Tế bào gốc, NMN, NAD+ và thực tế pháp lý tại Việt Nam
Tế bào gốc, NMN và NAD+ là các sản phẩm, chế phẩm sinh học đang được quảng cáo rầm rộ như liệu pháp trẻ hóa, chống lão hóa, phục hồi sức khỏe, nhưng trên thực tế chúng chưa được cơ quan quản lý y tế tại Việt Nam cấp phép sử dụng trong khám, chữa bệnh hay làm đẹp theo những tuyên bố thương mại này, khiến người dân đối mặt với nhiều rủi ro pháp lý và sức khỏe. Sở Y tế Hà Nội khẳng định chưa phê duyệt cho bất kỳ cơ sở khám, chữa bệnh nào trên địa bàn triển khai các kỹ thuật ứng dụng tế bào gốc trong khám, chữa bệnh. Đồng nghĩa, mọi quảng cáo điều trị tế bào gốc Việt Nam trong lĩnh vực lâm sàng hiện đều nằm ngoài khung pháp lý. Song song, cơ quan này cảnh báo người dân cần thận trọng với các quảng cáo về truyền NMN, NAD+ và tế bào gốc khi chưa có giấy phép chuyên môn tương ứng.
Vì sao truyền NMN và NAD+ tiềm ẩn nguy hiểm cho người dùng?
Người tiêu dùng bị cuốn vào lời mời chào “truyền NMN nguy hiểm” dưới lớp vỏ ngọt ngào của các gói liệu trình trẻ hóa, tăng năng lượng, phục hồi sức khỏe. Khi Bộ Y tế chưa cấp phép cho bất kỳ cơ sở khám bệnh, chữa bệnh hoặc cơ sở bán buôn, bán lẻ thuốc nào thực hiện phương pháp hay cung cấp sản phẩm làm đẹp từ tế bào gốc người, thì mọi dịch vụ kèm theo như truyền NMN, NAD+ thực chất không có chỗ đứng trong hệ thống y tế hợp pháp. Theo cảnh báo NAD+ của Sở Y tế Hà Nội, nhiều cơ sở thẩm mỹ đang tư vấn, quảng cáo các gói truyền NMN, NAD+ và “tế bào gốc” với hàng loạt công dụng trẻ hóa, chống lão hóa, phục hồi sức khỏe dù chưa được cơ quan có thẩm quyền cấp phép. Câu hỏi cần đặt ra không phải là “rẻ hay đắt”, mà là “an toàn hay không” khi tiêm truyền các chế phẩm chưa được kiểm chứng và cấp phép.
Tế bào gốc chưa cấp phép: khoảng trống pháp lý và nguy cơ bị lừa
Điều đáng lo nhất không phải là công nghệ tế bào gốc, mà là thực tế tế bào gốc chưa cấp phép được quảng cáo như một “phép màu” cho mọi vấn đề về sức khỏe và sắc đẹp. Sở Y tế Hà Nội khẳng định chưa phê duyệt cho bất kỳ cơ sở nào trên địa bàn triển khai các kỹ thuật ứng dụng tế bào gốc trong khám, chữa bệnh, trong khi Bộ Y tế cũng chưa cấp phép cho bất kỳ cơ sở khám bệnh, chữa bệnh hoặc cơ sở bán buôn, bán lẻ thuốc nào trên cả nước thực hiện phương pháp hay cung cấp sản phẩm làm đẹp từ tế bào gốc người. "Hiện Bộ Y tế chưa cấp phép cho bất kỳ cơ sở khám bệnh, chữa bệnh hoặc cơ sở bán buôn, bán lẻ thuốc nào tại Việt Nam thực hiện phương pháp hay cung cấp sản phẩm làm đẹp từ tế bào gốc người". Khi pháp lý chưa mở cửa, mọi lời hứa “điều trị tế bào gốc Việt Nam” trong các spa, thẩm mỹ viện đều là trò chơi may rủi với sức khỏe khách hàng.
Làn sóng quảng cáo thổi phồng: từ trẻ hóa tới chữa bệnh "mọi thứ"
Thời gian gần đây, Sở Y tế Hà Nội nhận được phản ánh từ cơ quan báo chí và người dân về việc một số cơ sở thẩm mỹ quảng cáo, tư vấn dịch vụ truyền NMN, NAD+ và “tế bào gốc” với nhiều công dụng như trẻ hóa, chống lão hóa, phục hồi sức khỏe dù chưa được cấp phép. Khi dịch vụ chăm sóc sức khỏe biến thành sân chơi của ngôn từ tiếp thị, người dân rất dễ bị cuốn vào kỳ vọng ảo. Các sản phẩm, chế phẩm sinh học gắn mác tế bào gốc bị thổi phồng công dụng “trẻ hóa”, “chống lão hóa”, “tái tạo toàn diện” trong khi hồ sơ pháp lý và khoa học chưa bắt kịp. Sở Y tế cảnh báo rõ: nếu phát hiện cơ sở quảng cáo sai sự thật, quảng cáo vượt quá phạm vi chuyên môn được cấp phép hoặc thực hiện kỹ thuật chưa được phép, người dân cần phản ánh ngay để kịp thời kiểm tra, xử lý theo quy định.
Người dân nên làm gì để tự bảo vệ mình?
Thay vì tin vào những quảng cáo “thần kỳ”, người dân cần chủ động đóng vai người gác cổng cho sức khỏe chính mình. Sở Y tế Hà Nội khuyến cáo người dân tra cứu thông tin các cơ sở khám, chữa bệnh và cơ sở bán buôn, bán lẻ thuốc được cấp phép trên Cổng thông tin điện tử của Sở tại mục Quản lý hành nghề y, dược hoặc trên Trang Sức khỏe Thủ đô tại mục Tra cứu thông tin. Đây là bước sàng lọc tối thiểu trước khi cân nhắc bất kỳ dịch vụ nào liên quan đến truyền NMN, NAD+ hay điều trị tế bào gốc Việt Nam. Đồng thời, khi phát hiện cơ sở quảng cáo sai sự thật, quảng cáo quá phạm vi chuyên môn hoặc thực hiện kỹ thuật chưa được phép, người dân cần báo cho cơ quan quản lý y tế để xử lý theo pháp luật. Tự bảo vệ mình cũng là cách góp phần dọn sạch môi trường hành nghề y, dược khỏi những dịch vụ mờ ám.
