Từ ghi hình sang chủ động phát hiện
Camera AI an ninh là hệ thống ghi hình ứng dụng trí tuệ nhân tạo để hỗ trợ theo dõi địa bàn, nhận diện dấu hiệu bất thường và cung cấp dữ liệu phục vụ xác minh vi phạm. Giá trị lớn nhất của công nghệ này không nằm ở việc thay thế cảnh sát, mà ở khả năng giúp lực lượng cơ sở phát hiện sớm hơn và kết nối thông tin nhanh hơn. Ở xã Gào, dân cư phân tán tại 14 thôn, làng, một số khu vực xa trung tâm và thiếu ánh sáng vào ban đêm, khiến việc nắm tình hình khó khăn. Trước đây, camera do hộ dân và cơ sở kinh doanh tự lắp đặt không đồng bộ; khi xảy ra vụ việc, công an phải rà soát nhiều nguồn hình ảnh rời rạc, đôi khi không đầy đủ. Một hệ thống thống nhất vì thế không chỉ là nâng cấp thiết bị: nó khắc phục khoảng trống thông tin vốn làm chậm việc xác minh.
Camera hỗ trợ công an truy vết và ngăn ngừa
Hai vụ việc ở Đồng Nai cho thấy camera hỗ trợ công an tạo ra khác biệt rõ nhất khi hình ảnh được kết nối với phối hợp nghiệp vụ. Ngày 1/11, sau tin báo ông Nguyễn Trần Phong bị mất xe máy, Công an xã Phú Lâm trích xuất dữ liệu và chuyển thông tin tới trung tâm điều hành. Hệ thống liên thông giúp xác định hướng đối tượng đi trên Quốc lộ 20 về phía ngã ba Dầu Giây; công an xã phối hợp cảnh sát giao thông chốt chặn, bắt giữ nghi phạm cùng tang vật khi người này đang tẩu thoát. Trong vụ cướp giật tại khu công nghiệp Amata tối 8/10, nạn nhân trình báo sau ba ngày. Đồn Công an khu công nghiệp Biên Hòa phối hợp đơn vị hạ tầng rà soát camera AI, nhận diện biển số, lần theo lộ trình rồi xác minh nghi phạm. Hình ảnh giúp thu hẹp hướng điều tra, nhưng việc bắt giữ vẫn dựa vào biện pháp nghiệp vụ.
Răn đe vi phạm, không thay thế hiện trường
Tác dụng của camera giám sát thông minh không chỉ xuất hiện sau khi có án. Tại xã Gào, qua hình ảnh, công an đã nhắc nhở, tuyên truyền 5 trường hợp không đội mũ bảo hiểm, 2 trường hợp rú ga, nẹt pô và một trường hợp đổ rác sai quy định. Những xử lý nhỏ nhưng kịp thời làm rõ rằng camera phát hiện vi phạm có thể góp phần định hình thói quen chấp hành, thay vì chỉ phục vụ truy tìm thủ phạm. Một người dân địa phương cũng cho biết tình trạng lạng lách, phóng nhanh, vượt ẩu và trộm cắp giảm rõ rệt sau khi hệ thống hoạt động. Tuy nhiên, hình ảnh không tự xác định động cơ, hoàn cảnh hay trách nhiệm pháp lý. Dữ liệu cần được kiểm chứng; cán bộ vẫn phải xác minh, làm việc với người liên quan và tổ chức xử lý tại hiện trường. Coi camera là chứng cứ hỗ trợ, không phải người ra quyết định, mới giúp tránh cả chủ quan lẫn lạm dụng.
Mở rộng có trọng điểm và trách nhiệm
Xã Gào thành lập mô hình camera giám sát an ninh, trật tự ngày 24/8/2026, với công an xã làm cơ quan thường trực và sự phối hợp của các lực lượng tại 14 thôn, làng. Kế hoạch năm 2026 đặt mục tiêu lắp ít nhất 50 camera AI tại khu vực trọng điểm; đến hết quý II/2027, xã dự kiến lắp thêm ít nhất 50 mắt, hướng tới khoảng 150 camera trong năm 2027. Quy mô chỉ có ý nghĩa nếu đi cùng vận hành thống nhất, bảo vệ dữ liệu và sự đồng thuận của người dân. Đồng Nai đang củng cố, nhân rộng các mô hình camera và từng bước ứng dụng AI. Theo báo cáo của Công an TP Đồng Nai, các mô hình an ninh trên địa bàn đã hỗ trợ làm rõ 65 vụ việc với 80 người vi phạm, đồng thời góp phần thu hồi vũ khí tự chế và hòa giải mâu thuẫn. Hướng đi đáng ủng hộ là mở rộng có chọn lọc, gắn dữ liệu với phản ứng thực tế: camera giúp nhìn thấy và lần dấu, còn công an phải xác minh, ngăn chặn và chịu trách nhiệm xử lý.
