7Artisans AF 135mm f/1.8 MAX vs Sigma 105mm f/1.4: nên chọn ống kính tele prime nào?

Điểm mấu chốt: chọn giữa tham vọng mới nổi và hiệu năng đã được chứng minh

So sánh ống kính tele prime 7Artisans AF 135mm f/1.8 MAX và Sigma 105mm f/1.4 DG HSM ART là câu chuyện giữa một nhà sản xuất Trung Quốc đang bước vào phân khúc cao cấp với ống kính tele 135mm khẩu lớn, và một thương hiệu lâu năm sở hữu ống kính 105mm f/1.4 đã được kiểm chứng qua nhiều dữ liệu đo kiểm, cả hai đều nhắm trực tiếp đến nhu cầu chụp chân dung, medium tele và xóa phông mạnh cho người dùng chuyên nghiệp. Quan điểm thẳng thắn: nếu bạn ưu tiên sự gọn gàng, giá cạnh tranh và vẫn muốn hiệu năng cao, 7Artisans là lựa chọn táo bạo; nếu bạn coi trọng AF cực nhanh, độ bền và chất lượng quang học đã được kiểm chứng, Sigma là cái tên an toàn hơn. Đây không phải là cuộc chơi của những chiếc ống kính rẻ, mà là bài toán giá–hiệu năng giữa "thế lực mới" và "ông lớn" trong thế giới ống kính portrait chuyên nghiệp.

Thiết kế, kích thước và cảm giác sử dụng: 7Artisans thắng về tính thực dụng

Ở góc độ người chụp chuyên nghiệp thường mang máy cả ngày, kích thước và trọng lượng không phải chuyện nhỏ: 7Artisans AF 135mm f/1.8 MAX nhẹ hơn đến mức đáng kể, chỉ khoảng 1014g với thân kim loại "built như tank" nhưng vẫn nằm trong chuẩn của ống kính tele 135mm hiện đại. Sigma 105mm f/1.4 DG HSM ART, ngược lại, là một "quái vật" đúng nghĩa với trọng lượng 1645g, đường kính tới 115,9mm, dài 131,5mm và filter 105mm, buộc phải kèm theo vòng chân máy Arca-Swiss để tải được khối kính khổng lồ. Về cảm giác xoay vòng nét, cả hai đều mượt, nhưng 7Artisans dùng cơ chế by-wire tạo cảm giác hơi tách rời thân máy, trong khi Sigma cho cảm giác cơ khí trực tiếp. Với người thường chụp tay, đây là khác biệt rất thật, không phải chi tiết phụ.

Hiệu năng quang học: giữa tham vọng MAX và chuẩn mực ART

Về bản chất, cả hai ống kính đều được sinh ra để trở thành ống kính portrait chuyên nghiệp với khả năng xóa phông mạnh nhờ khẩu rất lớn và tiêu cự medium tele, giúp tách chủ thể rõ ràng trong mọi bối cảnh. 7Artisans AF 135mm f/1.8 MAX cho độ phân giải rất cao: ở f/1.8 trung tâm đã sắc, vùng rìa vẫn tốt, đến f/4 thì biên đạt mức xuất sắc và góc rất tốt, nhiễu xạ mới xuất hiện rõ từ f/8 trở đi. Lateral CA gần như không đáng kể, chỉ quanh 0,3px ở biên ngay tại khẩu lớn. Sigma 105mm f/1.4 DG HSM ART cũng không kém cạnh: trung tâm đã xuất sắc ngay tại f/1.4, biên rất tốt, và đạt chất lượng "outstanding" toàn khung ở khoảng f/4 trước khi nhiễu xạ hạn chế dần từ f/5.6 trở lên. CA viền màu được kiểm soát tốt, dưới 1px ở biên tại f/1.4.

Về méo hình, cả hai đều thuộc thế hệ ống kính tối ưu tốt nên chỉ còn méo pincushion nhẹ trên file RAW, khó gây vấn đề trong đa số cảnh chụp. 7Artisans có vignetting khoảng 1,1EV ở f/1.8, gần như biến mất từ f/2.8, và khi bật auto-correction ở mức cao thì viền tối gần như không còn ngay tại khẩu lớn. Sigma bị viền tối mạnh hơn: trên 2EV ở f/1.4, giảm còn khoảng 1EV ở f/2 và hết đáng kể từ đó trở lên. Một câu trích dẫn đáng nhớ là: "The Sigma 105mm f/1.4 DG HSM ART is quite a beast. Optically, it's great - very sharp fully open and truly superb at medium aperture settings". Điều này phản ánh khá đúng thực tế: Sigma đang giữ chuẩn mực về quang học, còn 7Artisans là kẻ mới nổi gây bất ngờ khi tiến sát ở nhiều khía cạnh.

