Nhiếp ảnh địa phương: khi quê hương trở thành câu chuyện
Nhiếp ảnh địa phương là cách những người sống tại một vùng đất dùng ống kính để kể lại đời sống, con người và văn hóa nơi mình thuộc về, biến ký ức cá nhân thành câu chuyện chung cho cộng đồng cùng nhận ra và trân trọng. Trong bối cảnh hình ảnh bị bão hòa bởi các xu hướng chụp giống nhau, kể chuyện qua ảnh chỉ thực sự có ý nghĩa khi nó bám rễ vào nơi chốn cụ thể và trải nghiệm thật. Đó là lý do những dự án ảnh văn hóa quê hương và nhiếp ảnh du lịch do chính người bản địa thực hiện ngày càng quan trọng: chúng không “trang điểm” cho một vùng đất, mà để vùng đất ấy tự lên tiếng.
Hai câu chuyện tưởng như rất khác – triển lãm Humanoid mùa 9 “Lữ Thanh” tại Hà Nội và hành trình của Khoa Sup trên sông Hậu – lại cùng cho thấy sức mạnh của ảnh con người chân thật. Cả hai đều đặt quê hương làm trung tâm, dùng kỹ thuật quan sát sâu và kể bằng cảm xúc của người trong cuộc, chứ không phải cái nhìn lướt qua của du khách.
Humanoid “Lữ Thanh”: ký ức Hà Nội qua mắt người trẻ
Triển lãm ảnh Humanoid mùa 9 với chủ đề “Lữ Thanh” diễn ra từ 9h00 đến 17h30, Chủ Nhật, ngày 09/08/2026 tại Common room, COMPLEX 01, 29 Ngách 31 Ng. 167, P. Tây Sơn, Quang Trung, Đống Đa, Hà Nội. Đây không phải một cuộc trưng bày ảnh “đẹp cho vui”, mà là hành trình kể chuyện qua ảnh về con người, văn hóa và nhịp sống đô thị Hà Nội qua góc nhìn người trẻ. Humanoid – dự án nhiếp ảnh thường niên do Câu lạc bộ Humans of Hanoi - Amsterdam High School (HoHA), thuộc Trường THPT Chuyên Hà Nội - Amsterdam tổ chức – đã kiên trì nhiều năm tạo sân chơi cho những người trẻ yêu nhiếp ảnh, đồng thời giới thiệu những nét đẹp bình dị trong đời sống, văn hóa và con người Hà Nội.
Điểm thú vị của Humanoid mùa 9 nằm ở cách họ đối xử với ký ức đô thị. Tên gọi “Lữ Thanh” gợi mở một hành trình khám phá Hà Nội qua những hình ảnh, ký ức và nhịp sống, nơi mỗi bức ảnh được ví như một chiếc đĩa lưu giữ những tầng ký ức về thành phố. Không gian triển lãm lấy cảm hứng từ một tiệm băng đĩa; lựa chọn này mang tính tuyên bố: ký ức Hà Nội không phải thứ cũ kỹ, mà là “nhạc nền” luôn phát lại mỗi khi ta nhìn vào ảnh. Các bộ ảnh nhiếp ảnh địa phương ở đây không đi tìm sự lạ lẫm, mà tập trung vào những chi tiết đời thường – góc phố, gánh hàng, khu tập thể – rồi để người xem tự ghép chúng thành câu chuyện Hà Nội của riêng mình.
Khoa Sup và bến sông quê: trở về để kể lại bằng khung hình chân thật
Trên sông Hậu, giữa một ngày quay, một đàn vịt bất ngờ bơi theo những chiếc SUP rồi tản ra giữa mặt nước; khoảnh khắc “không kịch bản” ấy được ê-kíp của Lê Trần Đăng Khoa – Khoa Sup – ghi lại bằng một cú máy chậm đầy sống động và trở thành hình ảnh anh yêu thích nhất. Với Khoa, giá trị của kể chuyện qua ảnh bắt đầu từ những giây phút một lần rồi thôi như vậy: một khoảnh khắc chỉ đi qua đúng một lần, nhưng có thể được giữ lại để kể câu chuyện về con người, quê hương và lựa chọn trở về của chính mình.
