2017, New Balance cũng giành được phán quyết bồi thường trong một vụ tranh chấp thương hiệu tại Trung Quốc liên quan đến logo chữ N. Một câu nói có thể trích dẫn ở đây là: “New Balance coi mọi sự xâm lấn vào không gian nhận diện chữ N trên giày chạy là ranh giới đỏ cần được tòa án công nhận”. Vụ việc với Decathlon chỉ củng cố hình ảnh một thương hiệu sẵn sàng ra tòa để phòng thủ logo của mình.
Nguy cơ nhầm lẫn và tác động thực tế tới người mua giày chạy
Đối với người tiêu dùng, tranh chấp logo tưởng chừng xa vời, nhưng lại liên quan trực tiếp đến trải nghiệm mua sắm và niềm tin vào thương hiệu. Trong đơn kiện, New Balance nhấn mạnh rằng logo hình chữ K phản chiếu trên giày Kiprun có hình dáng tương đồng đáng kể với chữ N của hãng, “từ đó có thể khiến người tiêu dùng nhầm lẫn”. Nói cách khác, chỉ cần một ánh nhìn lướt qua trên kệ hay hình ảnh trực tuyến, người mua có thể kết nối sản phẩm Kiprun với New Balance, dù đó là hai hệ thế giới thương hiệu khác nhau.
New Balance còn dẫn một số bài đăng trên mạng xã hội để chỉ ra sự tương đồng giữa logo của Decathlon và biểu tượng chữ N. Điều này nói nhiều hơn một lập luận pháp lý: nó cho thấy trong thực tế, người dùng đã bắt đầu nhận ra và bàn luận về sự “giống nhau”, nghĩa là rủi ro nhầm lẫn không chỉ tồn tại trên lý thuyết. Nếu tòa án đồng ý với lập luận này và ban hành lệnh ngăn chặn hành vi vi phạm thương hiệu như New Balance đề nghị, người dùng có thể chứng kiến những thay đổi rõ rệt trên giày Kiprun – từ logo, bao bì đến cách mô tả sản phẩm.
Cuộc chiến quyền sở hữu trí tuệ: ranh giới sáng tạo hay rào chắn cạnh tranh?
New Balance đề nghị tòa án ban hành lệnh ngăn chặn hành vi bị cáo buộc vi phạm thương hiệu, đồng thời yêu cầu Decathlon bồi thường với số tiền chưa được xác định. Về mặt hình thức pháp lý, đây là một vụ tranh chấp quyền sở hữu trí tuệ điển hình: một bên cho rằng logo đối thủ “đi quá gần” với biểu tượng của mình, gây tổn hại đến danh tính thương hiệu và lợi ích kinh doanh. Nhưng ở tầng sâu hơn, nó đặt ra câu hỏi: đâu là ranh giới giữa sáng tạo, tham khảo và sao chép trong thiết kế giày chạy?
Các thương hiệu lớn ngày càng có xu hướng dùng biện pháp pháp lý mạnh để bảo vệ tài sản trí tuệ, bởi họ hiểu rằng trong thị trường giày chạy cạnh tranh cao, logo không chỉ là trang trí, mà là “lời cam kết” về chất lượng trong mắt người mua. Một câu trích dẫn phù hợp cho bối cảnh này là: “Với New Balance, tranh chấp logo giày không phải chuyện hình học, mà là trận tuyến bảo vệ niềm tin người tiêu dùng trước nguy cơ nhầm lẫn”. Khi vụ New Balance kiện Decathlon còn đang chờ phán quyết, thông điệp đã rõ: nếu muốn sáng tạo trên thân giày, các hãng sẽ phải tính toán kỹ hơn để không đặt chân lên vùng nhận diện vốn đã được khẳng định của đối thủ.
