Từ danh hiệu Time Out đến bài toán giữ chân du khách
Hà Nội đời sống về đêm là tổng hòa các hoạt động tham quan, ẩm thực, giải trí, mua sắm và giao lưu cộng đồng diễn ra sau khi trời tối, tạo nên chuỗi trải nghiệm nối dài cho người dân và du khách, đồng thời đóng góp ngày càng quan trọng vào kinh tế đêm Việt Nam như một hướng phát triển mới của du lịch đô thị.
Bảng xếp hạng “20 thành phố tốt nhất thế giới cho cuộc sống về đêm” do một tạp chí du lịch phối hợp cùng một hãng lữ hành quốc tế công bố ngày 26/8 đã đưa Hà Nội vào vị trí thứ 15, trong số 7 đại diện châu Á được vinh danh. Đây là bước ngoặt hình ảnh: Hà Nội không chỉ là đô thị di sản, mà còn được nhận diện như một điểm đến kinh tế đêm sôi động. Theo khảo sát, 82% người dân địa phương cho biết dễ kết nối với người khác trong thành phố, 67% đánh giá chất lượng và 63% đánh giá mức độ “dễ chi trả” của đời sống về đêm là tích cực. Đó là nền tảng cảm xúc quan trọng để du lịch Hà Nội quốc tế tiếp tục bứt lên, nhưng cũng là áp lực để thành phố biến lời khen thành trải nghiệm cụ thể.
Nghịch lý sau 23 giờ: Danh hiệu đẹp, trải nghiệm vẫn bị ngắt quãng
Thực tế, không ít du khách quốc tế vẫn kể lại cảm giác hụt hẫng khi cố tìm nhà hàng ăn khuya sau 23 giờ ở khu phố trung tâm mà không có nhiều lựa chọn như kỳ vọng. Vấn đề này cho thấy chúng ta đang bỏ lỡ rất nhiều thứ trong quá trình khai thác kinh tế đêm, không chỉ riêng Hà Nội. Nói cách khác, danh hiệu quốc tế đang đi nhanh hơn sự chuẩn bị hạ tầng dịch vụ tại chỗ.
Điểm yếu lớn nhất là hành trình ban đêm bị “đứt đoạn”. Điều du khách cần không phải vài quán mở muộn, mà là một chuỗi trải nghiệm kết nối: sau khi tham quan di tích về đêm, họ muốn có chương trình biểu diễn nghệ thuật; tiếp đó là không gian mua sắm, ẩm thực, cà phê, âm nhạc và hoạt động văn hóa mang bản sắc địa phương. Khi một mắt xích – như quán ăn khuya hoặc phương tiện di chuyển – bị thiếu, du khách buộc phải quay về khách sạn sớm, kéo theo chi tiêu dừng lại. Mỗi du khách “ra đường” là cơ hội chi tiêu cho ăn uống, mua sắm, giải trí, vận chuyển và nhiều dịch vụ khác; khi hành trình bị ngắt, kinh tế đêm Việt Nam mất đi nguồn thu mà lẽ ra có thể thu được.
Hà Nội đời sống về đêm: Lợi thế sẵn có và điểm cộng từ cộng đồng
Không phải ngẫu nhiên Hà Nội được bình chọn trong top 20. Thành phố sở hữu một bức tranh đêm hiếm nơi nào có: từ khu Phố Cổ sôi động, mặt nước Hồ Hoàn Kiếm phản chiếu ánh đèn, tới những khu chợ đêm với đèn lồng lung linh – tất cả đều là ký ức khó quên với khách du lịch khi đến Việt Nam. Hình ảnh du khách nâng cốc bia ở phố cổ cũng đã trở thành biểu tượng quen thuộc của Hà Nội đời sống về đêm.
