Thị trường máy tính bảng đang bước vào giai đoạn suy giảm rõ rệt
Thị trường máy tính bảng toàn cầu là tập hợp hoạt động sản xuất, phân phối và sử dụng các thiết bị tablet, phản ánh nhu cầu học tập, giải trí, làm việc di động, đồng thời chịu tác động trực tiếp từ chuỗi cung ứng linh kiện, xu hướng công nghệ mới và hành vi tiêu dùng trên phạm vi toàn thế giới. Sự suy giảm tablet 2026 không phải cú sốc bất ngờ mà là kết quả của nhiều áp lực tích tụ: thiếu hụt linh kiện bộ nhớ, chi phí sản xuất tăng, người dùng thắt chặt chi tiêu và sự nổi lên của điện thoại gập thay thế. Khi sản lượng toàn cầu đi xuống, câu hỏi không còn là "tablet còn bán được bao nhiêu" mà là "tablet có còn giữ được vai trò trung tâm trong hệ sinh thái thiết bị số hay không".
Vấn đề bộ nhớ tablet: điểm nghẽn làm méo mó thị trường
Nguyên nhân cốt lõi của cuộc suy giảm nằm ở tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng nguồn cung linh kiện, đặc biệt là linh kiện bộ nhớ cho tablet và các thiết bị điện tử tiêu dùng khác. Khi bộ nhớ trở nên khan hiếm, chi phí sản xuất tăng và kéo theo giá bán cao hơn, tạo áp lực trực diện lên cả nhà sản xuất lẫn người dùng phổ thông. Kịch bản dễ thấy: thiết bị mới đắt hơn nhưng khác biệt trải nghiệm không đủ lớn, người dùng chọn kéo dài vòng đời máy hiện có, trì hoãn nâng cấp thay vì mua tablet mới. Theo một báo cáo thị trường, "the memory crunch has been causing prices for consumer electronics to rise everywhere, and tablets have been no exception". Hệ quả là sản lượng giảm, nhu cầu co lại, thị trường máy tính bảng mất đà tăng trưởng và chỉ những hãng có khả năng xoay xở nguồn bộ nhớ mới trụ vững.
Bức tranh thị phần: ông lớn co cụm, kẻ ngược dòng lộ diện
Dù toàn thị trường máy tính bảng giảm 10% trong quý II, cấu trúc quyền lực vẫn nghiêng mạnh về phía các ông lớn. Apple tiếp tục giữ ngôi vương với 38% thị phần toàn cầu, xuất xưởng 13,5 triệu iPad trong quý, dù doanh số giảm 8% và doanh thu mảng iPad giảm 5% so với cùng kỳ. Samsung đứng thứ hai với gần 6 triệu thiết bị, tương đương khoảng 18% thị phần, nhưng cũng giảm 13% vì thiếu linh kiện và phải ưu tiên phân khúc có lợi nhuận cao. Điểm đáng chú ý là Lenovo đi ngược xu hướng: tăng trưởng dương gần 27% với khoảng 4 triệu thiết bị và 11,1% thị phần nhờ dải sản phẩm đa dạng, đánh đúng phân khúc tầm trung và giáo dục tại các thị trường mới nổi. Trong khi đó, Xiaomi và Huawei ổn định quanh mức gần 2,8 và 2,7 triệu máy, tận dụng lợi thế hệ sinh thái riêng để bám đuổi.
Điện thoại gập và AI PC: tablet đang mất dần những “sân chơi” chủ lực
Thách thức lớn nhất với tablet không chỉ nằm ở nguồn cung mà ở cuộc cạnh tranh về vai trò. Các PC tích hợp AI đang hấp thụ dần nhu cầu năng suất mà tablet đã nỗ lực chinh phục suốt một thập kỷ, từ ghi chú, xử lý văn bản cho tới làm việc đa nhiệm. Đồng thời, smartphone ngày càng phóng to kích thước màn hình, còn điện thoại gập thay thế – dù doanh số chưa lớn – đang phát triển nhanh và kéo các nhu cầu lướt web, xem phim, giải trí vốn thuộc về tablet quay về phía điện thoại. Ở chiều ngược lại, một số nhà sản xuất tablet tìm cách phản công bằng cách tích hợp trí tuệ nhân tạo trực tiếp vào thiết bị, biến tablet thành điểm nối trong hệ sinh thái số gồm smartphone, PC và thiết bị thông minh khác. Nếu làm tốt, chính dịch vụ giá trị gia tăng từ AI và sức mạnh hệ sinh thái khép kín có thể đặt lại vị thế tablet trong mắt người dùng.
Tác động tới người dùng và viễn cảnh sắp tới của tablet
Với người dùng phổ thông, suy giảm thị trường máy tính bảng không mang nghĩa tablet biến mất khỏi kệ hàng, mà đồng nghĩa lựa chọn ít hơn, giá cao hơn và chu kỳ nâng cấp dài hơn. Khi nguồn bộ nhớ eo hẹp và chi phí tăng, các hãng buộc phải thu hẹp dải sản phẩm, ưu tiên phân khúc cao cấp để bảo vệ biên lợi nhuận, khiến tablet giá dễ tiếp cận bị bỏ rơi. Một số nhà sản xuất giá trị hướng tới phân khúc bình dân đã bắt đầu giảm hiện diện vì không chịu nổi chi phí. Giới phân tích nhận định tình trạng thiếu nguồn cung và giá thành cao có thể kéo dài trong phần còn lại của năm 2026. Xa hơn, có ý kiến nghi ngờ liệu tablet có mất dần tính thời sự ngay cả khi khủng hoảng bộ nhớ được giải quyết, một quá trình có thể mất vài năm. Tương lai tablet vì thế sẽ là cuộc sàng lọc khắc nghiệt: hoặc trở thành mảnh ghép thông minh trong hệ sinh thái AI, hoặc bị đẩy về các ngách thị trường nhỏ chuyên biệt.
