Hiện tượng nguy hiểm: từ bạo lực mạng xã hội đến hành vi phạm pháp
Hiện tượng thanh thiếu niên bắt chước TikTok là xu hướng một bộ phận giới trẻ xem, mô phỏng và đẩy cao các hành vi bạo lực, đua xe nguy hiểm, mang hung khí hoặc dàn dựng tai nạn giả để quay clip, khoe chiến tích trên mạng, bất chấp rủi ro pháp lý, an toàn và tác động tiêu cực đến cộng đồng xung quanh. Không còn là vài trò đùa vô hại, đây đang trở thành một dạng hành vi phạm pháp thanh niên có tổ chức, được thúc đẩy bởi văn hóa câu view và bạo lực mạng xã hội. Điểm chung trong các vụ việc gần đây là động lực khoe chiến tích trên mạng, hơn là bất kỳ nhận thức nào về hậu quả. Hai thiếu niên ở Quảng Ninh thường xuyên xem video cảnh thanh niên dùng dao, kiếm chặt biển số xe rồi đăng lên Facebook để “khoe chiến tích”, từ đó nảy sinh ý định làm theo. Tại Huế, nhóm khoảng 16 thanh thiếu niên tụ tập, mang tuýp sắt, dao kiếm, chạy xe hơn 80 km/h, lạng lách, đánh võng sau khi bị tác động từ các video trên TikTok. Khi bạo lực được bình thường hóa và tôn vinh trên mạng, việc bắt chước chỉ còn là vấn đề thời gian.
Quảng Ninh: 182.000 đồng và cái giá vài năm tù cho một clip bạo lực
Vụ án ở Quảng Ninh là minh chứng rõ nhất cho việc một hành vi bắt chước TikTok có thể đẩy thanh thiếu niên vào tù. B.S.T. (14 tuổi) và H.B.N. (15 tuổi), đều bỏ học, làm thuê cho quán karaoke, thường xuyên xem các video thanh niên dùng dao, kiếm chặt biển số xe để khoe chiến tích trên mạng. Bị kích thích bởi thứ “vinh quang ảo” đó, họ cùng một người khác quyết định thực hiện hành vi tương tự. Khoảng 0 giờ 30 phút ngày 24/3/2026, cả nhóm mang theo dao dài khoảng 60 cm và ná cao su bắn đạn bi sắt ra Quốc lộ 18, chặn đầu hai nam thanh niên đi xe máy, đe dọa: “Không dừng lại thì chém chết”. Khi nạn nhân bỏ chạy, chúng truy đuổi, bắn đạn bi sắt, rồi dùng dao chém liên tiếp 6 nhát vào dè chắn bùn gắn biển số, lấy đi bộ phận trị giá 182.000 đồng. Giá trị tài sản nhỏ không làm giảm tính nguy hiểm: chuẩn bị hung khí, đe dọa giết người, dùng vũ lực chiếm đoạt tài sản đã khiến T. và N. bị xét xử về tội “Cướp tài sản” và lần lượt lĩnh 2 năm 9 tháng, 2 năm 6 tháng tù. Hành vi này không chỉ gây nguy hiểm cho người đi đường mà còn khiến những người liên quan hoang mang, lo sợ. Cái giá phải trả cho vài phút bạo lực khoe trên mạng là nhiều năm tuổi trẻ sau song sắt.
