Tại sao K-drama siêu nhiên chạm đúng “nỗi buồn người sống”
Nhân vật siêu nhiên trong K-drama, từ người có thể nhìn thấy ma đến những người mang siêu năng lực trong phim, là các hình mẫu kể chuyện dùng yếu tố huyền ảo để phóng đại nỗi sợ hãi, khát vọng và day dứt rất đời thường của con người, khiến fantasy K-drama vừa lạ vừa gần gũi với khán giả hiện đại.
Điểm chung của các K-drama siêu nhiên là chúng làm cho thế giới bên kia trở nên… rất con người, thay vì thuần hù dọa. Những linh hồn với “unfinished business” và “lingering regrets” không khác mấy người sống: họ muốn được lắng nghe, thấu hiểu và ghi nhớ. Khi nhân vật nhìn thấy ma xuất hiện, họ trở thành chiếc cầu nối để những ước muốn đó được hoàn tất. Theo một bài tổng hợp, chính sự giao thoa giữa kinh dị, hài, lãng mạn và bi kịch đã biến thể loại này thành một trong những mảng màu giàu cảm xúc nhất của character archetype Hàn Quốc trong dòng phim đại chúng hiện nay.
Nhân vật nhìn thấy ma: Khi “lời chưa nói” biến thành kịch tính
Sức hút của nhân vật nhìn thấy ma không nằm ở khả năng đặc biệt, mà ở trách nhiệm cảm xúc mà khả năng đó kéo theo. Những người này không được chọn, họ bị buộc phải thấy, phải nghe, phải dính vào những câu chuyện dang dở của người đã khuất. Như nhận xét từ một bài viết, “there’s something weirdly comforting about a K-drama lead who can see the dead”, vì họ cho người xem cảm giác rằng mọi mất mát đều có cơ hội được chữa lành.
Từ Tae Gong Sil mất ngủ vì bị ma nhờ vả trả thù, tìm công lý, hoàn thành tâm nguyện đến các luật sư, cảnh sát, phù thủy, tiểu thư khách sạn bị kéo vào thế giới người chết, mỗi nhân vật nhìn thấy ma là một biến thể của cùng một archetype: người gánh hộ nỗi ân hận. Những hồn ma với việc chưa hoàn thành và hối tiếc dai dẳng “often just want what the living do: to be heard, understood, and remembered”. Chính hành trình giúp ma hoàn thành tâm nguyện đã đẩy tuyến nhân vật này vào những lựa chọn đạo đức khó khăn mà khán giả rất dễ soi chiếu bản thân.
Siêu năng lực trong phim: Tuổi trẻ giấu kín và gia đình đánh mất quyền năng
Nếu người thấy ma đại diện cho món nợ với quá khứ, thì siêu năng lực trong phim thường là ẩn dụ cho áp lực hiện tại: kỳ vọng, bí mật, sự cô lập. Trong nhiều fantasy K-drama, nhân vật có năng lực phi thường không hề là siêu anh hùng mặc áo choàng; đó là những thiếu niên phải giấu khả năng bay, hồi phục nhanh, sức mạnh và tốc độ vượt trội giữa thế giới “bình thường”. Họ phải diễn tròn vai học sinh ngoan ngoãn trong khi mang trên lưng một bản ngã khác không được phép lộ ra.
Cùng lúc, một motif đối xứng là gia đình có quyền năng nhưng đang dần đánh mất nó. Một ví dụ tiêu biểu là gia đình thừa kế năng lực du hành về khoảnh khắc hạnh phúc, khả năng bay hay nhìn thấy tương lai, nhưng tất cả dần phai nhạt vì những vấn đề rất đời: nghiện ngập, áp lực ngoại hình, căng thẳng hòa nhập xã hội. Sự đối lập giữa “người trẻ phải giấu năng lực” và “người trưởng thành dần mất năng lực” tạo nên căng thẳng và cơ hội phát triển nhân vật độc đáo: một bên học cách chấp nhận mình khác biệt, bên kia học cách sống khi không còn điều từng định nghĩa bản thân.
Siêu nhiên như tấm gương nội tâm và đạo đức
Khi K-drama siêu nhiên thành công, ma và siêu năng lực hiếm khi là mục đích; chúng là ngôn ngữ để kể chuyện về cô đơn, tội lỗi và lựa chọn đạo đức. Có những phim lấy siêu năng lực làm trung tâm điều tra tội ác, nơi khả năng đọc ký ức, nhìn thấy tương lai hay cảm nhận linh hồn vừa là món quà vừa là gánh nặng. Người sở hữu chúng buộc phải đặt câu hỏi: cứu ai, bỏ ai, và liệu có quyền “sửa” số phận người khác.
Một số tác phẩm đi xa hơn khi dùng xuất phát điểm siêu nhiên để mổ xẻ nỗi cô đơn, rạn nứt gia đình, khát vọng được yêu và được cứu rỗi, thay vì chạy theo mô-típ “cứu thế giới”. “Rather than focusing on saving the world, the drama uses its supernatural premise to explore loneliness, family, love, and the unexpected ways people can become each other’s salvation”. Chính lớp nghĩa ẩn dụ này khiến character archetype Hàn Quốc trong mảng siêu nhiên mang màu sắc đạo đức và tâm lý phức tạp, khác hẳn hình ảnh siêu anh hùng một chiều.
Khi archetype siêu nhiên bùng nổ ở mọi thể loại
Điểm thú vị nhất là hai archetype chủ đạo – người nhìn thấy ma và người mang siêu năng lực – không bị “giam” trong một khuôn khổ. Chúng len lỏi vào romance, fantasy, thriller, đến cả action drama. Có bộ phim là bản hòa trộn ngang bằng giữa fantasy, bi kịch và lãng mạn, tạo nên một thế giới khách sạn chỉ dành cho linh hồn vừa nên thơ vừa u tối. Có bộ lại là pha trộn của các supernatural thriller đầy hành động với hài hước, tình bạn, cảm giác “gia đình tìm thấy”, nơi những thợ săn ác linh hoạt động trong… quán mì bình dị.
Chính khả năng linh hoạt ấy khiến K-drama siêu nhiên không bị mòn. Người xem yêu thích romance có thể tìm đến các cặp đôi “che chở nhau khỏi ma quỷ”; fan thriller chọn thế giới ác linh và sát nhân; khán giả mê action được thưởng thức các trận chiến bằng năng lực đặc biệt. Từ thiếu niên ẩn mình, gia đình mất dần quyền năng đến thợ săn quỷ, luật sư của linh hồn, tất cả cho thấy archetype siêu nhiên đã trở thành bộ khung kể chuyện giàu cảm xúc nhất của fantasy K-drama hiện nay – một nơi mà điều phi lý lại làm lộ rõ nhất sự thật về con người.
