Cần Giờ: từ hành lang cảnh quan đến cực tăng trưởng ven biển mới
Phát triển ven biển Cần Giờ là chiến lược mở rộng không gian đô thị và kinh tế của TP.HCM về phía biển, dựa trên hạ tầng giao thông đa phương thức, kết nối cảng biển quốc tế với mạng lưới đường bộ, đường sắt tốc độ cao và giao thông đường thủy, nhằm biến khu vực từng bị cô lập thành một cực tăng trưởng kinh tế gắn với đô thị sinh thái biển. Lý thuyết cực tăng trưởng cho rằng tăng trưởng kinh tế khởi phát từ một điểm đủ mạnh rồi lan tỏa ra vùng phụ cận, và Cần Giờ đang được đặt đúng vào vai trò “điểm đủ mạnh” đó thông qua tổ hợp cảng trung chuyển quốc tế 571 ha với công suất thiết kế 4,8 triệu TEU vào 2030 và mục tiêu 16,9 triệu TEU vào 2047. Đây không còn là một hành lang cảnh quan, mà là cổng biển gắn thẳng TP.HCM với chuỗi cung ứng toàn cầu.
Hạ tầng giao thông đa phương thức: năm trụ cột mở khóa không gian hướng biển
Nếu không có hạ tầng giao thông đa phương thức, phát triển ven biển Cần Giờ sẽ dừng lại ở khẩu hiệu. Cần Giờ từng bị xem là “vùng xa” vì cách trở, nay sự cô lập này đang được tháo khóa nhờ mạng lưới năm trụ cột hạ tầng. Cầu Cần Giờ thay phà Bình Khánh kết hợp nâng cấp trục Rừng Sác giúp nối Cần Giờ với trung tâm hiện hữu của TP.HCM. Tuyến đường sắt tốc độ cao Bến Thành – Cần Giờ, tốc độ thiết kế 350 km/h, rút hành trình về Quận 1 xuống khoảng 13 phút, biến cực tăng trưởng ven biển thành phần kéo giãn mật độ cho lõi đô thị. Về liên vùng, cao tốc Bến Lức – Long Thành tạo hành lang trực tiếp giữa Cần Giờ và sân bay Long Thành trong khoảng 40 phút, trong khi hầm và cầu biển Vũng Tàu – Cần Giờ kết nối hai trung tâm du lịch biển Nam bộ chỉ sau khoảng 10 phút di chuyển. Khi mạng lưới đa phương thức này vận hành vào giai đoạn 2028–2029, tiềm năng cổng biển Cần Giờ mới thực sự được kích hoạt toàn diện.
Vinhomes Green Paradise: điểm giao thoa TOD, cảng biển và giao thông xanh đô thị
Ở tâm điểm của hạ tầng giao thông đa phương thức đó là Vinhomes Green Paradise, siêu đô thị ven biển rộng 2.870 ha, nằm cách cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ khoảng 15–20 phút di chuyển. Đây không chỉ là một dự án bất động sản TP.HCM phía nam mà được định vị là “mảnh ghép còn thiếu” của đại hệ sinh thái đô thị – cảng biển – logistics. Theo nhận định từ phân tích khu vực, Vinhomes đang tiên phong với mô hình đô thị TOD, gắn chặt với tuyến đường sắt tốc độ cao để hình thành các vùng trung tâm mới. Vinhomes Green Paradise tại Cần Giờ có mật độ xây dựng chỉ 16% trên tổng diện tích, hướng tới hệ thống giao thông nội khu phát thải bằng không. Đây chính là lời đáp cụ thể cho yêu cầu giao thông xanh đô thị: cư dân di chuyển trong khu bằng phương tiện sạch, còn kết nối ra bên ngoài nhờ đường sắt nhanh, cao tốc và mạng lưới đường thủy ven biển.
Dòng chảy mới: giao thông xanh và đô thị ven sông làm lại bản đồ giá trị
TP.HCM không chỉ hướng ra biển mà còn tái cấu trúc theo trục sông. Sông Sài Gòn đang được đưa trở lại trung tâm chiến lược phát triển không gian đô thị. Tuyến buýt đường sông số 1 từ Bạch Đằng đến Linh Đông đã thêm một lựa chọn di chuyển cho người dân và du khách, cho thấy giao thông đường thủy có thể chia sẻ áp lực cho đường bộ và trở thành một dạng giao thông xanh đô thị. Bản đồ quy hoạch khoảng 7,4 km đường ven sông đoạn qua khu vực Bình Dương cũ, tổng vốn hơn 9.400 tỷ đồng, đang được triển khai mở rộng lên 6 làn xe với vỉa hè hai bên. Khi đường bộ ven sông và giao thông đường thủy cùng phát triển, hành lang sông Sài Gòn hình thành cấu trúc kết nối đa phương thức. Sự kết hợp này không chỉ tăng khả năng di chuyển mà còn tạo điều kiện để không gian ven sông trở nên sôi động về thương mại, dịch vụ và trải nghiệm, tái định vị giá trị những dự án bên sông như The Emerald River Park.
Việt Nam trên bản đồ cực tăng trưởng mới và hàm ý cho TP.HCM phía Nam
Câu chuyện Cần Giờ không đứng một mình, mà nằm trong bức tranh Việt Nam đang bước vào giai đoạn hình thành các cực tăng trưởng đô thị mới. Phân tích về mô hình đô thị đa cực tại châu Á nhắc lại lý thuyết cực tăng trưởng của François Perroux: tăng trưởng bắt đầu từ một điểm đủ mạnh rồi lan tỏa. Hai siêu đô thị lớn – Vinhomes Global Gate Hạ Long 6.206 ha ở phía Bắc và Vinhomes Green Paradise 2.870 ha ở phía Nam – được quốc tế nhìn nhận như hai cực tăng trưởng mới ở hai đầu đất nước. Một ấn phẩm kinh doanh – tài chính khu vực đánh giá Vinhomes không chỉ là nhà phát triển mà là động lực trực tiếp của tăng trưởng kinh tế quốc gia. Đồng thời, một tờ báo khác nhấn mạnh giảm phát thải carbon và thích ứng biến đổi khí hậu đang trở thành tiêu chí quan trọng trong quyết định đầu tư bất động sản. Điều đó cho thấy, cực tăng trưởng kinh tế phía Nam muốn bền vững phải gắn giao thông xanh đô thị với phát triển ven biển Cần Giờ, biến nơi đây từ hành lang cảnh quan thành trung tâm kết nối và thương mại mới.
