Cuộc đua trung tâm dữ liệu AI siêu quy mô: Đặng Thành Tâm đối đầu TNT

Việt Nam bước vào cuộc đua trung tâm dữ liệu AI siêu quy mô

Cuộc đua trung tâm dữ liệu AI tại Việt Nam là cạnh tranh giữa các dự án data center quy mô siêu lớn do khu vực tư nhân dẫn dắt, hướng tới cung cấp năng lực điện toán và lưu trữ cho trí tuệ nhân tạo, điện toán đám mây và xử lý dữ liệu hiệu năng cao, với tham gia của các tập đoàn công nghệ quốc tế và các nhóm hạ tầng trong nước. Trong bức tranh đó, hai cái tên nổi bật nhất hiện nay là doanh nghiệp gắn với hệ sinh thái của ông Đặng Thành Tâm và TNT Group. Một bên mở rộng từ hạ tầng khu công nghiệp sang hạ tầng số tại Nam Tân Tập, Tây Ninh. Bên còn lại ký biên bản ghi nhớ với đối tác Mỹ để nghiên cứu các khu data center siêu quy mô tại Việt Nam. Cả hai đều nhắm tới vị thế trung tâm dữ liệu AI hàng đầu khu vực, chứ không chỉ thị trường nội địa.

SAIGONTEL của Đặng Thành Tâm: từ khu công nghiệp đến trung tâm dữ liệu AI 200 MW

Điểm thú vị nhất ở dự án trung tâm dữ liệu AI của SAIGONTEL là cách một doanh nghiệp khu công nghiệp truyền thống quyết định rẽ sang hạ tầng số, tận dụng quỹ đất và hệ thống tiện ích đã có. Trong chuyến công tác tại Đài Bắc ngày 16/9, đoàn tỉnh Tây Ninh làm việc với World Vision United Group để khảo sát mô hình đầu tư, xây dựng và vận hành trung tâm dữ liệu hyperscale. Điều này cho thấy dự án không còn ở mức ý tưởng mà đã bước vào giai đoạn thiết kế, học hỏi mô hình vận hành thực tế. Theo thông tin từ địa phương, trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo (AIDC) dự kiến triển khai tại Khu công nghiệp Nam Tân Tập với quy mô mục tiêu 200 MW và hướng tới tiêu chuẩn Tier IV. Liên danh đặt kế hoạch khởi công vào tháng 12 và đưa giai đoạn đầu 100 MW vào vận hành thương mại trong quý IV năm sau. Đáng chú ý hơn, công suất khách hàng đăng ký thuê đã vượt 100 MW, tương đương toàn bộ giai đoạn đầu. Đây là tín hiệu thị trường rõ ràng rằng nhu cầu trung tâm dữ liệu AI trong khu vực đã hình thành và sẵn sàng trả tiền cho hạ tầng chất lượng cao.

TNT bắt tay Infrakey: tham vọng TNT data center siêu quy mô 1.000 MW

Ở chiều ngược lại, TNT Group chọn hướng đi táo bạo hơn: đi thẳng vào mô hình data center siêu quy mô với đối tác chuyên hạ tầng quốc tế Infrakey DC Parks. Ngày 19/9, tại Richardson, Texas, Chủ tịch TNT Nguyễn Gia Long đã ký biên bản ghi nhớ với nhà sáng lập Infrakey Ravikiran Thummalapenta để cùng nghiên cứu phát triển một hoặc nhiều khu data center lớn tại Việt Nam. Dự án được định hướng phục vụ trực tiếp nhu cầu về trung tâm dữ liệu AI, cơ sở hạ tầng đám mây, lưu trữ dữ liệu và xử lý dữ liệu hiệu năng cao. Quy mô thiết kế cho thấy tham vọng vượt trội: giai đoạn đầu hướng tới tải CNTT trọng yếu khoảng 200 MW, với mục tiêu cấp điện trong vòng 36 tháng kể từ khi hoàn tất quyền kiểm soát địa điểm và được phân bổ công suất lưới điện. Các giai đoạn tiếp theo có thể nâng tổng công suất lên khoảng 1.000 MW trên diện tích khoảng 200 ha. Đây không còn là cuộc chơi chỉ trong biên giới một quốc gia, mà là nỗ lực đặt Việt Nam lên bản đồ trung tâm dữ liệu siêu quy mô trong khu vực.

