Trình báo kịp thời là bước đầu của bảo tồn
Giao nộp rùa quý hiếm là việc người dân chủ động báo cho cơ quan chức năng và chuyển giao cá thể rùa để được kiểm tra, chăm sóc, xử lý đúng quy định, thay vì tự giữ hoặc tìm cách nuôi nhốt. Hai vụ việc liên tiếp tại Khánh Hòa cho thấy lựa chọn ấy giúp rùa sớm được đánh giá và đưa trở lại môi trường phù hợp. Ngày 3.11, Công an xã Ninh Phước tiếp nhận hai cá thể rùa vàng má đen do ông Huỳnh Tuấn, 61 tuổi, trú thôn Phú Quý 5, tự nguyện giao nộp; tổng trọng lượng khoảng 5 kg. Trước đó, sáng 1.11, Nguyễn Văn Khanh, 19 tuổi, ở xã Tu Bông, phát hiện một cá thể rùa đi lạc nặng 0,7 kg trong sân nhà. Nhận thấy đặc điểm khác thường, anh trình báo và chuyển giao rùa cho công an. Hai hành động không ồn ào, nhưng là khởi đầu thiết thực cho bảo tồn rùa.

Tiếp nhận phải đi cùng kiểm tra và chăm sóc
Giao nhận không nên dừng ở việc đưa con vật khỏi tay người phát hiện. Trường hợp tại Tu Bông cho thấy quy trình cần có bước xác định loài: sau khi tiếp nhận, công an xã phối hợp Hạt Kiểm lâm Vạn Ninh kiểm tra và nhận diện cá thể được bàn giao là rùa Sa Nhân, loài rùa cạn có tên khoa học Cuora mouhotii. Rùa này thuộc nhóm IIB trong danh mục động vật rừng nguy cấp, quý hiếm theo thông tư được nêu trong thông tin vụ việc, đồng thời có tên trong Sách Đỏ của IUCN. Với hai cá thể rùa vàng má đen ở Ninh Phước, lực lượng công an dự kiến phối hợp các đơn vị chức năng chăm sóc, bảo tồn rồi thả về tự nhiên theo quy định. Khâu chuyên môn rất quan trọng: cơ quan tiếp nhận mới có thể xác định hướng xử lý phù hợp, thay vì để một cá thể hoang dã bị giữ lại trong điều kiện không rõ.

Thả về tự nhiên là đích đến, không phải thủ tục
Ngày 8.11, Công an xã Tu Bông phối hợp Hạt Kiểm lâm Vạn Ninh thả cá thể rùa Sa Nhân về môi trường tự nhiên. Đây là kết quả cụ thể của chuỗi xử lý bắt đầu từ lúc Khanh phát hiện rùa, trình báo, rồi chuyển giao để lực lượng chức năng kiểm tra. Vụ Ninh Phước đang ở bước tiếp theo: chăm sóc và bảo tồn hai cá thể trước khi thả theo quy định. Thả rùa tự nhiên chỉ có ý nghĩa khi cá thể đã được nhận diện và cơ quan chuyên môn xác định cách xử lý; vì thế, bàn giao đúng nơi quan trọng không kém thiện chí ban đầu. Với người dân, hướng dẫn thực tế rất rõ: không săn bắt, mua bán, vận chuyển, nuôi nhốt hoặc tiêu thụ trái phép động vật hoang dã; nếu phát hiện hay đang sở hữu, hãy báo công an, kiểm lâm hoặc chính quyền địa phương gần nhất. Trình báo sớm giúp việc bảo tồn rùa bắt đầu đúng cách.







