Trò chơi trên livestream có thể là vỏ bọc lừa đảo
Lừa đảo livestream là thủ đoạn biến các buổi khui ngọc trai, cào vé số hoặc rút thăm trúng thưởng thành mồi nhử, dẫn người xem nộp tiền qua những kịch bản tương tác được dàn dựng. Công an TP.HCM cảnh báo các hình thức này là biến tướng của lừa đảo làm nhiệm vụ, chốt đơn và chạy đơn hàng từng được cảnh báo.
Điểm nguy hiểm không nằm ở món hàng hay trò chơi đơn lẻ, mà ở cách chúng được ghép với lời mời kiếm tiền, nhận quà. Người xem tưởng đang theo dõi một hoạt động giải trí sôi nổi; trên thực tế, nội dung có thể được thiết kế để tạo lòng tin rồi thúc đẩy họ chuyển tiền. Vì vậy, khui ngọc trai trúng thưởng hay cào vé số online không nên được xem là cơ hội kiếm lợi dễ dàng chỉ vì buổi phát trực tiếp có vẻ đông người tham gia.
Tương tác giả mở đường cho những lần nộp tiền tiếp theo
Kịch bản thường bắt đầu bằng nhiều tài khoản phụ bình luận, khoe trúng thưởng hoặc lợi nhuận để tạo cảm giác có người chơi thật và liên tục thành công. Những bình luận dồn dập không chứng minh chương trình minh bạch; đó có thể là dấu hiệu lừa đảo được dùng để kích thích tâm lý đám đông và lòng tham.
Sau khi kéo được người xem tham gia, các đối tượng đưa ra cam kết thu mua ngọc trai với giá cao hoặc quảng cáo gói chơi có vốn nhỏ nhưng lợi nhuận hấp dẫn. Khi người tham gia đã tin, họ bị dẫn sang các gói lớn hơn và nộp thêm tiền. Công an TP.HCM cho biết thủ đoạn này dùng tương tác giả và lời hứa lợi nhuận cao để dụ người chơi chuyển tiền. Đừng coi khoản nộp đầu tiên là phép thử an toàn: đó có thể chỉ là bước mở đầu cho yêu cầu ngày càng lớn.
Đòi thuế, phí để nhận thưởng là lúc phải dừng lại
Khi nạn nhân muốn rút tiền hoặc nhận thưởng, kịch bản có thể chuyển sang yêu cầu đóng thêm thuế, lệ phí hay phí xác minh, giải tỏa tài khoản. Đây là dấu hiệu cảnh báo rõ ràng: người chơi bị yêu cầu chuyển thêm tiền để xử lý một trở ngại do chính bên tổ chức đưa ra. Nộp tiếp không bảo đảm lấy lại được khoản đã chuyển; mục tiêu có thể là kéo nạn nhân vào vòng thanh toán liên tục.
Sau khi chiếm được một khoản đáng kể, đối tượng có thể dựng thêm lý do ngăn người tham gia lấy lại tài sản, rồi cắt liên lạc khi nạn nhân không còn khả năng nộp tiền. Vì thế, đừng gửi tiền để “mở khóa” tiền thưởng và tuyệt đối không cung cấp mã OTP hay thông tin bảo mật. Nếu đã chuyển tiền, hãy dừng giao dịch, lưu lại nội dung trao đổi và chứng từ liên quan, rồi trình báo cơ quan chức năng.
Áp dụng “3 Không & 1 Báo xấu”
Cách phòng tránh thiết thực nhất là không để sự hào nhoáng của livestream thay thế việc kiểm chứng. Khuyến cáo “3 Không & 1 Báo xấu” của PA05 có thể ghi nhớ như sau:
- Không tin lời hứa hẹn lợi nhuận bất thường, trúng thưởng dễ dàng hoặc nhận quà chắc chắn.
- Không chuyển tiền theo yêu cầu bất thường, nhất là tiền thuế, phí hay khoản nộp để giải tỏa tài khoản.
- Không cung cấp mã OTP, thông tin tài khoản hoặc dữ liệu bảo mật cho người lạ.
- Báo xấu phiên livestream đáng ngờ bằng công cụ báo cáo của nền tảng; nếu đã bị xâm hại, trình báo ngay cơ quan chức năng.
Nguyên tắc này được PA05 khuyến nghị cùng với việc chủ động cập nhật các thủ đoạn lừa đảo mới. Khi gặp buổi phát trực tiếp thúc giục chuyển tiền, hãy rời khỏi phiên, không làm theo chỉ dẫn và báo cáo nội dung thay vì tiếp tục bình luận hay chia sẻ. Báo tin kịp thời vừa giúp bảo vệ bản thân, vừa có thể cảnh tỉnh người khác.
