Một đêm hội ngộ làm sáng lại Rạng ngọc Côn Sơn
Cuộc tái hợp của Minh Vương và Lê Thiện trong trích đoạn cải lương Rạng ngọc Côn Sơn là một sự kiện sân khấu hiếm có, nơi hai nghệ sĩ kỳ cựu vượt qua tuổi tác và khoảng cách thời gian để làm sống dậy một vai diễn từng là dấu ấn đời nghề, nhắc khán giả hôm nay về chiều sâu cảm xúc của hát cải lương truyền thống và sức bền của ký ức nghệ thuật. Cuộc hội ngộ này không chỉ là một tiết mục trong chương trình mà là lời khẳng định: những gì chân thành trên sân khấu sẽ không bao giờ cũ. Chiều 24-9, NSND Minh Vương đã có buổi chạy chương trình chuẩn bị cho đêm diễn tối 26-9, hát cải lương Rạng ngọc Côn Sơn cùng nghệ sĩ Lê Thiện. Cảm giác "tin chấn động" mà bà Thiện nói vui cho thấy chính người trong cuộc cũng bất ngờ trước việc mình quay lại sàn diễn sau hơn 20 năm nghỉ hát cải lương kể từ khi nghỉ hưu. 40 năm kể từ lần đầu họ cùng đứng trong vở này, sự trở lại có màu của một lời hẹn xưa được giữ trọn.
Những giọt nước mắt tập đầu và ký ức sân khấu Trần Hữu Trang
Điều khiến đêm diễn đặc biệt không phải ở sự hoành tráng mà ở nỗi run của người nghệ sĩ kỳ cựu khi phải đối diện lại quá khứ của mình. Lê Thiện thừa nhận bà tự thấy mình đã già và sợ hát lên người ta không coi. Nhưng cũng chính nỗi sợ đó làm cho quyết định trở lại trở nên can đảm hơn, bởi bà không chọn sự an toàn, mà chọn đối diện ánh đèn. Trong buổi tập đầu tiên với Minh Vương, bà đã bật khóc vì nhớ thật nhiều những kỷ niệm ngày cũ. Hồi còn làm lãnh đạo Nhà hát Trần Hữu Trang, mỗi khi thiếu người hoặc cần kíp, lãnh đạo phải nhảy vô "gánh" vai phụ. Vai Thần phi Nguyễn Thị Anh trong Rạng ngọc Côn Sơn ban đầu chỉ có một lớp, diễn viên ngại ít đất nên không nhận, và chính lúc đó bà Thiện phải bước lên, rồi cùng đạo diễn bồi đắp để nhân vật dày dặn hơn. Ký ức về một thời vừa làm lãnh đạo vừa đi "chữa cháy" trên sân khấu giúp lần trở lại này không phải là màn hoài niệm khô khan, mà là sự tiếp nối một đạo đức nghề.
Nguyễn Trãi, Nguyễn Thị Anh và chiều sâu của cải lương Rạng ngọc Côn Sơn
Trích đoạn Rạng ngọc Côn Sơn mà khán giả được xem là phần tái hiện cảnh Nguyễn Thị Anh tìm mọi cách ám hại "sao khuê" Nguyễn Trãi, còn vị công thần vẫn điềm nhiên khẳng khái trước những mưu đồ đen tối. Hình tượng Nguyễn Trãi do Minh Vương thể hiện từ xưa đã được xem là vai diễn để đời, đánh dấu bước ngoặt lớn trong sự nghiệp của ông. Việc ông gần 80 tuổi, sức khỏe hạn chế nhưng vẫn đều đặn tham gia các sô diễn và chương trình liên quan đến cải lương làm cho mỗi câu ca, mỗi nhịp xuống vọng cổ trong đêm diễn càng mang sức nặng đời người. Ở phía kia, Nguyễn Thị Anh của Lê Thiện không chỉ là nhân vật phản diện một màu; đó là một phụ nữ trong thế giằng co quyền lực, được nhào nặn từ kinh nghiệm sân khấu lâu năm của một người từng gánh hàng loạt vai trong Đêm phán xét, Chim Việt cành Nam, Vợ tạm chồng hờ, Giũ áo bụi đời tại Nhà hát Trần Hữu Trang. Rạng ngọc Côn Sơn vì thế không đơn thuần là một vở lịch sử, mà là tấm gương soi lại phẩm hạnh và sự lựa chọn của con người trước thời thế.
Khán giả hôm nay và sức sống của hát cải lương truyền thống
Điều thú vị là với phần đông khán giả hiện tại, đặc biệt lớp trẻ, Lê Thiện được biết đến chủ yếu qua phim ảnh, các MV trong vai bà nội, bà ngoại, đến mức nhiều người quên mất xuất thân của bà là nghệ sĩ cải lương. Chính vì vậy, tiết mục của cặp đôi Minh Vương Lê Thiện trong chương trình lần này sẽ gây tò mò, thậm chí "chấn động" như cách bà nói đùa. Ở đó, người xem không chỉ chứng kiến màn tái xuất của một gương mặt quen thuộc trên màn ảnh, mà còn được kéo ngược về một thời cải lương rực rỡ. Hát cải lương truyền thống luôn đối mặt với câu hỏi: còn chỗ đứng không giữa thời đại giải trí số? Câu trả lời, nằm trong những buổi tối như 26-9: khi một nghệ sĩ nghĩ mình "già, sợ hát người ta không coi" nhưng vẫn bước ra sân khấu, thì cải lương chưa bao giờ là hoài cổ, mà là hiện tại sống động. Sức sống lâu dài của loại hình này không dựa vào sự ồn ào, mà dựa vào khả năng chạm tới ký ức chung của cộng đồng.
Từ cuộc tái hợp đến lời nhắn gửi cho tương lai sân khấu
Cuộc hội ngộ của Minh Vương và Lê Thiện trên nền cải lương Rạng ngọc Côn Sơn không nên được nhìn như một lần xuất hiện cuối cùng, mà như một cột mốc truyền lửa. Nó nhắc giới trẻ rằng nghệ thuật truyền thống không chỉ là di sản cần bảo tồn, mà là kho cảm xúc vẫn có thể được mở ra nếu họ chịu đến rạp, chịu nghe một câu vọng cổ tới cùng. Đồng thời, nó nhắc các nhà làm nghề rằng không có con đường rút ngắn nào thay thế được lao động bền bỉ của những lớp nghệ sĩ đi trước. Ở Nhà hát Trần Hữu Trang, từng có thời lãnh đạo phải hóa thân thành thầy cúng, ông kẹ để "chữa cháy" trên sân khấu; hôm nay, cũng chính những con người ấy quay lại, không phải để tự vinh danh, mà để cho thế hệ sau thấy: nghệ thuật chỉ sống lâu nếu người làm nghề dám quay về nơi mình đã bắt đầu. Và khi tiếng ca của Rạng ngọc Côn Sơn cất lên lần nữa, chúng ta hiểu rằng cải lương sẽ còn ở đó, miễn là vẫn có người chịu đứng trên sân khấu và khán giả chịu lắng nghe.
