Kỷ lục khách lưu trú: Hà Nội đang bước vào giai đoạn bùng nổ
Du lịch Hà Nội hiện được hiểu là quá trình thành phố khai thác hệ thống di sản, dịch vụ lưu trú và lữ hành để thu hút, phục vụ và gia tăng thời gian lưu trú trung bình của cả khách nội địa lẫn quốc tế, qua đó tạo động lực trực tiếp cho tăng trưởng kinh tế dịch vụ đô thị và tái định hình hình ảnh một điểm đến thủ đô trong bối cảnh phục hồi du lịch toàn cầu. Nếu phải rút gọn trong một nhận định, Hà Nội đang sống trong “thời kỳ vàng” của lưu trú. Chỉ trong 9 tháng, các cơ sở lưu trú Hà Nội phục vụ 6,874 triệu lượt khách, tăng 24,3% so với cùng kỳ năm trước. Đây không còn là mức nhích nhẹ theo chu kỳ, mà là cú tăng trưởng đủ lớn để thay đổi cách thành phố phải nghĩ về quy hoạch du lịch và quản lý hạ tầng dịch vụ. Du lịch không chỉ là “ngành mũi nhọn” trên giấy, mà đã trở thành một trụ cột hiển nhiên của khu vực dịch vụ tăng 9,14% và đóng vai trò quan trọng trong tăng trưởng kinh tế Thủ đô.
Khách quốc tế tăng vọt: Hà Nội đang “quốc tế hóa” hoạt động lưu trú
Điểm đáng chú ý nhất trong bức tranh lưu trú Hà Nội là sự áp đảo của dòng khách quốc tế. Trong 6,874 triệu lượt khách, có tới 4,763 triệu lượt là khách quốc tế, tăng 25,7% và chiếm khoảng 69% tổng lượng khách lưu trú Hà Nội. Nói cách khác, du lịch Hà Nội ngày càng phụ thuộc vào sức khỏe thị trường ngoài biên giới, hơn là chỉ trông vào nhu cầu nội địa. Quá trình này không diễn ra trong một sớm một chiều. Lượng khách quốc tế do cơ sở lưu trú phục vụ đã tăng từ 129.000 lượt trong 9 tháng năm 2021 lên 592.000 lượt năm 2022, 2,212 triệu lượt năm 2023, 3,115 triệu lượt năm 2024 và 3,778 triệu lượt năm 2025. Đó là một đường cong tăng trưởng gần như theo cấp số nhân, cho thấy Hà Nội đã đủ sức cạnh tranh như một điểm đến đô thị có chiều sâu văn hóa, chứ không chỉ là điểm trung chuyển. Tuy nhiên, tỷ trọng gần 70% khách quốc tế cũng đặt ra rủi ro: bất ổn toàn cầu hay thay đổi chính sách hàng không, thị thực ở các thị trường nguồn có thể ngay lập tức kéo phanh tăng trưởng lưu trú Hà Nội.
Nội địa không bị bỏ quên: thị trường nền giữ nhịp cho lưu trú Hà Nội
Trong làn sóng khách quốc tế tăng mạnh, dễ có xu hướng xem nhẹ thị trường nội địa, nhưng đó sẽ là sai lầm chiến lược. Khách nội địa tại Hà Nội đạt 2,111 triệu lượt trong 9 tháng, tăng 21,2% so với cùng kỳ. Đây chính là lớp “khách nền” giúp lưu trú Hà Nội duy trì công suất phòng và giảm phụ thuộc vào thời vụ quốc tế. Tháng 9 riêng lẻ, Hà Nội phục vụ khoảng 275.000 lượt khách nội địa, tăng 5,8% so với tháng trước và tăng 11,8% so với cùng kỳ; quý III lượng khách nội địa ước đạt 776.000 lượt, tăng hơn 14% so với cả quý II và cùng kỳ năm trước. Những con số này cho thấy du lịch Hà Nội đã vượt qua mô hình “cao điểm – thấp điểm” truyền thống, tiến gần tới trạng thái hoạt động quanh năm. Đối với các cơ sở lưu trú, phân khúc nội địa mang lại khả năng lấp đầy ổn định, còn với thành phố, đây là lực cầu quan trọng để thử nghiệm sản phẩm, dịch vụ và mô hình quảng bá mới trước khi nhân rộng cho thị trường quốc tế.
Hạ tầng lưu trú và di sản: nền tảng cho tham vọng điểm đến quốc gia
Tăng trưởng khách sẽ trở nên nguy hiểm nếu không đi cùng năng lực đón và giữ chân họ. Tính đến tháng 9, Hà Nội có 3.769 cơ sở lưu trú với 72.404 phòng, cùng 64 cơ sở dịch vụ đạt chuẩn phục vụ khách du lịch, bao gồm 29 cơ sở ăn uống, 25 cơ sở mua sắm, 9 cơ sở vui chơi giải trí và một cơ sở chăm sóc sức khỏe. Đây là “đường băng” để thành phố có thể tiếp nhận gần 6,9 triệu lượt khách lưu trú mà không rơi vào tình trạng quá tải toàn diện. Quan trọng hơn, Hà Nội đang hoàn thiện hồ sơ công nhận 3 khu du lịch cấp quốc gia: Ba Vì, khu di tích thắng cảnh Hương Sơn và khu vực Hồ Hoàn Kiếm – phụ cận cùng khu phố cổ. Thay vì mở rộng tràn lan, thành phố chọn cách nâng cấp các cực di sản để thu hút dòng khách có mức chi tiêu cao và kéo dài thời gian lưu trú. Chiến lược này hợp lý: du lịch Hà Nội không thể thắng bằng số lượng phòng, mà bằng trải nghiệm gắn với văn hóa và lịch sử – thứ các đô thị khác khó sao chép.
Hà Nội cần làm gì để giữ đà tăng trưởng du lịch?
Nhìn vào các con số, dễ bị cuốn theo câu chuyện thành công. Nhưng một thành phố khôn ngoan phải coi mức tăng 24,3% lượng khách lưu trú cùng thêm khoảng 1,35 triệu lượt so với năm trước là lời cảnh báo rằng mô hình hiện tại sẽ nhanh chóng chạm trần. Cạnh tranh khu vực đối với phân khúc khách lưu trú dài ngày và khách có khả năng chi trả cao đang ngày càng khốc liệt; Hà Nội không còn là lựa chọn “mặc định” trong hành trình Đông Nam Á. Để giữ đà tăng trưởng, du lịch Hà Nội phải đi theo ba hướng rõ ràng: tiếp tục chuyển đổi số trong quản lý và quảng bá để giảm chi phí tiếp cận khách; phát triển các sản phẩm gắn với di sản ở Ba Vì, Hương Sơn, Hồ Hoàn Kiếm – phố cổ để tạo lý do lưu trú lâu hơn; và nâng chất lượng dịch vụ trong toàn chuỗi, từ cơ sở lưu trú đến doanh nghiệp lữ hành, đội ngũ 10.750 hướng dẫn viên hiện có. Nếu làm được, Hà Nội có cơ hội chuyển từ giai đoạn “bùng nổ số lượng” sang “tăng trưởng chất lượng”, nơi mỗi lượt khách mang lại giá trị cao hơn cho cả kinh tế lẫn bản sắc đô thị.
