Lạch Huyện – trung tâm chiến lược trong bài toán cạnh tranh khu vực
Chiến lược mở rộng cảng Lạch Huyện Hải Phòng là định hướng phát triển hệ thống cảng biển nước sâu kết hợp hạ tầng logistics và kết nối liên vùng, nhằm tăng công suất xử lý hàng hóa, thu hút tuyến tàu xa, hình thành hệ sinh thái dịch vụ cảng, công nghiệp và thương mại, từ đó nâng sức cạnh tranh khu vực và tạo động lực phát triển kinh tế Hải Phòng lâu dài. Điểm mấu chốt ở đây không phải chỉ thêm vài cầu bến, mà là chuyển vai trò của Hải Phòng từ cảng cửa ngõ miền Bắc thành mắt xích trung chuyển quốc tế. Khu bến Lạch Huyện đã khai thác 6 bến với chiều dài cầu bến khoảng 2,4 km, công suất thiết kế khoảng 4,7 triệu TEU/năm, đưa cảng Hải Phòng lên thứ hạng 13 thế giới về hiệu quả vận hành cảng container. Thay vì hài lòng với vị trí này, thành phố chọn phương án tăng tốc, chấp nhận áp lực đầu tư lớn để đi trước các đối thủ trong khu vực.
Mở rộng cảng biển Lạch Huyện: tăng công suất nhưng phải tính kỹ thị trường
Hải Phòng đang hoàn thiện thủ tục, phấn đấu khởi công các bến số 7, số 8 và số 9, số 10 trong quý IV/2026, mở rộng đáng kể công suất của cảng Lạch Huyện. Hai dự án tiếp theo có tổng quy mô vốn đầu tư rất lớn, cho thấy thành phố đặt cược mạnh vào vai trò cảng cửa ngõ. Dự án bến số 7, 8 do một tổng công ty cảng lớn hợp tác hãng tàu quốc tế đầu tư, công suất thiết kế khoảng 1,9 triệu TEU/năm trên diện tích gần 80 ha đất và mặt nước. Dự án bến số 9 đến 12 trên quy mô hơn 146 ha được phân kỳ xây dựng 2026–2030 và 2031–2035, gắn với hợp tác chiến lược cùng một doanh nghiệp cảng quốc tế khác. Quan điểm đáng chú ý là thành phố không mở rộng công suất bằng mọi giá; các nhà đầu tư quốc tế nhấn mạnh phải tính toán thời điểm đưa bến mới vào khai thác, tránh dư thừa khiến cạnh tranh đẩy theo hướng hạ giá dịch vụ.
Hạ tầng logistics và kết nối: chìa khóa để biến công suất thành dòng hàng
Công suất bến cảng chỉ có ý nghĩa nếu được biến thành dòng hàng ổn định thông qua hạ tầng logistics và kết nối đồng bộ. Thành phố đang chủ động hoàn thiện quy hoạch, hạ tầng đường thủy, bến thủy nội địa và các trục giao thông kết nối, song song với cải cách thủ tục hành chính để rút ngắn thời gian xử lý cho doanh nghiệp logistics, xuất nhập khẩu. Một dự án đặc biệt là tuyến đường nối cảng Lạch Huyện – sân bay Gia Bình dài khoảng 46,55 km, dự kiến đầu tư theo phương thức đối tác công – tư, nhằm tăng kết nối cảng biển với sân bay và mạng giao thông liên vùng, đồng thời tạo quỹ đất dọc tuyến cho công nghiệp, logistics, thương mại và đô thị. Cách tiếp cận này cho thấy Hải Phòng hiểu rằng hạ tầng logistics không chỉ là đường vào cảng, mà là mạng lưới đa phương thức, bám sát vùng sản xuất, giúp chuyển một phần hàng hóa sang đường thủy và đường sắt để giảm áp lực lên khu vực cảng.
Tác động tới doanh nghiệp và chuỗi sản xuất: lợi thế thời gian và chi phí
Điểm thuyết phục nhất của chiến lược mở rộng cảng biển Lạch Huyện là tác động trực tiếp tới doanh nghiệp sản xuất và xuất nhập khẩu. Trước khi có cảng Lạch Huyện, nhiều hàng hóa phải chuyển tải qua các hub như Hồng Kông, Singapore, làm thời gian vận chuyển kéo dài và chi phí tăng cao. Các tuyến vận tải trực tiếp từ Lạch Huyện tới Bắc Mỹ, cùng thử nghiệm tuyến tới châu Âu, giúp giảm đáng kể thời gian và chi phí logistics, qua đó nâng sức cạnh tranh của hàng hóa và dịch vụ cảng Lạch Huyện Hải Phòng. Theo số liệu công bố, trong 9 tháng năm 2026, sản lượng hàng hóa qua hệ thống cảng Hải Phòng ước đạt 156,3 triệu tấn, tăng 11,8% so với cùng kỳ, đi cùng kim ngạch xuất khẩu khoảng 43,72 tỷ USD và nhập khẩu 34,98 tỷ USD. Những con số này cho thấy nguồn hàng đang đáp ứng tốt khả năng mở rộng, đặc biệt khi các khu công nghiệp, khu kinh tế thu hút vốn đầu tư nước ngoài ước đạt hơn 3,3 tỷ USD, tạo thêm nhu cầu vận tải, kho bãi và dịch vụ hỗ trợ sản xuất.
Hướng tới hệ sinh thái cảng biển – công nghiệp – logistics và tăng trưởng bền vững
Điều khiến chiến lược phát triển kinh tế Hải Phòng ở Lạch Huyện đáng chú ý là tầm nhìn hệ sinh thái, thay vì phát triển cảng một cách đơn lẻ. Thành phố đặt mục tiêu quy hoạch nhóm cảng biển đặc biệt với sản lượng hướng tới 184,8–228,9 triệu tấn/năm vào năm 2030, đồng thời đưa Lạch Huyện trở thành cảng trung chuyển quốc tế gắn với chuyển đổi số và chuyển đổi xanh trong toàn bộ chuỗi vận hành. Thu hút đầu tư vào Lạch Huyện được định hướng hình thành hệ sinh thái cảng biển, công nghiệp, logistics và thương mại gắn kết chặt chẽ, cùng nền tảng số dùng chung giúp các bên chia sẻ dữ liệu, phối hợp xử lý công việc thay vì vận hành những hệ thống rời rạc. Nếu thành phố giữ được kỷ luật triển khai, gắn tiến độ đầu tư cảng với khả năng thu hút tuyến tàu và nguồn hàng, Hải Phòng có cơ hội củng cố vai trò cửa ngõ giao thương miền Bắc, nâng giá trị dịch vụ cảng biển và tạo động lực tăng trưởng dài hạn, thay vì tăng công suất theo kiểu chạy theo số lượng.
