5 thủ đoạn lừa đảo qua ứng dụng di động và cách bảo vệ tài khoản

Tại sao điện thoại thông minh trở thành mục tiêu hàng đầu của kẻ lừa đảo

Thủ đoạn lừa đảo ứng dụng là các hành vi lợi dụng Zalo, Facebook, Telegram, FaceTime, iMessage và ứng dụng di động khác để chiếm quyền điều khiển điện thoại, đánh cắp mã OTP, thông tin cá nhân, từ đó rút tiền trong tài khoản ngân hàng và tống tiền người dùng. Những kẻ lừa đảo không còn tập trung gửi tin nhắn SMS rải rác mà tấn công trực diện vào những ứng dụng chúng ta dùng hàng giờ mỗi ngày. Nếu không chủ động bảo vệ tài khoản di động, bất kỳ ai – từ người lao động xuất khẩu đến người dùng iPhone lâu năm – đều có thể trở thành nạn nhân. Vấn đề không còn là “có nguy cơ hay không”, mà là bạn đã chuẩn bị kỹ đến mức nào để chống lại các chiêu trò ngày càng tinh vi.

Giả mạo cơ quan nhà nước qua Zalo, Facebook: sự sợ hãi bị lợi dụng như thế nào

Điểm nguy hiểm của các cuộc gọi, tin nhắn giả danh cán bộ cơ quan nhà nước trên Zalo, Facebook là chúng đánh trúng tâm lý sợ rắc rối giấy tờ của người dân. Kẻ gian gửi hình ảnh giấy mời, đường link đăng ký trực tuyến hoặc yêu cầu cập nhật thông tin đất đai, căn cước, hồ sơ hành chính nhằm chiếm đoạt tài sản của người dân. Sau đó, chúng chuyển sang yêu cầu nhập đầy đủ họ tên, ngày sinh, số CCCD, số điện thoại, địa chỉ, thông tin tài khoản ngân hàng lên trang dịch vụ công giả mạo. Khi đã có dữ liệu, chúng tiếp tục giả danh nhân viên hỗ trợ kỹ thuật hoặc ngân hàng, thúc ép nạn nhân đọc mã OTP để “không bị khóa hồ sơ”, rồi âm thầm thực hiện giao dịch, chiếm đoạt toàn bộ tiền trong tài khoản. Người dùng cần coi mọi yêu cầu cung cấp mật khẩu, mã OTP, thông tin tài khoản qua mạng xã hội là dấu hiệu đỏ và lập tức dừng tương tác.

• Không kết bạn, gọi điện, nhắn tin với tài khoản tự xưng là cán bộ nhà nước nếu không xác minh qua số điện thoại, website chính thức.
• Tuyệt đối không truy cập đường link lạ, không thuộc cổng thông tin của cơ quan chức năng.
• Không cung cấp mật khẩu, mã OTP, thông tin tài khoản ngân hàng cho bất kỳ ai, kể cả người xưng là công an hoặc nhân viên ngân hàng.
• Nếu lỡ cung cấp thông tin, phải khóa tài khoản, báo ngay cho ngân hàng và trình báo công an nơi gần nhất.

Ứng dụng độc hại điện thoại núp bóng “app visa”: khi giấc mơ xuất ngoại biến thành ác mộng

Trong bối cảnh nhiều người muốn đi Nhật, Hàn Quốc hoặc châu Âu làm việc, du học, kẻ gian đã tận dụng khát vọng này để giăng bẫy qua các ứng dụng giả mạo. Chúng lập fanpage, tài khoản mạng xã hội mạo danh công ty xuất khẩu lao động hoặc trung tâm tư vấn du học uy tín, nhắm đến những người đang có nhu cầu làm việc hoặc học tập tại Nhật Bản, Hàn Quốc và các nước châu Âu. Sau khi tạo lòng tin, chúng yêu cầu gửi ảnh CCCD, hộ chiếu, rồi hướng dẫn mở tài khoản ngân hàng. Bước khoáy sâu nhất là buộc nạn nhân cài đặt “app visa” hoặc ứng dụng “hỗ trợ hồ sơ”, trong khi đây thực chất là ứng dụng độc hại có khả năng chiếm quyền điều khiển thiết bị. Mã độc sẽ âm thầm thu thập thông tin đăng nhập ngân hàng, đánh cắp mã OTP và thực hiện các lệnh chuyển tiền. Đáng lo hơn, người dùng iPhone còn bị thuyết phục chuyển sang Android để dễ cài ứng dụng ngoài cửa hàng chính thức.

• Chỉ cài ứng dụng từ cửa hàng chính thức (App Store, Google Play); không cài file APK tự gửi qua mạng xã hội.
• Nếu đã lỡ cài “app visa” hoặc ứng dụng lạ mà được bên “tư vấn” yêu cầu, phải gỡ ngay khỏi máy.
• Ngắt kết nối Internet (Wi-Fi, 4G/5G), dùng thiết bị khác để đổi mật khẩu tài khoản ngân hàng.
• Liên hệ ngay với ngân hàng để khóa khẩn cấp dịch vụ ngân hàng điện tử và hạn chế nguy cơ bị chiếm đoạt tài sản.
• Kích hoạt bảo mật ứng dụng ngân hàng bằng mật khẩu mạnh, sinh trắc học và xác thực đa lớp để giảm rủi ro bảo mật ứng dụng ngân hàng.

