Phẫu thuật robot gan: từ kỹ thuật đỉnh cao đến nhu cầu rất đời thường của người miền Tây
Phẫu thuật robot gan là phương pháp ngoại khoa sử dụng hệ thống robot với nhiều cánh tay linh hoạt và hình ảnh 3D HD để hỗ trợ bác sĩ thao tác chính xác tại những vị trí sâu, hẹp của gan và vùng gan mật tụy, nhằm giảm xâm lấn, hạn chế tổn thương thành bụng và giúp người bệnh phục hồi nhanh hơn sau mổ, đặc biệt trong các ca ghép gan và điều trị bệnh lý gan phức tạp. Điều đáng nói là kỹ thuật vốn gắn với các trung tâm ngoại khoa lớn này đang xuất hiện ngay tại vùng đồng bằng sông Cửu Long. Tại một địa phương mà hành trình lên thành phố chữa bệnh từng là nỗi ám ảnh, việc có phẫu thuật robot gan ngay ở Cần Thơ không chỉ là tin y khoa, mà là thay đổi rất cụ thể trong đời sống người bệnh. Nó đặt ra câu hỏi: tại sao đến giờ miền Tây mới có, và ai là người đứng sau bước chuyển dịch này?
Vai trò của bác sĩ Lê Văn Thành: từ “bàn tay vàng” ghép gan đến người mang kỹ thuật hiện đại về ĐBSCL
Trong ngoại khoa gan mật và ghép gan, khó có cái tên nào gắn với nhiều dấu mốc như PGS.TS.BS Lê Văn Thành. Với 36 năm kinh nghiệm và hơn 400 ca ghép gan thành công, trong đó có những trường hợp cực khó như ghép gan cho trẻ 8 tháng tuổi và bệnh nhi suy dinh dưỡng 11 tháng tuổi chỉ nặng 5,3 kg, ông không chỉ cứu sống người bệnh mà còn biến ghép gan từ kỹ thuật hiếm thành thường quy tại Việt Nam. Một câu nói có thể trích dẫn là: "Với 36 năm kinh nghiệm, ông đã thực hiện thành công hơn 400 ca ghép gan". Con số này không chỉ thể hiện tay nghề, mà là vốn kinh nghiệm lâm sàng khổng lồ đứng sau mọi quyết định trong phòng mổ. Quan trọng hơn, bác sĩ Lê Văn Thành là người đi đầu trong việc đào tạo và chuyển giao kỹ thuật ghép gan cho nhiều bệnh viện lớn trên cả nước. Việc ông chọn giữ vai trò Phó Tổng Giám đốc chuyên môn Khối Ngoại của một hệ thống y tế và kiêm Giám đốc bệnh viện tại Cần Thơ cho thấy lựa chọn rất rõ: mang kỹ thuật cao về gần người bệnh miền Tây.
Robot Toumai MT-1000: “cánh tay nối dài” giúp ca mổ gan ít xâm lấn và phục hồi nhanh hơn
Tại bệnh viện ở Cần Thơ, hệ thống phẫu thuật robot Toumai MT-1000 đang được dùng như một “cánh tay nối dài” trong các ca mổ gan mật tụy phức tạp. Bốn cánh tay linh hoạt, hình ảnh 3D HD lập thể và công nghệ cảm nhận lực cho phép bác sĩ quan sát trường mổ rõ hơn, bóc tách và khâu nối tinh vi ở những vị trí sâu, hẹp mà mổ mở hay nội soi thường khó tiếp cận. Điểm cần nhấn mạnh: robot không thay thế bác sĩ. Công nghệ chỉ phát huy hết ý nghĩa khi đứng sau là ê-kíp gây mê hồi sức, đa chuyên khoa và một phẫu thuật viên có năng lực phán đoán tốt. Khi kinh nghiệm đúc kết từ hơn 400 ca ghép gan gặp công cụ robot, lợi ích cho người bệnh rất rõ: giảm sang chấn thành bụng, giảm đau sau mổ, phục hồi nhanh hơn và từ đó cải thiện chất lượng cuộc sống sau ghép gan hoặc sau các đại phẫu gan mật tụy. Tuy nhiên, không phải trường hợp nào cũng phù hợp với robot; lựa chọn kỹ thuật vẫn phải dựa trên đánh giá cá thể hóa, tránh tâm lý “có robot là dùng bằng mọi giá”.
Kỹ thuật hiện đại ĐBSCL: xóa bớt bất bình đẳng y tế giữa trung tâm và vùng xa
Đồng bằng sông Cửu Long đông dân, địa bàn rộng, đường xa. Trước đây, tiếp cận y tế chuyên sâu gần như đồng nghĩa với việc người bệnh phải đi hàng trăm kilomet lên các thành phố lớn, kéo theo chi phí đi lại, ăn ở và áp lực tâm lý cho cả gia đình. Việc phẫu thuật robot gan được triển khai ngay tại Cần Thơ là một bước tiến đột phá: kỹ thuật cao ngay tại địa phương giúp giảm gánh nặng di chuyển và chi phí điều trị, đồng thời mở rộng lựa chọn điều trị chất lượng cao cho người dân miền Tây. Theo thông tin từ các nguồn chuyên môn, "Tại Vinmec Cần Thơ, hệ thống phẫu thuật robot Toumai MT-1000 đang được ứng dụng như ‘cánh tay nối dài’ đắc lực, đánh dấu bước tiến mới trong điều trị các bệnh lý gan - mật - tụy phức tạp". Đây không chỉ là câu chuyện một bệnh viện có máy móc hiện đại, mà là tín hiệu cho thấy tiêu chuẩn chăm sóc y tế tại các tỉnh phía Nam đang được nâng lên. Khi người bệnh vùng xa không còn bị buộc phải “đi tỉnh” để có cơ hội ghép gan thành công, bất bình đẳng y tế giữa trung tâm và vùng xa bắt đầu được thu hẹp bằng chính công nghệ và chuyển giao kỹ thuật.
Từ những dấu mốc lịch sử đến tương lai tiếp cận công bằng cho bệnh nhân gan
Hành trình của bác sĩ Lê Văn Thành không dừng ở việc đưa robot về miền Tây. Trước đó, ngày 23/11/2021, ông là phẫu thuật viên chính trong ca nội soi lấy mảnh gan phải từ người hiến sống để ghép cho người nhận – lần đầu tiên kỹ thuật này được thực hiện thành công tại Việt Nam. Đến tháng 11/2023, tại sự kiện công bố ca ghép gan thứ 200 của một bệnh viện tuyến trung ương, ông trình bày quy trình điều chỉnh kháng thể trước ghép trong trường hợp người nhận và người hiến bất đồng nhóm máu ABO. Những dấu mốc này cho thấy ông không chỉ làm chủ kỹ thuật, mà còn tham gia định hình chuẩn chuyên môn cho cả hệ thống. Từ nội soi lấy mảnh gan ở người hiến sống đến phẫu thuật robot gan, câu chuyện chung là một: đưa kỹ thuật ngoại khoa phức tạp đến gần hơn với người bệnh. Đây là bước nâng chuẩn chăm sóc, nhưng cũng là lời nhắc: công nghệ chỉ có ý nghĩa khi đi cùng đào tạo, phối hợp đa chuyên khoa và chiến lược phân bố nguồn lực hợp lý. Nếu các tỉnh phía Nam tiếp tục được đầu tư theo hướng này, người bệnh gan mật tụy ở miền Tây sẽ không còn phải đánh đổi cơ hội sống bằng những chuyến đi xa đầy rủi ro.