Sau quãng thời gian chụp ảnh cho nhiều người nổi tiếng và làm việc trong môi trường sáng tạo chuyên nghiệp tại TP.HCM, Khoa quyết định rời thành phố để trở về Cần Thơ, phát triển du lịch tại quê nhà. Anh được biết đến với dịch vụ chèo SUP trên sông và vận hành Mid Night Homestay của gia đình, mỗi ngày gặp gỡ du khách, ghi lại khoảnh khắc họ hòa mình vào nhịp sống sông nước. Video “Bỏ Sài Gòn hoa lệ, mình về nương náu bến sông quê” – xuất phát từ mong muốn giới thiệu Cần Thơ và những trải nghiệm đặc trưng của miền Tây sông nước tới nhiều người hơn – đã giúp anh giành Giải Nhì Chủ đề 2 tại Canon Travellive Video Contest 2026 - The Insider Lens. Đó là bằng chứng rõ ràng rằng ảnh văn hóa quê hương, khi được kể bởi người trong cuộc, có sức thuyết phục hơn mọi chiến dịch quảng cáo bóng bẩy.
Khi du lịch gặp nghệ thuật: ảnh văn hóa quê hương như một lời mời
Ở Cần Thơ, nhiếp ảnh du lịch trong tay Khoa Sup không dừng ở việc “đẹp để đăng mạng”. Công việc chèo SUP và vận hành homestay cho anh dòng chất liệu sống động mỗi ngày: ánh bình minh trên sông Hậu, niềm vui của du khách khi đứng vững trên SUP lần đầu, tiếng chợ nổi buổi sớm. Ý tưởng tham dự Canon x Travellive Video Contest 2026 bắt đầu từ mong muốn giản dị là giới thiệu Cần Thơ và những trải nghiệm đặc trưng của miền Tây sông nước tới nhiều người hơn. Qua video, anh muốn cho thấy đằng sau nhịp sống chậm là một vùng đất giàu năng lượng, văn hóa và những trải nghiệm có khả năng để lại dấu ấn riêng trong lòng du khách.
Điều quan trọng là cách anh kết hợp du lịch và nghệ thuật: hoạt động chèo SUP trở thành bối cảnh tự nhiên cho câu chuyện, còn máy quay là cây bút ghi lại cảm xúc thật của người tham gia. Theo Khoa, một video du lịch không thể chỉ đẹp về thị giác; tác phẩm cần mang được tinh thần và văn hóa của vùng đất tới người xem, bởi chính những yếu tố khó nhìn thấy ấy mới tạo ra khao khát lên đường. Khi người địa phương cầm máy, ảnh con người chân thật và ảnh văn hóa quê hương trở thành một lời mời chân tình hơn mọi khẩu hiệu tiếp thị.
Kỹ thuật của sự chân thật: quan sát sâu để nâng tầm điều quen thuộc
Cả Humanoid “Lữ Thanh” lẫn hành trình của Khoa Sup đều cho thấy: kỹ thuật quan trọng nhất của nhiếp ảnh địa phương không phải là thiết bị, mà là khả năng quan sát sâu và tôn trọng khoảnh khắc. Ở Hà Nội, các bạn trẻ HoHA biến cuộc đua nhiếp ảnh với 5 chặng, giải mật thư và nhiệm vụ chụp ảnh tại từng điểm thành một hành trình hiểu thành phố bằng đôi chân và đôi mắt của chính mình, trước khi bấm máy. Ở Cần Thơ, Khoa nhận ra mỗi hoạt động hằng ngày tại homestay đều có thể trở thành chất liệu sáng tạo nếu được quan sát đủ sâu và kể bằng cảm xúc thật.
Sau Canon x Travellive Video Contest 2026, bài học lớn nhất Khoa nhận được là biết trân trọng hơn từng khoảnh khắc. Anh khẳng định: "Một video du lịch tốt phải mang được tinh thần và văn hóa của vùng đất tới người xem". Đó cũng là tinh thần mà bất cứ ai muốn kể chuyện qua ảnh nên học: thay vì săn lùng những góc chụp “độc”, hãy ở lại lâu hơn với những điều quen thuộc, lắng nghe xem quê hương muốn nói gì. Khi ấy, ảnh con người chân thật – dù là trên phố cổ Hà Nội hay bến nước miền Tây – sẽ tự nhiên trở thành những tác phẩm có ý nghĩa, lưu lại không chỉ hình ảnh mà cả cách chúng ta từng sống cùng nhau.
