Vì sao hai làng du lịch Việt Nam này xứng đáng cho một chuyến đi tiết kiệm nhưng ý nghĩa?
Hai làng du lịch Việt Nam được UN Tourism ghi nhận và đề cử là những điểm đến hiếm hoi kết hợp đời sống bản địa còn nguyên vẹn, kiến trúc truyền thống và mô hình du lịch bền vững, phù hợp với du khách thích trải nghiệm sâu nhưng phải tính toán chi tiêu cẩn thận. Đây không phải nơi để “check-in cho xong”, mà là chốn để sống chậm, chia sẻ không gian với cộng đồng và hiểu vì sao những ngôi làng nhỏ lại bước được lên bản đồ du lịch thế giới.
Điều đáng nói là cả hai không chạy theo các khu nghỉ dưỡng xa xỉ, mà chọn con đường du lịch cộng đồng: người dân tự mở homestay, quán ăn, dịch vụ nhỏ, giữ nhịp sống thường ngày làm sản phẩm du lịch. Làng Lò ở phường Hòa Hiệp, tỉnh Đắk Lắk được đề cử giải thưởng “Làng du lịch tốt nhất thế giới” 2026 của Tổ chức Du lịch Liên Hợp Quốc, trong khi thôn Lô Lô Chải được công nhận là một trong những "Làng du lịch tốt nhất" vào năm 2025 nhờ giá trị văn hóa và du lịch bền vững. Đây là hai ví dụ sống động cho thấy du lịch văn hóa tiết kiệm hoàn toàn có thể đi cùng chất lượng trải nghiệm.
Làng Lò: làng chài truyền thống hơn 400 năm đang học cách làm du lịch bền vững
Làng Lò nằm bên bờ biển phía Đông tỉnh Đắk Lắk, có lịch sử hơn 400 năm và hiện có khoảng 1.500 hộ dân sinh sống tại 3 khu dân cư gồm Lò 1, Lò 2 và Lò 3. Tên làng gắn với những lò hấp, sấy cá – khi vài hộ cùng góp sức dựng một lò gạch, trét bùn trộn rơm để giữ nhiệt, biến cá tươi thành sản phẩm có thể mang đi khắp nơi. Nếu bạn muốn hiểu một làng chài truyền thống từ gốc rễ, đây là nơi không nên bỏ qua.
Điều làm Làng Lò đáng quý là cách làng chuyển mình mà không đánh mất bản sắc. Trước 2021, khách tìm đến chủ yếu để hít mùi biển, đi trong những con ngõ nhỏ với nhà mái ngói đỏ và tường sơn vàng. Sau khi địa phương triển khai đề án du lịch cộng đồng theo hướng bền vững, homestay, quán cà phê, dịch vụ thuê xe, tour tham quan dần hình thành. Các cơ sở lưu trú công khai giá trực tiếp và trên nền tảng trực tuyến, với mức phổ biến khoảng 550.000 đồng/phòng đơn mỗi đêm và 800.000 đồng/phòng đôi; giá thuê nguyên căn dao động từ 1,5–3,5 triệu đồng/đêm tùy thời điểm. Đây là dạng làng chài truyền thống hiếm hoi vừa mở cửa đón khách, vừa nghiêm túc giữ ký ức nghề biển.
Lô Lô Chải: ngôi làng đá mát mẻ quanh năm, nơi mỗi bức tường là một câu chuyện
Thôn Lô Lô Chải thuộc xã Lũng Cú, nằm giữa địa hình núi đá của cao nguyên đá Đồng Văn, hiện có khoảng 120 hộ dân với hơn 550 nhân khẩu, chủ yếu là người Lô Lô và một phần người H’Mông. Nằm ở độ cao khoảng 1.470 m so với mực nước biển, làng có khí hậu mát mẻ vào mùa hè với nhiệt độ khoảng 25–26 độ C và có thể xuất hiện băng giá vào mùa đông. Đây là nơi lý tưởng cho ai muốn trốn nóng, đồng thời trải nghiệm một bản vùng cao còn rất ít công trình hiện đại.