Đối tác Mỹ, tư nhân Việt và bước chuyển cơ sở hạ tầng số

Điểm chung giữa hai dự án là sự kết hợp giữa tư nhân Việt Nam và chuyên gia quốc tế, báo hiệu một bước chuyển quan trọng trong cơ sở hạ tầng số. Với SAIGONTEL, việc tham gia dự án AIDC cho thấy doanh nghiệp này chuyển từ mô hình hạ tầng khu công nghiệp truyền thống sang hạ tầng số, dùng quỹ đất công nghiệp cùng hệ thống điện, viễn thông và tiện ích kỹ thuật để xây dựng trung tâm dữ liệu AI. Đây là thành phần hạ tầng nền tảng mà trước đây thường gắn với các tập đoàn viễn thông nhà nước. Trong dự án của TNT, vai trò được phân chia rõ: Infrakey dẫn dắt mô hình phát triển, chuyên môn, tiêu chuẩn kỹ thuật và phương án tài chính, đồng thời làm việc với đối tác công nghệ, nhà cung cấp thiết bị, đơn vị vận hành data center, khách hàng chủ chốt và tổ chức tài chính quốc tế. TNT điều phối tại Việt Nam, từ tìm kiếm và sàng lọc địa điểm đến làm việc với chủ đất, chính quyền địa phương và đánh giá yêu cầu về pháp lý, quy hoạch, điện, nước, viễn thông và giao thông. Nói cách khác, cơ sở hạ tầng đám mây và trung tâm dữ liệu AI ở Việt Nam đang được xây bằng sự phối hợp song song: kiến thức hạ tầng toàn cầu và khả năng triển khai nội địa.

Ai sẽ dẫn đầu cuộc đua, và Việt Nam cần điều gì để không hụt hơi?

Nếu nhìn bề nổi, có thể dễ dàng biến cuộc cạnh tranh SAIGONTEL – TNT thành bài toán so công suất: 200 MW hiện hữu của AIDC so với tham vọng 1.000 MW của TNT data center. Nhưng thực chất, vị thế dẫn đầu sẽ không phụ thuộc duy nhất vào megawatt mà vào khả năng biến hai bản thiết kế này thành hệ sinh thái điện toán sống động: thu hút khách hàng quốc tế, gắn với lưới điện ổn định và tích hợp vào chuỗi cung ứng công nghệ toàn cầu. Một câu nói đáng trích ở đây là: "Giai đoạn đầu dự kiến có tải CNTT trọng yếu khoảng 200 MW, với mục tiêu cấp điện trong vòng 36 tháng kể từ khi hoàn tất quyền kiểm soát địa điểm và được phân bổ công suất lưới điện". Cả hai dự án đều sẽ vấp phải bài toán hạ tầng điện, chính sách năng lượng và quy hoạch đất đai. Nếu Việt Nam muốn nhìn thấy một trung tâm dữ liệu AI siêu quy mô thực sự đi vào hoạt động, sự linh hoạt của khung pháp lý và mức độ hợp tác giữa doanh nghiệp tư nhân, địa phương và đối tác quốc tế sẽ quan trọng không kém dòng vốn. Cuối cùng, thay vì hỏi ai sẽ thắng trong ngắn hạn, câu hỏi đáng đặt hơn là liệu hệ sinh thái công nghệ trong nước có kịp khai thác lợi thế mà các trung tâm dữ liệu này mở ra. Nếu không, Việt Nam có nguy cơ trở thành "trạm điện toán thuê ngoài" cho thế giới, trong khi giá trị gia tăng ở tầng ứng dụng AI vẫn thuộc về nơi khác.