Độ phủ gần toàn dân là bước tiến đáng kể
Khám sức khỏe định kỳ toàn dân là hoạt động đưa dịch vụ kiểm tra, tư vấn và sàng lọc đến rộng khắp cộng đồng, nhằm phát hiện nguy cơ sớm và tạo cơ sở theo dõi sức khỏe liên tục. Đây không nên chỉ là một chiến dịch đếm số lượt khám: giá trị của chương trình nằm ở việc người dân được phát hiện vấn đề trước khi triệu chứng buộc họ phải tìm đến cơ sở y tế.
Thái Nguyên báo cáo đến ngày 4/11 có 1.691.095 trong tổng số 1.702.666 người thuộc diện dân số thực tế đã được khám, đạt 99,32%; tỷ lệ này là 91,53% nếu tính trên 1.847.634 người trong dữ liệu dân cư. Đồng Tháp cho biết đến tháng 10/2026 đã khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí cho hơn 3,3 triệu trong khoảng 3,4 triệu người thuộc diện thống kê, đạt hơn 99,2%. Hai kết quả cho thấy chiến dịch có thể tiếp cận số đông, dù cách xác định mẫu số khiến tỷ lệ bao phủ cần được đọc cùng bối cảnh.
Khám sàng lọc chỉ có ý nghĩa khi phát hiện được nối tiếp
Tỷ lệ cao là tín hiệu tích cực, nhưng không đồng nghĩa mọi người đã được chẩn đoán đầy đủ hoặc điều trị đến nơi đến chốn. Nhiều bệnh tiến triển âm thầm, không gây biểu hiện rõ rệt; khám sàng lọc có thể phát hiện nguy cơ như huyết áp hay đường huyết bất thường, song kết quả cần được nhân viên y tế đánh giá và hướng dẫn kiểm tra tiếp khi cần. Vì vậy, khám sàng lọc miễn phí nên là cửa ngõ vào chăm sóc, không phải điểm kết thúc.
Thái Nguyên tăng tỷ lệ khám trên dân số thực tế từ 78,33% giữa tháng 10 lên 99,32% sau hơn ba tuần triển khai. Tốc độ ấy đáng chú ý, nhưng địa bàn rộng, đi lại khó khăn và nhóm người cao tuổi, người khuyết tật vẫn đòi hỏi cách tổ chức linh hoạt, gồm vận động và hỗ trợ đến tận nhà. Ở những địa phương khác, các cơ sở y tế cũng tiếp tục đưa hoạt động khám, tư vấn và sàng lọc tới nhiều khu vực. Muốn độ phủ trở thành lợi ích thật, người có nguy cơ phải được chỉ dẫn rõ nơi tái khám và thời điểm theo dõi.
Hồ sơ điện tử biến lượt khám thành quá trình quản lý
Hồ sơ sức khỏe điện tử là mắt xích giúp lưu giữ kết quả khám và hỗ trợ cán bộ y tế theo dõi tình trạng người dân qua thời gian, thay vì để thông tin rời rạc sau mỗi đợt sàng lọc. Tại xã Mường La, trạm y tế đã lập 18.900 hồ sơ, đạt 96% số người thuộc diện quản lý; gần 7.400 người được hỗ trợ kết nối, liên thông dữ liệu trong năm 2026. Dữ liệu có thể giúp nhân viên y tế tra cứu thuận tiện hơn và quản lý người bệnh, nhất là người mắc bệnh mạn tính cần theo dõi thường xuyên.
Tuy vậy, số hóa không tự động bảo đảm dữ liệu đầy đủ hay được sử dụng đúng cách. Ở Đồng Tháp, trong hơn 3,3 triệu hồ sơ khám, 493.064 hồ sơ đã nhập trực tiếp trên cổng dữ liệu của Bộ Y tế, 2.321.677 hồ sơ nằm trên tệp Excel chuẩn hóa và 563.013 hồ sơ còn đang được chuẩn hóa. Chênh lệch này cho thấy việc khám nhanh có thể đi trước năng lực hoàn thiện dữ liệu. Tỉnh dự kiến tiếp tục rà soát, chuẩn hóa hồ sơ và hướng dẫn người dân tích hợp thẻ bảo hiểm y tế, kích hoạt Sổ sức khỏe điện tử trên VNeID.
Thước đo tiếp theo là chăm sóc sức khỏe cộng đồng bền vững
Để chiến dịch không dừng ở tỷ lệ bao phủ, các địa phương cần khép kín chuỗi từ mời khám, phát hiện nguy cơ, chuyển tuyến khi cần đến nhắc tái khám và cập nhật hồ sơ. Đây là hướng chuyển từ tập trung chữa bệnh sang chủ động phòng bệnh ngay tại cơ sở, phù hợp với mục tiêu quản lý sức khỏe lâu dài. Cũng cần hỗ trợ người ít tiếp cận công nghệ sử dụng Sổ sức khỏe điện tử, đồng thời kiểm tra chất lượng dữ liệu thay vì chỉ chạy theo số lượng hồ sơ.
Đồng Tháp đặt kế hoạch tiếp tục phối hợp với địa phương để nhập liệu, chuẩn hóa và rà soát tính chính xác, đầy đủ của hồ sơ; Mường La cũng sẽ hoàn thiện dữ liệu và tăng hướng dẫn sử dụng Sổ sức khỏe điện tử trên VNeID. Đây là việc ít nổi bật hơn những con số gần 100%, nhưng quyết định liệu một kết quả khám hôm nay có giúp chăm sóc tốt hơn vào ngày mai hay không. Bao phủ rộng là thành tựu quan trọng; theo dõi liên tục mới là thước đo cuối cùng của chăm sóc sức khỏe cộng đồng.
