Googlebook là gì và vì sao OS trở thành điểm nghẽn?
Googlebook là dòng laptop cao cấp mới của Google, dùng hệ điều hành Googlebook OS dựa trên nền Android, hướng tới việc biến kho ứng dụng Android và các dịch vụ Google thành trải nghiệm máy tính cá nhân đầy đủ, cạnh tranh với Windows và macOS trên phần cứng từ Acer, Dell, Lenovo, HP và Asus. Đây là tham vọng lớn, nhưng hiện tại Googlebook OS lại là mắt xích yếu nhất. Các bài đánh giá độc lập đều nhận định trải nghiệm giống một chiếc smartphone phóng to hơn là một PC hoàn chỉnh, dù máy có màn hình cảm ứng, khung kim loại và bảo mật sinh trắc học. Nói cách khác, Google đang bán phần cứng ở phân khúc cao cấp, nhưng lại gắn vào đó một hệ điều hành vẫn trong giai đoạn “thử nghiệm trên người dùng thật”.
Googlebook vs Chromebook: bước nhảy nửa vời
Google muốn Googlebook là câu trả lời cho định kiến “Chromebook chỉ là trình duyệt web cao cấp cho trường học”. Googlebook OS vì thế được thiết kế giống Android hơn, thêm các tính năng desktop như đa cửa sổ, nhiều không gian làm việc và tích hợp sâu với điện thoại Android. Tuy nhiên, sự khác biệt Googlebook vs Chromebook hiện vẫn mang tính lý thuyết nhiều hơn thực tế. Ngay cả một tính năng cơ bản như hỗ trợ nhiều hồ sơ người dùng trong Chrome cũng chưa hoạt động trên Googlebook OS ở thời điểm đánh giá, trong khi Chromebook đã làm được từ lâu. Như một nhận xét khá thẳng thắn: “Ở một số khía cạnh, Googlebook mạnh hơn Chromebook; ở khía cạnh khác, chúng vẫn chưa lớn thành một hệ điều hành PC đúng nghĩa”. Khi OS còn non, mọi ưu thế phần cứng đều bị triệt tiêu.
Màn hình OLED cao cấp nhưng bị OS kéo tụt
Một trong những điểm bán hàng lớn của Googlebook là màn hình OLED độ phân giải cao trên các mẫu của HP và Lenovo, trong khi Dell chọn tấm nền LCD. Thế nhưng, Googlebook màn hình OLED lại đang trở thành ví dụ điển hình cho việc phần mềm phá hỏng phần cứng. Trên nhiều mẫu Acer và Lenovo, vùng màu đen lại hiển thị thành xám đậm ngay khi hệ thống tải xong, dù ở giai đoạn khởi động ban đầu màu đen vẫn hoàn hảo. Điều này cho thấy tấm nền không sai, mà Googlebook OS hoặc firmware đã buộc các điểm ảnh OLED luôn sáng ở mức nào đó. Google thừa nhận lỗi, cho biết đã xác định nguyên nhân và đang chuẩn bị bản vá, nhưng không đưa ra thời điểm cụ thể. Với một sản phẩm cao cấp, việc người dùng phải “đánh cược” thời hạn đổi trả chỉ để chờ một bản patch là điều khó chấp nhận.
Googlebook chip Intel và bài toán ứng dụng Android
Googlebook ứng dụng Android là lời hứa trung tâm: đưa thư viện app khổng lồ của Android lên laptop. Nhưng khi bước vào chi tiết, đặc biệt trên Googlebook chip Intel, lời hứa này đang bị thử thách. Nhiều ứng dụng Android vốn được viết cho kiến trúc Arm, nên Google phải dùng lớp dịch mã trên nền Linux để chạy trên chip x86 của Intel. Trước đây, Chromebook dùng dịch mã trong máy ảo nên hiệu năng khá ì ạch; Googlebook OS bỏ máy ảo nhưng giữ dịch mã, hy vọng cải thiện tốc độ. Dù vậy, ngay sau khi ra mắt, đã xuất hiện tranh cãi công khai giữa Google và Intel về mức độ tương thích ứng dụng. Google thừa nhận một số ít ứng dụng và game phức tạp cần được tinh chỉnh thêm để chạy tốt trên nền tảng Intel, dù họ khẳng định 96,6% trong hơn 10.000 ứng dụng Android phổ biến hoạt động không vấn đề trên Googlebook dùng chip này. Trong khi đó, thử nghiệm độc lập ghi nhận các mẫu dùng Intel gặp lỗi với một số trình duyệt không phải Chrome, trong khi bản dùng Arm lại chạy được.
Trải nghiệm người dùng: OS chưa sẵn sàng cho mức giá cao
Điểm đáng lo nhất trong toàn bộ câu chuyện Googlebook OS vấn đề không phải là vài lỗi kỹ thuật đơn lẻ, mà là cảm giác “chưa chín” bao trùm. Nhiều đánh giá cho rằng hệ điều hành này vẫn mang ràng buộc của nền tảng di động: ứng dụng nền có thể bị tắt, buộc người dùng mở lại công việc đang dang dở; khả năng chia đôi màn hình và làm việc đa nhiệm kém trực quan và kém hiệu quả hơn so với Windows hay macOS. Hệ sinh thái ứng dụng desktop thực thụ còn yếu, khi nhiều công cụ phổ biến vẫn chỉ là bản giao diện kiểu smartphone, chưa tối ưu cho chuột và bàn phím. Trong khi đó, Googlebook OS vẫn xoay quanh trình duyệt và Play Store như trung tâm, khiến trải nghiệm “PC” bị giới hạn. Các chuyên gia kết luận thẳng thắn rằng phần mềm chưa xứng tầm với phần cứng, nhất là khi Googlebook được định vị ở phân khúc giá cao.
Điểm sáng duy nhất là Google và Intel đều hứa sẽ tiếp tục cập nhật để thu hẹp khoảng cách, nhưng chính các nguồn này cũng khuyến nghị người dùng có thể chờ thêm hoặc chọn phiên bản dùng chip Arm nếu muốn trải nghiệm ổn định hơn trong hiện tại. Khi một nền tảng mới buộc người dùng phải “đợi OS lớn lên”, câu hỏi đặt ra là: liệu Google có đang lặp lại con đường của Chromebook, hay dám đi đến cùng để biến Googlebook thành một hệ điều hành PC thực sự?
