APEC biến Phú Quốc thành bài kiểm tra tổng lực của hệ thống điện
Công tác cấp điện APEC 2027 tại Phú Quốc là tổng hòa của điều độ hệ thống điện, củng cố lưới truyền tải – phân phối và chuẩn bị kịch bản vận hành đặc biệt để bảo đảm cung cấp điện liên tục, an toàn và tin cậy cho một sự kiện đối ngoại quy mô lớn nhiều ngày liên tiếp.
Việc bảo đảm điện cho APEC không đơn thuần là “tăng công suất” mà là thử thách năng lực tổ chức của toàn hệ thống điện miền Nam. Việt Nam đăng cai APEC lần thứ ba, với Tuần lễ Cấp cao diễn ra tại Phú Quốc – một đảo xa bờ, phụ thuộc hoàn toàn vào hệ thống điện truyền tải và phân phối từ đất liền. Điều đó buộc các nhà vận hành phải coi đây là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, chủ động phòng ngừa và hạn chế tối đa nguy cơ gián đoạn. Nói cách khác, APEC là bài kiểm tra độ sẵn sàng thực chất của hệ thống, chứ không phải màn “trang trí” kỹ thuật cho một sự kiện.
SSO nắm vai “nhạc trưởng”: 4 nhóm giải pháp, 37 nhiệm vụ
Trung tâm Điều độ Hệ thống điện miền Nam (SSO) không chỉ làm công tác kỹ thuật; họ đang đóng vai “nhạc trưởng” điều phối mọi mắt xích từ tổ chức đến vận hành. SSO chủ trì phối hợp với các đơn vị truyền tải và phân phối để triển khai đồng bộ giải pháp về tổ chức, hạ tầng, điều độ và vận hành. Đây là cách tiếp cận cho thấy ngành điện nhìn nhận APEC như một dự án hệ thống, không phải vài hạng mục lẻ tẻ.
Chương trình bảo đảm cấp điện APEC 2027 được SSO chia thành 4 nhóm giải pháp với 37 nhiệm vụ cụ thể: 4 nhiệm vụ về tổ chức, 9 nhiệm vụ phối hợp, 15 nhiệm vụ điều độ – vận hành và 9 nhiệm vụ về hạ tầng. Cách chia nhỏ, gán trách nhiệm rõ ràng này là điểm đáng giá: nó biến khẩu hiệu “cung cấp điện an toàn, liên tục, tin cậy” thành danh mục công việc có thể kiểm tra tiến độ và chất lượng từng bước.
Hệ thống điện Phú Quốc: không chỉ là vài đường dây tới đảo
Nhìn vào Phú Quốc, nhiều người dễ nghĩ chỉ cần “tăng cường cáp ngầm và trạm biến áp” là xong. Nhưng kế hoạch hiện nay cho thấy cách tiếp cận rộng hơn: hệ thống điện Phú Quốc được đặt trong bức tranh toàn miền Nam. Tổng công ty Điện lực miền Nam và điện lực địa phương được giao rà soát toàn bộ lưới điện cấp cho Phú Quốc, đẩy nhanh các công trình trọng điểm, xây dựng phương án xử lý sự cố, cấp điện ưu tiên và chuẩn bị nguồn dự phòng.
Ở cấp truyền tải, Công ty Truyền tải điện 4 rà soát các đường dây, trạm 220kV liên quan, hệ thống rơ-le bảo vệ, SCADA, hạ tầng viễn thông và kênh truyền về SSO. Công ty Truyền tải điện 3 tập trung vận hành an toàn lưới thuộc phạm vi, tăng kiểm tra, bảo dưỡng, bảo đảm tín hiệu SCADA, kênh truyền và lực lượng trực sẵn sàng xử lý sự cố. Cách phân vai này cho thấy: muốn bảo vệ một đảo, phải bắt đầu từ sức khỏe cả vùng lưới.
Điều độ hệ thống điện: chuẩn bị cho mọi tình huống bất thường
Trọng tâm của cấp điện APEC 2027 không nằm ở việc có bao nhiêu megawatt, mà ở cách điều độ hệ thống điện trước, trong và sau sự kiện. SSO xây dựng phương thức vận hành đặc biệt, tăng dự phòng, giám sát liên tục và chủ động các kịch bản xử lý sự cố nhằm cung cấp điện an toàn, liên tục, tin cậy trong toàn bộ thời gian diễn ra APEC. Đây là cách làm đúng: coi vận hành theo kịch bản là tuyến phòng thủ chính, không chờ sự cố rồi mới xoay xở.
Hội nghị phối hợp vận hành hệ thống điện miền Nam quý II/2026 tại PTC3 là một bước thực hành cho tư duy đó. Tại đây, các đơn vị thống nhất rà soát phương thức vận hành, rơ-le bảo vệ, SCADA, kênh truyền, phương án xử lý sự cố, diễn tập và chuẩn bị lực lượng, vật tư dự phòng phục vụ APEC. Trích dẫn đáng chú ý là: “Sự phối hợp thường xuyên giữa điều độ, truyền tải và phân phối là cơ sở để các vấn đề phát sinh được nhận diện, xử lý từ sớm, góp phần giữ vững trạng thái vận hành chung của hệ thống điện miền Nam”.
Chuẩn bị từ sớm: không chỉ để không mất điện, mà để nâng cấp cả hệ thống
Điểm đáng chú ý nhất trong kế hoạch cấp điện APEC 2027 là tư duy “làm trước, làm rộng, làm sâu”. Công tác chuẩn bị được triển khai sớm trên phạm vi toàn hệ thống, với yêu cầu phân công rõ trách nhiệm và kiểm soát chặt tiến độ từng nhiệm vụ. Điều này khác hẳn kiểu ứng phó “nước đến chân mới nhảy” từng thấy ở nhiều sự kiện lớn.
SSO tiếp tục chủ trì xây dựng phương thức vận hành, điều phối các đơn vị, tổ chức rà soát kỹ thuật và diễn tập các kịch bản bất thường, qua đó nâng cao mức độ sẵn sàng của toàn hệ thống điện miền Nam. Nếu các nhiệm vụ được thực hiện đến nơi đến chốn, APEC sẽ không chỉ là sự kiện ngoại giao, mà còn là cú hích nâng cấp hệ thống điện Phú Quốc và cả khu vực. Kết luận hợp lý ở thời điểm này: thay vì hỏi “có mất điện không?”, cần hỏi “chúng ta tận dụng APEC để nâng tầm vận hành hệ thống như thế nào?”.
