Hợp tác an ninh cần đi vào kinh nghiệm thực tiễn
Hợp tác Việt Nam Tây Ban Nha trong lĩnh vực an ninh là hoạt động trao đổi chuyên môn và xây dựng phối hợp giữa các cơ quan hai nước, từ thi hành án hình sự, quản lý trại giam đến bảo vệ cảng biển và hạ tầng trọng yếu. Hướng đi này đáng chú ý vì kết nối quản lý con người với an toàn của các tuyến vận tải thiết yếu. Trong chuyến thăm Tây Ban Nha từ ngày 5 đến 7/11, đoàn Bộ Công an do Thượng tướng Lê Văn Tuyến, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng, dẫn đầu đã làm việc với Ángel Luis Ortiz González, Tổng Thư ký Cơ quan quản lý trại giam thuộc Bộ Nội vụ Tây Ban Nha, và Cảng vụ Barcelona. Các cuộc trao đổi đặt trọng tâm vào cách vận hành cụ thể, thay vì dừng ở cam kết chung. Đó là điểm có giá trị: kinh nghiệm về mô hình, dữ liệu, đào tạo và phối hợp thực thi pháp luật có thể tạo nền tảng cho những chương trình phù hợp với nhu cầu mỗi bên.

Trại giam mở gắn cải tạo với tái hòa nhập
Trao đổi ngày 5/11 tập trung vào chức năng, tổ chức và kinh nghiệm quản lý cơ sở giam giữ. Phía Việt Nam nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm an ninh, an toàn, đồng thời nâng chất lượng giáo dục pháp luật, dạy nghề, chăm sóc sức khỏe và hỗ trợ phạm nhân tái hòa nhập. Định hướng xây dựng trại giam thông minh, gắn mô hình trại giam mở với hướng nghiệp, cho thấy quản lý không chỉ là kiểm soát mà còn phải chuẩn bị điều kiện để người chấp hành án sửa chữa lỗi lầm. Tây Ban Nha giới thiệu ba loại hình cơ sở: trại giam tiêu chuẩn, trại giam mở phục vụ tái hòa nhập và cơ sở dành riêng cho phụ nữ có con nhỏ. Cách phân tầng này giúp thiết kế lộ trình giáo dục, cải tạo phù hợp hơn với từng nhóm phạm nhân. Hai bên đề xuất trao đổi đoàn, đào tạo cán bộ và chia sẻ kinh nghiệm về dữ liệu, hệ thống giám sát, ứng dụng công nghệ. Việt Nam cũng đề nghị sớm đàm phán hiệp định chuyển giao người bị kết án phạt tù, nhằm tạo khuôn khổ pháp lý cho hợp tác thi hành án hình sự.

An ninh cảng biển dựa vào dữ liệu và phối hợp
Ngày 6/11, đoàn công tác làm việc với Cảng vụ Barcelona và khảo sát cảng, một trong những trung tâm logistics hàng đầu châu Âu. Kinh nghiệm được chia sẻ nhấn mạnh sự phối hợp giữa ban quản lý cảng và lực lượng thực thi pháp luật tại địa phương. Đây là bài học thiết thực cho an ninh cảng biển: khi dữ liệu liên ngành được đồng bộ, cơ quan chức năng có thể phát hiện sớm dấu hiệu bất thường trong khai báo hải quan và hành trình container, qua đó góp phần ngăn buôn lậu và vận chuyển hàng cấm bằng đường biển. Tự động hóa trong bốc dỡ và quản lý luồng hàng vừa nâng hiệu quả vận hành, vừa hỗ trợ kiểm soát rủi ro. Đoàn Việt Nam đánh giá cao mô hình cảng thông minh của Barcelona, nơi nhiều bên cùng vận hành nhưng vẫn phải bảo đảm an ninh, an toàn. Trao đổi kinh nghiệm vì vậy nên đi cùng hợp tác về công nghệ, đào tạo nhân lực, chuyên gia, giám sát, cảnh báo sớm và an ninh mạng cho hạ tầng cảng.

Từ đối thoại đến chương trình hợp tác cụ thể
Giá trị của các cuộc làm việc sẽ được quyết định bởi khả năng chuyển kinh nghiệm thành hoạt động cụ thể. Với quản lý trại giam, ưu tiên có thể là đào tạo cán bộ, trao đổi chuyên môn và chia sẻ giải pháp công nghệ phục vụ quản lý, giáo dục phạm nhân; với cảng biển, trọng tâm là kết nối cơ quan chuyên môn và doanh nghiệp công nghệ để nghiên cứu giải pháp phù hợp điều kiện hai nước. Những nội dung này đòi hỏi phối hợp thực chất, không chỉ dừng ở việc giới thiệu mô hình. Chuyến làm việc tại Tây Ban Nha, cùng các hoạt động tại Hà Lan và Bồ Đào Nha, góp phần thúc đẩy hợp tác của Bộ Công an Việt Nam với đối tác về thực thi pháp luật, thi hành án hình sự, quản lý trại giam, an ninh cảng biển và hạ tầng trọng yếu. Kết luận rõ ràng là hai nước đã xác định được những lĩnh vực có thể học hỏi lẫn nhau. Bước tiếp theo nên là duy trì trao đổi và xây dựng chương trình cụ thể, để kinh nghiệm về trại giam mở và cảng thông minh đem lại hiệu quả an ninh có thể đo đếm.