Điểm đáng quý của Lô Lô Chải là những căn nhà trình tường bằng đất nện, tường dày 40–60 cm, mái ngói âm dương, bao quanh là hàng rào đá xếp thủ công phủ rêu. Dù du lịch phát triển, hơn 40 ngôi nhà trình tường được cải tạo thành homestay vẫn giữ kiến trúc truyền thống. Du khách có thể nghỉ qua đêm, thưởng thức món mèn mén, cơm lam, thịt trâu gác bếp, đi bộ quanh làng hoặc học nghề thủ công và đời sống người dân. Nhờ những giá trị này, thôn được UN Tourism công nhận là một trong những “Làng du lịch tốt nhất” với tiêu chí văn hóa, cảnh quan, bảo tồn cộng đồng và du lịch bền vững.
Du lịch bền vững nhưng tiết kiệm: đi thế nào để không “đốt ví” mà vẫn hỗ trợ cộng đồng?
Nếu bạn quan tâm du lịch bền vững, hai làng du lịch Việt Nam này là bài kiểm tra thực tế cho lựa chọn tiêu tiền của mình. Làng Lò hiện có 72 cơ sở lưu trú với 459 phòng đang hoạt động, phát triển từ những mô hình nhỏ lẻ ban đầu. Lô Lô Chải có hơn 40 nhà trình tường làm homestay. Viễn cảnh lý tưởng cho ví tiền là: ngủ ở homestay, ăn tại bếp nhà dân, đi bộ hoặc thuê xe ở ngay bản – mọi chi tiêu đều quay lại chính những hộ gia đình đang giữ văn hóa bản địa.
Dù vậy, cả hai làng đều đối mặt bài toán khó: cân bằng giữa phát triển du lịch và bảo tồn những giá trị vốn có. Điều đó nghĩa là khách cũng có trách nhiệm. Hãy chọn dịch vụ của người địa phương thay vì các đơn vị bên ngoài, tôn trọng không gian sống (như nhà cổ, lò hấp cá cũ, hàng rào đá) và hạn chế yêu cầu tiện nghi xa lạ với nhịp sống bản làng. Một câu nói đáng nhớ là: "Từ một ngôi làng chủ yếu sống nhờ biển và nghề đánh bắt, Làng Lò đang từng bước chuyển mình theo hướng phát triển du lịch cộng đồng". Cách bạn tiêu từng đồng sẽ quyết định bước chuyển ấy đi xa đến đâu.
Kết luận: hai ngôi làng nhỏ, bài học lớn cho người mê du lịch văn hóa tiết kiệm
Làng Lò và Lô Lô Chải chứng minh rằng danh hiệu "làng du lịch tốt nhất" không thuộc về những nơi hào nhoáng, mà dành cho cộng đồng biết gìn giữ bản sắc khi mở cửa đón khách. Một làng chài truyền thống đang xây dựng hệ sinh thái du lịch cộng đồng ven biển, một bản vùng cao giữ nguyên nhà trình tường và hàng rào đá dù đã có hơn 40 homestay – cả hai cùng chọn con đường du lịch bền vững thay vì phát triển ồ ạt.
Nếu bạn đang tìm một chuyến đi có chi phí kiểm soát được, đồng thời muốn thấy tiền mình chi ra quay lại với người dân, đây là hai làng du lịch Việt Nam nên có trong danh sách. Hãy đến sớm, ở lâu hơn một đêm, trò chuyện với chủ nhà, ăn bữa cơm cùng gia đình bản địa. Chính những hành động nhỏ ấy giúp danh hiệu quốc tế không chỉ nằm trên giấy, mà trở thành động lực để làng tiếp tục sống tốt với du lịch – cả cho người dân lẫn những du khách yêu trải nghiệm giản dị.
