Camera mở rộng khả năng phát hiện vi phạm
Camera giao thông là thiết bị ghi nhận hình ảnh phương tiện và hành vi trên đường, giúp lực lượng chức năng rà soát dấu hiệu vi phạm để xác minh, thông báo và xử lý theo quy định. Tại Cần Thơ, từ đầu năm đến nay, Trạm CSGT Mỹ Xuyên thuộc Phòng CSGT Công an thành phố đã kiểm duyệt và ra thông báo 52.723 trường hợp qua hệ thống giám sát an ninh trật tự, an toàn giao thông. Quy mô này cho thấy camera không chỉ hỗ trợ tuần tra mà còn giúp phát hiện vi phạm ở những thời điểm, địa điểm khó kiểm soát liên tục bằng lực lượng trực tiếp. Đây là hướng đi cần thiết trên các tuyến đông xe, nhưng số lượng thông báo lớn cũng đặt ra yêu cầu quan trọng: từng hình ảnh phải được kiểm tra và đối chiếu cẩn thận trước khi ra quyết định.
Trong số các trường hợp được ghi nhận, có 2.609 ô tô con, 295 ô tô tải, 593 ô tô khách, 126 xe cứu thương và 49.100 xe mô tô. Tỷ lệ xe máy lớn khiến thông điệp không thể dừng ở việc nhắc nhở tài xế ô tô: mọi người tham gia giao thông đều có thể bị phát hiện khi vi phạm. Camera cũng tạo bằng chứng hình ảnh để việc xử lý không chỉ phụ thuộc vào việc cảnh sát có mặt ngay tại hiện trường hay không.
Rà soát dữ liệu rồi mới ra quyết định xử lý
Xử phạt qua camera không đồng nghĩa với việc hình ảnh được ghi lại là lập tức trở thành quyết định phạt. Theo thông tin của lực lượng chức năng, Đội CSGT đường bộ Hậu Giang rà soát, xác minh và đối chiếu dữ liệu, sau đó xử lý theo đúng trình tự, thủ tục và thẩm quyền. Quy trình này là mắt xích cần thiết để hạn chế nhầm lẫn về phương tiện, hành vi hoặc bối cảnh vi phạm. Người lái xe cũng nên hiểu rằng camera là công cụ ghi nhận, còn việc xác minh của cơ quan chức năng mới là căn cứ để tiến hành xử lý.
Hai trường hợp trên Quốc lộ 1 cho thấy cách thức hoạt động cụ thể. Lúc 8 giờ 39 ngày 28/10, camera ghi nhận ô tô biển số 61K-453.02 chạy 89 km/giờ tại Km 2104+800, đoạn qua phường Ngã Bảy, nơi tốc độ tối đa cho phép là 60 km/giờ. Trưa cùng ngày, tại Km 2077+400 qua phường Cái Răng, hệ thống ghi hình người điều khiển xe biển số 54M1-9191 cầm và sử dụng điện thoại khi đang chạy. Đây không phải lỗi nhỏ: dùng điện thoại làm tăng nguy cơ tai nạn, nhất là trên tuyến quốc lộ huyết mạch.
Tốc độ là vấn đề nổi bật, nhưng không phải duy nhất
Trong 52.723 trường hợp được thông báo, 38.067 trường hợp liên quan đến chạy quá tốc độ; 14.613 trường hợp không chấp hành hiệu lệnh đèn tín hiệu, còn 43 trường hợp dừng hoặc đỗ trên vạch dành cho người đi bộ. Con số về tốc độ đặc biệt đáng chú ý: gần như ba trong bốn trường hợp được nêu thuộc lỗi này. Tuy nhiên, việc không tuân thủ đèn tín hiệu cũng chiếm tỷ trọng lớn, cho thấy giám sát giao thông cần nhắm đến những hành vi có thể gây nguy hiểm trực tiếp cho người đi đường, chứ không chỉ tập trung vào một lỗi.
Phòng CSGT đã ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính với tổng số tiền hơn 19 tỷ đồng. Đây là kết quả đáng kể, nhưng giá trị của hệ thống không nên chỉ đo bằng số thông báo hay tiền phạt. Điều quan trọng hơn là hình ảnh rõ ràng, quy trình xác minh đúng quy định và sự nhất quán trong xử lý. Khi người tham gia giao thông biết rằng vi phạm có thể bị ghi nhận cả khi không có tổ tuần tra trước mắt, họ có thêm lý do để tuân thủ tốc độ, đèn tín hiệu và quy tắc an toàn.
Giám sát liên tục phải đi cùng ý thức chấp hành
Quốc lộ 1 qua Cần Thơ có mật độ phương tiện cao, nên việc kết hợp tuần tra với hệ thống giám sát là phản ứng hợp lý trước áp lực giao thông và nguy cơ tai nạn. Dù vậy, camera không thể thay thế sự tập trung của người lái xe hay việc tuần tra tại chỗ. Tác dụng lớn nhất của xử phạt qua camera là tạo khả năng phát hiện đều đặn hơn và củng cố cảm nhận rằng quy tắc giao thông được thực thi, từ đó góp phần nâng cao ý thức chấp hành của người dân.
Phòng CSGT cũng khuyến khích người dân cung cấp hình ảnh, video về các trường hợp vi phạm để phục vụ xác minh, xử lý và phát huy sự tham gia của cộng đồng trong giữ gìn trật tự, an toàn giao thông. Nguồn tin từ người dân nên được xem là dữ liệu cần kiểm tra, không phải kết luận tự động. Cách tiếp cận này giúp mở rộng giám sát mà vẫn giữ vai trò xác minh của cơ quan có thẩm quyền. Kết luận lại, hàng chục nghìn trường hợp ở Cần Thơ cho thấy camera có thể hỗ trợ thực thi luật trên quy mô lớn; hiệu quả lâu dài phụ thuộc vào xử lý chính xác và việc mỗi người tự giác lái xe an toàn.
