Từ đại diện Việt Nam đến chiến lược văn hóa chủ động
Chiến lược của Đăng Khôi tại Silk Way Star là dùng dân ca Việt Nam và biểu tượng văn hóa truyền thống kết hợp với âm nhạc hiện đại để tạo bản sắc cạnh tranh trên sân khấu quốc tế, biến mỗi tiết mục thành một hành trình kể chuyện về con người, đời sống và di sản Việt bằng ngôn ngữ âm nhạc có thể chạm tới khán giả đa quốc tịch. Đăng Khôi Silk Way Star không chỉ là một gạch nối giữa Việt Nam và một cuộc thi âm nhạc quốc tế, mà còn là dấu mốc khi lần đầu tiên Việt Nam cử đại diện tham gia sân chơi này. Anh đứng giữa 12 nghệ sĩ đến từ Trung Quốc, Kazakhstan, Kyrgyzstan, Nga, Malaysia, Thổ Nhĩ Kỳ, Serbia, Nam Phi, New Zealand, Brazil và Georgia, cùng tranh tài qua 10 đêm biểu diễn theo chủ đề. Việc anh bước ra sân khấu ngày 6-9 với chiếc nón lá vẽ rồng vàng và mang theo hàng loạt nón lá để tặng giám khảo, thí sinh là tuyên ngôn rõ ràng: nghệ sĩ Việt trên sân khấu quốc tế không muốn chỉ hát, mà muốn kể câu chuyện về một đất nước hiếu khách, giàu bản sắc.
“Trống cơm” và quan họ Bắc Ninh: di sản được phối lại
Lựa chọn “Trống cơm” cho tập có chủ đề Văn hóa là một nước đi mang tính tính toán của Đăng Khôi, bởi đây là dân ca quen thuộc vùng Đồng bằng Bắc Bộ, giai điệu mộc mạc, vui tươi và dễ kết nối với người nghe. Anh không bê nguyên bản mà cùng Hino thực hiện bản phối mới trong vài ngày, dùng nhạc cụ dân gian, thêm rap, viết thêm đoạn nhạc mới, tạo ra một phiên bản dân ca Việt Nam quốc tế vừa gần gũi vừa bất ngờ. Quan họ Bắc Ninh hiện đại xuất hiện trong tiết mục qua một đoạn quan họ được xử lý bằng kỹ thuật nảy hạt, đưa di sản được UNESCO ghi danh vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại vào mạch của ca khúc. Động thái này cho thấy anh hiểu dân ca không phải bảo tàng bất động, mà là chất liệu có thể tái sáng tạo nếu giữ được tinh thần nguyên gốc. Khi nghệ sĩ Việt sân khấu quốc tế dám đem những câu hát "Tình bằng có cái trống cơm" hướng dẫn đồng nghiệp ngoại quốc, họ biến di sản thành điểm chạm giao tiếp chứ không chỉ là chất liệu trang trí.
Kết hợp truyền thống – hiện đại: khác biệt là lợi thế cạnh tranh
Silk Way Star là cuộc thi được ghi hình với 10 tập, mỗi tập hơn 100 phút, phát bằng ba thứ tiếng Kazakh, Trung và Anh. Trong môi trường đó, một tiết mục thuần pop hay thuần ballad khó tạo dấu ấn lâu dài. Đăng Khôi chọn con đường khó hơn: đưa trống cơm, quan họ Bắc Ninh hiện đại và biểu tượng tre, chim Lạc, trống đồng lên sân khấu, rồi đặt chúng trong cấu trúc âm nhạc đương đại với rap, beat hiện đại, vũ đạo và dàn dựng thị giác. Sự kết hợp giữa truyền thống và hiện đại giúp anh có “DNA” âm nhạc riêng giữa 12 giọng ca đến từ nhiều nền văn hóa khác nhau. Nó cũng phản ánh một xu hướng rõ nét: nghệ sĩ Việt sân khấu quốc tế ngày càng ưu tiên mang di sản văn hóa đi cùng, từ nón lá tặng thí sinh, giám khảo đến cách kể chuyện về đời sống, lễ hội, âm nhạc dân gian Việt cho khán giả quốc tế. Trong bối cảnh cạnh tranh, bản sắc không còn là phụ kiện, mà là chiến lược định vị.
Một hành trình nối lại sau 10 năm và những bước tiếp theo
Đăng Khôi bước lên sân khấu Silk Way Star sau một thập kỷ tạm dừng sự nghiệp ca hát, với cú trở lại đáng chú ý từ chương trình Call Me By Fire năm 2024 khi đã ngoài 40 tuổi. Điều đó khiến lựa chọn dân ca Việt Nam quốc tế của anh mang thêm lớp nghĩa: đây không phải hành động phô diễn kỹ thuật đơn thuần, mà là cách một nghệ sĩ trưởng thành quay về với gốc rễ âm nhạc gắn với tuổi thơ miền Bắc của mình. Việc anh và ê-kíp dành nhiều thời gian nghiên cứu, tập luyện, chuẩn bị từ âm nhạc, biên đạo đến hình ảnh sân khấu cho từng đêm thi cho thấy đây là một chiến lược dài hơi chứ không phải vài khoảnh khắc “đậm chất Việt” cho có. Phía trước, 10 đêm thi theo chủ đề là cơ hội để anh tiếp tục mở rộng “từ điển” văn hóa Việt trên sóng quốc tế, nếu giữ được sự nhất quán trong cách kết hợp truyền thống – hiện đại. Nếu thành công, mô hình mà anh đang thử nghiệm có thể trở thành tham chiếu cho thế hệ nghệ sĩ Việt tiếp theo muốn bước ra thế giới bằng chính di sản của mình.
