Băng thông mới gỡ một nút thắt lâu năm
Bluetooth HDT là tính năng truyền dữ liệu tốc độ cao do Bluetooth SIG giới thiệu, nâng băng thông tối đa của kết nối Bluetooth lên 7,5 Mb/giây để phục vụ các luồng dữ liệu lớn, trong đó có âm thanh độ phân giải cao. Công nghệ được công bố ngày 4 tháng 11, với tốc độ tối đa gần gấp bốn lần mức 2 Mb/giây của Bluetooth LE 2M. Đây là thay đổi đáng chú ý vì Bluetooth lâu nay buộc người nghe chấp nhận nén nếu muốn bỏ dây. Với âm thanh lossless, điều quan trọng không chỉ là con số lớn hơn, mà là khả năng truyền nhạc không nén qua kết nối không dây mà không phải dựa vào những codec nén quen thuộc. HDT mở ra cơ hội đó trên lý thuyết; nó chưa biến mọi tai nghe Bluetooth hiện có thành thiết bị phát lossless.
Trước đây, tai nghe audiophile thường gắn với kết nối có dây vì các chuẩn Bluetooth cũ khó truyền ổn định âm thanh CD không nén, vốn cần khoảng 1,4 Mb/giây. Để giữ kết nối, âm thanh thường được mã hóa qua SBC, AAC, aptX hoặc LDAC. Với nhiều người nghe, khác biệt giữa lossless và tệp MP3 chất lượng cao có thể khó nhận ra; tuy vậy, với người ưu tiên giữ nguyên dữ liệu nguồn, việc phải nén vẫn là sự đánh đổi không cần thiết nếu có đường truyền đủ rộng.
7,5 Mb/giây có thể truyền những định dạng nào?
Mức băng thông mới đủ rộng cho phần lớn định dạng âm thanh độ phân giải cao phổ biến. Âm thanh chất lượng CD cần khoảng 0,8–1,4 Mb/giây; 24-bit/48 kHz cần khoảng 2,3 Mb/giây, còn 24-bit/96 kHz cần khoảng 4,6 Mb/giây. Cả ba đều thấp hơn trần 7,5 Mb/giây. Định dạng 24-bit/192 kHz, ở mức khoảng 9,2 Mb/giây, vẫn vượt giới hạn này. Vì vậy, HDT có thể đưa nhạc không nén qua Bluetooth cho nhiều nhu cầu nghe thực tế, thay vì chỉ quảng bá một con số tốc độ ấn tượng. Dẫu vậy, băng thông tối đa không đồng nghĩa mọi thiết lập đều đạt được nó: độ ổn định của đường truyền và cách nhà sản xuất triển khai vẫn quyết định trải nghiệm.
Bluetooth SIG cũng cho biết HDT hướng tới cải thiện độ ổn định tín hiệu và tối ưu điện năng, hai yếu tố có ý nghĩa với thiết bị chạy pin. Nếu những lợi ích này được thể hiện trong sản phẩm thương mại, người nghe có thể có thêm lựa chọn không dây mà không phải đánh đổi ngay từ khâu truyền dữ liệu. Đây là triển vọng đáng hoan nghênh, nhưng cần phân biệt khả năng của chuẩn với chất lượng nghe thực tế: đường truyền chỉ chuyển dữ liệu, không tự quyết định tai nghe có âm thanh tốt hay không.
Chuẩn mới chưa đồng nghĩa tai nghe hiện tại được nâng cấp
Điều dễ bị hiểu nhầm nhất là tên phiên bản Bluetooth. Thiết bị hỗ trợ Bluetooth 7.0 không mặc nhiên có HDT, càng không bảo đảm đạt tốc độ 7,5 Mb/giây. Những cấu hình tốc độ cao như HDT6 và HDT7.5 là tùy chọn để nhà sản xuất tích hợp, không phải yêu cầu bắt buộc. Vì thế, người dùng không nên kỳ vọng tai nghe Bluetooth đang sở hữu sẽ nhận được khả năng lossless chỉ nhờ cập nhật phần mềm hay vì thiết bị ghi hỗ trợ một phiên bản Bluetooth mới. Muốn khai thác HDT, cả thiết bị phát lẫn tai nghe cần hỗ trợ tính năng phù hợp.
Ngay cả khi phần truyền dẫn đáp ứng yêu cầu, chất lượng âm thanh còn phụ thuộc vào phần cứng màng loa, thiết kế tai nghe và khả năng tinh chỉnh âm học. Nói cách khác, HDT có thể bảo toàn dữ liệu tốt hơn, nhưng không thể tự sửa một chất âm kém cân bằng hoặc một thiết kế không phù hợp. Chuẩn này đặt nền móng kỹ thuật để các hãng phát triển tai nghe audiophile không dây, kể cả những dòng cao cấp vốn chỉ có phiên bản có dây; việc chúng xuất hiện khi nào và hoạt động ra sao vẫn phụ thuộc vào lựa chọn của nhà sản xuất.
Bước tiến đáng kể, chưa phải lời hứa trọn vẹn
Bluetooth HDT giải quyết một rào cản cụ thể: băng thông từng khiến âm thanh lossless và nhạc không nén khó truyền ổn định qua kết nối không dây. Mức 7,5 Mb/giây đủ cho nhiều định dạng chất lượng cao, nhưng chuẩn kỹ thuật chỉ mở đường chứ không bảo đảm sản phẩm tốt sẽ lập tức xuất hiện. Người mua vẫn cần kiểm tra rõ thiết bị phát và tai nghe có hỗ trợ HDT hay không, đồng thời đánh giá chất âm và chất lượng hoàn thiện như với bất kỳ thiết bị âm thanh nào. Đây là bước tiến thực chất cho người muốn bỏ dây mà không bỏ qua dữ liệu âm thanh, nhưng giá trị cuối cùng chỉ được chứng minh khi các hãng đưa nó vào tai nghe phù hợp.