Scam qua FaceTime, iMessage và trò tống tiền bằng video cắt ghép trên Telegram

Người dùng iPhone đang đối mặt với một mặt trận mới: cuộc gọi video FaceTime và tin nhắn iMessage giả mạo. Các tổ chức bảo vệ người tiêu dùng cảnh báo kẻ lừa đảo ngày càng dùng FaceTime trong các chiêu giả danh. Chúng đóng vai nhân viên ngân hàng, cơ quan nhà nước, kỹ thuật viên hoặc người yêu, lợi dụng cảm giác “thấy mặt” để buộc nạn nhân cung cấp mật khẩu, mã xác thực, chia sẻ màn hình hoặc chuyển tiền. Apple đã hướng dẫn người dùng chụp màn hình thông tin người gọi hoặc link mời FaceTime, gửi về reportfacetimefraud@apple.com để báo cáo, đồng thời khẳng định nhân viên của họ không bao giờ yêu cầu mật khẩu tài khoản Apple, mã xác thực hai lớp hay passcode thiết bị. Song song đó, trên Telegram, tội phạm mạng còn sử dụng tài khoản ảo, hình đại diện hấp dẫn để làm quen, dụ nạn nhân vào nhóm kín, gọi video, rồi bí mật ghi lại màn hình hoặc cắt ghép khuôn mặt nạn nhân vào video nhạy cảm để tống tiền. Những hình ảnh bị dọa phát tán cho người thân, đồng nghiệp khiến nhiều người liên tục chuyển tiền nhưng vẫn không thoát bị uy hiếp.

• Không chia sẻ mật khẩu, mã OTP, mã xác thực, thông tin tài chính qua FaceTime, iMessage hoặc bất kỳ cuộc gọi video nào.
• Từ chối yêu cầu chia sẻ màn hình, cài phần mềm điều khiển từ xa hoặc cấp quyền truy cập thiết bị trong cuộc gọi video.
• Kích hoạt xác thực hai lớp cho tài khoản Apple và các tài khoản quan trọng khác để bảo vệ tài khoản di động tốt hơn.
• Không tham gia nhóm kín, nhóm đầu tư, nhóm hẹn hò trên Telegram nếu không rõ người quản trị và mục đích.
• Hạn chế bật camera, không thực hiện hành vi nhạy cảm trên video với người quen qua mạng; nếu bị đe doạ, bình tĩnh lưu giữ bằng chứng và báo công an thay vì chuyển tiền.

Cách nhận biết và xử lý khẩn cấp khi nghi ngờ ứng dụng độc hại hoặc bị lừa đảo

Điểm chung của mọi chiêu lừa qua ứng dụng là chúng luôn vội vã, đe doạ và yêu cầu bạn làm theo hướng dẫn trên điện thoại. Nếu để ý, bạn sẽ thấy các tín hiệu lặp lại: đường link lạ không phải cổng thông tin chính thức, yêu cầu cung cấp mật khẩu, mã OTP, thông tin tài khoản ngân hàng và lời cảnh báo “làm ngay kẻo mất quyền lợi”. Khi phát hiện ứng dụng giả mạo hoặc có dấu hiệu ứng dụng độc hại điện thoại, ưu tiên đầu tiên là ngắt kết nối Internet, gỡ bỏ ứng dụng, sau đó dùng thiết bị khác để đổi mật khẩu tài khoản ngân hàng và dịch vụ quan trọng. Người dùng cũng cần liên hệ ngân hàng để khóa khẩn cấp dịch vụ ngân hàng điện tử, đồng thời báo cơ quan công an nơi gần nhất để được hỗ trợ và ngăn kẻ gian tiếp tục lừa người khác. Câu hỏi không phải “liệu mình có bị nhắm đến không”, mà là “mình đã đủ kiên quyết nói không với bất kỳ yêu cầu cung cấp thông tin nhạy cảm qua ứng dụng hay chưa”.

1. Dừng mọi tương tác, không bấm vào link, không đọc mã OTP, không chuyển tiền.
2. Ngắt Internet, kiểm tra và gỡ toàn bộ ứng dụng lạ, ứng dụng được bên “tư vấn” yêu cầu cài đặt.
3. Dùng thiết bị khác đổi mật khẩu ngân hàng, email, mạng xã hội và kích hoạt xác thực hai lớp cho các tài khoản quan trọng.
4. Liên hệ ngân hàng để khóa khẩn cấp dịch vụ ngân hàng điện tử, yêu cầu kiểm tra giao dịch bất thường.
5. Trình báo công an, cung cấp đầy đủ hình ảnh, tin nhắn, video, thông tin đối tượng để được hỗ trợ, đồng thời góp phần bảo vệ cộng đồng.