Những năm gần đây, các tour du lịch Hà Nội quốc tế ban đêm phát triển mạnh: tour khám phá Nhà thờ Lớn, các tuyến đi bộ, tour di sản kết hợp công nghệ như chương trình 3D mapping “Tinh hoa đạo học” tại Văn Miếu – Quốc Tử Giám đã “đánh thức” tiềm năng du lịch đêm di sản. Theo kết quả khảo sát, Hà Nội cùng với Bengaluru đạt điểm số cao thứ hai về cảm giác cộng đồng khi 82% người dân nói rằng rất dễ kết nối với người khác trong thành phố. Đây là lợi thế cạnh tranh mềm mà nhiều điểm đến phải ghen tị: du khách được bao bọc bởi cảm giác thân thiện, gần gũi, thứ mà không phải đô thị lớn nào cũng duy trì được trong nhịp sống ban đêm.
Kinh tế đêm Việt Nam cần gì để Hà Nội bứt phá?
Nhiều địa phương đã nói đến phát triển kinh tế đêm, từ phố đi bộ, chợ đêm đến các tuyến phố ẩm thực, nhưng kết quả nhìn chung vẫn chưa đạt kỳ vọng. Việc chỉ kéo dài giờ mở cửa của hàng quán là chưa đủ; câu chuyện nằm ở quy hoạch và tổ chức. Mỗi đô thị có cấu trúc dân cư, hạ tầng, không gian sống khác nhau; người dân vẫn cần yên tĩnh, an toàn vào ban đêm. Vì vậy, thay vì “thức trắng thành phố”, cần xác định rõ những khu vực phù hợp để tập trung các hoạt động đêm, giới hạn tiếng ồn và kiểm soát an ninh.
Đi kèm với đó là nhiệm vụ nâng cấp hạ tầng: giao thông thuận tiện, bãi đỗ xe, chiếu sáng, vệ sinh môi trường, lực lượng an ninh và phòng cháy chữa cháy, cùng cơ chế quản lý hiệu quả. Khi các điều kiện này được chuẩn bị đồng bộ, kinh tế đêm mới có thể phát triển bền vững. Nói cách khác, đầu tư cho hạ tầng phục vụ cuộc sống về đêm không chỉ là chi phí, mà là khoản đầu tư tạo lợi thế cạnh tranh du lịch lâu dài, giúp Hà Nội không bị tụt lại trước những điểm đến đã “chuyên nghiệp hóa” kinh tế đêm trong khu vực.
Chiến lược mới: 6–8 khu kinh tế đêm và cuộc đua vị thế quốc tế
Nhận diện rõ cơ hội và thách thức, chính quyền Hà Nội đã phê duyệt đề án “Phát triển kinh tế đêm trên địa bàn thành phố Hà Nội giai đoạn 2026–2030, định hướng đến năm 2045”. Mục tiêu là hình thành từ 6 đến 8 khu kinh tế đêm trọng điểm, cùng 15 đến 20 không gian, tuyến phố hoạt động sau 24 giờ, trong đó ít nhất 3 khu đạt tiêu chuẩn trải nghiệm văn hóa, du lịch đêm cấp khu vực. Đây là bước ngoặt: lần đầu tiên, kinh tế đêm được đặt trong một lộ trình dài hạn, thay vì những thí điểm đơn lẻ.
Trong bối cảnh xu hướng du lịch đêm ngày càng phát triển, nhất là khi mùa hè nắng nóng khiến chuyến đi ban ngày kém hấp dẫn hơn, Hà Nội có cơ hội định vị mình như một thủ đô đêm an toàn, giàu bản sắc và giá cả phải chăng. Tuy nhiên, từ kế hoạch đến thực tế vẫn là quãng đường dài. Nếu chuỗi trải nghiệm không được nối liền – từ tour di sản, biểu diễn nghệ thuật, mua sắm, nhà hàng ăn khuya Hà Nội đến phương tiện di chuyển – du khách quốc tế sẽ tiếp tục coi Hà Nội là nơi “ghé qua” thay vì “ở lại thêm đêm”. Hà Nội đã có danh hiệu; giờ là lúc chứng minh mình xứng đáng với vị trí một trong những thành phố có đời sống về đêm đáng nhớ nhất thế giới.