AF, bokeh và trải nghiệm chụp: khẩu lớn không chỉ là con số

Cả hai ống kính prime này đều được thiết kế để phục vụ chụp chân dung và medium tele với độ sâu trường ảnh mỏng, nên chất lượng bokeh và tốc độ AF ảnh hưởng trực tiếp đến trải nghiệm thực tế. 7Artisans AF 135mm f/1.8 MAX dùng motor STM kiểu cũ, tốc độ khá nhanh, tiếng ồn chỉ hơi nghe thấy một chút, đủ đáp ứng đa số tình huống chân dung, nhưng chưa thể sánh với hệ AF chuyên nghiệp trên thân máy DSLR high-end. Sigma 105mm f/1.4 DG HSM ART với motor HSM cho AF rất nhanh và gần như im lặng trên thân Nikon D850, đồng thời hỗ trợ lấy nét tay cơ khí trực tiếp, phù hợp cả chụp sự kiện lẫn làm việc trong môi trường video cần độ tin cậy cao.

Về bokeh, 7Artisans với 12 lá khẩu tạo bokeh tròn, vùng highlight mịn ở trung tâm, viền chỉ rất nhẹ, hình tròn giữ khá tốt đến khoảng f/4 trước khi "mắt mèo" xuất hiện dần ở vùng góc. Sigma với 9 lá khẩu tròn mang đến bokeh sạch, highlight ngoài nét có cấu trúc bên trong khá mượt, gần như không có viền hay "onion-ring" khó chịu, và vẫn giữ hình tròn tốt đến f/2. Tuy vậy, cả hai không hoàn hảo: 7Artisans có thể cho bokeh hơi rối trong những cảnh nền phức tạp và vẫn chỉ có weather-sealing ở mức cơ bản; Sigma thì phải đánh đổi bằng kích thước cực lớn và có một chút quang sai dọc, dù đã được kiểm soát khá tốt.

Kết luận: bài toán giá–hiệu năng trong phân khúc tele prime khẩu lớn

Nhìn tổng thể, 7Artisans AF 135mm f/1.8 MAX là minh chứng cho tham vọng của các nhà sản xuất Trung Quốc khi bước vào phân khúc ống kính tele prime cao cấp với spec cạnh tranh, thiết kế hoàn thiện tốt và chất lượng quang học đủ thuyết phục cho người chụp khó tính, đặc biệt trên hệ mirrorless như Nikon Z hay Sony E. Sigma 105mm f/1.4 DG HSM ART lại là một đại diện tiêu biểu cho ống kính 105mm f/1.4 của thương hiệu lâu năm, sở hữu lượng dữ liệu test đồ sộ trên ngàm Nikon F và đã được xếp hạng Highly Recommended trong các đánh giá chuyên sâu. Cả hai cùng nhắm đến người dùng muốn ống kính portrait chuyên nghiệp: khẩu lớn để xóa phông mạnh, tiêu cự medium tele giúp tách chủ thể và nén hình đẹp mắt. Quyết định cuối cùng nằm ở việc bạn ưu tiên hơn điều gì: tính cơ động và giá cạnh tranh, hay AF siêu nhanh và độ tin cậy đã được kiểm chứng trong thời gian dài.

• Nếu bạn ưu tiên bộ gear gọn hơn, trọng lượng dễ chịu và vẫn muốn chất lượng quang học rất tốt cho chân dung trên mirrorless, 7Artisans AF 135mm f/1.8 MAX là lựa chọn hợp lý trong phân khúc ống kính tele 135mm khẩu lớn.
• Nếu bạn coi trọng AF gần như im lặng, tốc độ bắt nét cao, bokeh sạch và độ bền thân ống kính tối ưu cho môi trường làm việc khắt khe, Sigma 105mm f/1.4 DG HSM ART vẫn là lựa chọn an toàn trong phân khúc ống kính 105mm f/1.4 cho Nikon F.
• Nếu bạn thường xuyên chụp chân dung ngoài trời, sự cân bằng giữa trọng lượng, kích thước filter và khả năng chống chịu thời tiết sẽ là yếu tố cần cân nhắc kỹ hơn là chênh lệch nhỏ về độ sắc nét ở khẩu trung bình.
• Nếu nhu cầu chính là studio hoặc chụp tại chỗ với chân máy, kích thước "khủng" của Sigma không phải vấn đề lớn và bạn sẽ hưởng lợi từ tripod collar Arca-Swiss tích hợp.