Huế: đua xe nguy hiểm, mang hung khí để câu view TikTok
Nếu Quảng Ninh cho thấy bạo lực mạng xã hội có thể dẫn đến tội cướp, thì Huế phơi bày một mặt khác: đường phố bị biến thành phim trường đua xe nguy hiểm. Tối 19/9, sau khi xem các video trên TikTok ghi cảnh thanh thiếu niên chạy xe lạng lách, thách thức nhau, Đ.V.T.T. (SN 2010, xã Phú Hồ) rủ nhiều bạn tụ tập chạy xe, quay video để đăng mạng xã hội. Khoảng 22 giờ, nhóm này lấy 4 cây tuýp sắt dài khoảng 3 m, mang theo trên đường từ Phú Hồ vào trung tâm thành phố. Đến đường Phạm Văn Đồng, họ gặp nhóm khác có P.T.N (SN 2007) cũng mang dao, kiếm, vỏ chai bia, cùng chạy xe tốc độ cao, lạng lách. Hai nhóm nhập lại, sử dụng 6 xe mô tô, xe máy điện, di chuyển qua loạt tuyến phố trung tâm như Võ Văn Kiệt, Hùng Vương, Nguyễn Huệ, Hà Nội, Lê Lợi, Bà Triệu, Tố Hữu. Có thời điểm, các phương tiện chạy trên 80 km/h, liên tục lạng lách, đánh võng, khiến người tham gia giao thông hoảng sợ, phải né tránh. Một số đối tượng dùng điện thoại quay cảnh chạy xe tốc độ cao, mang hung khí để đăng TikTok nhằm khoe chiến tích, thể hiện bản thân, khiêu khích nhóm khác. Theo kết quả xác minh, hành vi của nhóm thanh thiếu niên đã gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, sinh hoạt của người dân và hoạt động kinh doanh trên địa bàn. Đây không còn là trò nghịch ngợm, mà là hành vi phạm pháp thanh niên có tổ chức, với mục tiêu duy nhất: câu view.
Hưng Yên: tai nạn giao thông giả và ranh giới mong manh giữa “giải trí” và vi phạm
Không phải mọi hành vi bắt chước TikTok đều mang hung khí, nhưng ngay cả những nội dung tưởng là “giải trí” cũng có thể gây rối loạn thông tin và bị công an mời làm việc. Tại Hưng Yên, nam sinh T.A.T. (SN 2010, xã Thái Ninh) dùng điện thoại quay cảnh một chiếc xe điện bị phủ chiếu, bên trên có người nằm, lồng nhạc để tạo hình ảnh giống như đang xảy ra vụ tai nạn giao thông trên tuyến đường trong khu dự án đô thị thôn Mai Diêm, xã Thái Thụy. Video được đăng lên mạng với mục đích giải trí cá nhân, không có ai xúi giục hay ép buộc. Công an xã Thái Thụy đã mời T. làm việc, giải thích rằng những hình ảnh dàn dựng giống tai nạn giao thông có thể khiến người xem hoang mang, chia sẻ thông tin chưa kiểm chứng, gây ảnh hưởng đến cộng đồng. Sau đó, nam sinh nhận thức được rủi ro, tự nguyện gỡ video và cam kết chấp hành pháp luật khi dùng mạng xã hội. Vụ việc là lời nhắc nhở: bạo lực mạng xã hội không chỉ nằm ở hung khí hay máu me, mà còn ở việc làm sai lệch bản chất sự việc, gieo hoang mang dư luận để đổi lấy vài lượt xem.
Từ khoe chiến tích trên mạng đến trách nhiệm xã hội và pháp lý
Điểm nguy hiểm nhất của làn sóng thanh thiếu niên bắt chước TikTok nằm ở chỗ: động lực chính không phải là nhu cầu phạm tội, mà là nhu cầu thể hiện bản thân trong một môi trường tôn vinh bạo lực. Các nhóm ở Huế mang tuýp sắt, dao kiếm, đua xe nguy hiểm để quay TikTok khoe chiến tích và khiêu khích nhóm khác. Hai thiếu niên Quảng Ninh học theo video chặt biển số để có “chiến tích” tương tự. Nam sinh Hưng Yên dàn dựng tai nạn giả vì mục đích giải trí cá nhân. Khi lượt xem trở thành thước đo giá trị, mọi ranh giới an toàn, đạo đức và pháp luật bị đẩy lùi. Hệ quả là gì? Đường phố bị biến thành đường đua, người đi đường hoảng sợ, phải né tránh; cộng đồng hoang mang trước thông tin tai nạn giả; và những bản án tù dành cho các em mới 14–15 tuổi vì tội cướp tài sản. Người đã thành niên cùng tham gia vụ việc ở Quảng Ninh và người che giấu tội phạm bị tách ra để xử lý riêng, trong khi cơ quan chức năng tại Huế tiếp tục củng cố hồ sơ, xử lý các đối tượng theo pháp luật. Nếu xã hội không nhìn thẳng vào văn hóa khoe chiến tích trên mạng, không giáo dục kỹ năng sử dụng mạng xã hội và không siết trách nhiệm nền tảng, chúng ta sẽ còn chứng kiến nhiều vụ “từ TikTok đến tù giam” hơn nữa.
