Lễ hội Văn hóa Thế giới tại Hà Nội: đêm khai mạc mang tinh thần “Hội tụ di sản – Kiến tạo tương lai”
Lễ hội Văn hóa Thế giới tại Hà Nội lần thứ hai là sự kiện văn hóa quốc tế quy mô lớn, nơi các nghệ sĩ Việt Nam và gần 50 quốc gia cùng mang di sản, nghệ thuật, ẩm thực, thời trang và điện ảnh về chung một không gian sáng tạo, nhằm tôn vinh giá trị truyền thống và khẳng định cách thế hệ hôm nay kiến tạo tương lai văn hóa bằng ngôn ngữ của thời đại mình. Điểm nhấn của lễ hội, theo tôi, nằm ở cách Việt Nam dùng âm nhạc đại chúng để nói câu chuyện di sản ngay trên sân khấu khai mạc. Lúc 20 giờ tối 1/10, Hoàng thành Thăng Long trở thành “trái tim” của Lễ hội Văn hóa Thế giới Hà Nội khi đón hàng loạt nghệ sĩ tên tuổi và các đoàn quốc tế đến từ Azerbaijan, Bangladesh, Trung Quốc, Indonesia, Israel, Hàn Quốc, Lào, Pakistan, Peru, Ukraine. Việc sự kiện do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp Bộ Ngoại giao và UBND Hà Nội tổ chức nhân dịp 50 năm Việt Nam gia nhập UNESCO cho thấy đây không chỉ là một chương trình nghệ thuật, mà còn là lời khẳng định vị thế văn hóa Việt trong hệ sinh thái sáng tạo toàn cầu.
Hòa Minzy, Xuân Hinh, Tuấn Cry: Bắc Bling và tuyên ngôn pop về Kinh Bắc
Trong số những màn Hòa Minzy Lễ hội Văn hóa, phần kết hợp cùng NSƯT Xuân Hinh và Tuấn Cry với bản hit “Bắc Bling” là khoảnh khắc cho thấy pop Việt đủ tự tin ôm trọn chất liệu dân gian mà vẫn giữ được nhịp đập của người trẻ. Bài hát đậm sắc màu văn hóa vùng Kinh Bắc không bị biến thành “tiết mục minh họa”, mà trở thành tuyên ngôn rằng quan họ, hát nói có thể sống thoải mái trong cấu trúc âm nhạc hiện đại. Điều tôi đánh giá cao là việc một nghệ sĩ dân gian kỳ cựu như Xuân Hinh đứng chung sân khấu với ca sĩ trẻ, để di sản không bị đặt lên bệ thờ mà hòa vào đời sống. Sân khấu Hoàng thành Thăng Long trong khoảnh khắc ấy cho thấy tinh thần “Hội tụ di sản – Kiến tạo tương lai” không dừng ở khẩu hiệu, mà thành câu chuyện cụ thể bằng âm thanh và hình ảnh. Chính cách phối hợp thế hệ, vùng miền và phong cách âm nhạc đã khiến màn biểu diễn sân khấu Hoàng thành Thăng Long trở thành một trong những điểm nhấn cảm xúc nhất của đêm khai mạc.
Đức Phúc khai mạc sự kiện: từ Phù Đổng Thiên Vương đến Người ơi người ở đừng về
Nếu Hòa Minzy mang hơi thở Kinh Bắc thì Đức Phúc lại chọn kể câu chuyện anh hùng dân tộc và dân ca Bắc Bộ bằng pop – một lựa chọn cho thấy tư duy làm mới di sản. Anh mở đầu bằng “Phù Đổng Thiên Vương” – tiết mục từng giúp anh trở thành quán quân Intervision 2025, rồi tiếp tục bùng nổ với “Người ơi người ở đừng về”, ca khúc lấy chất liệu dân ca nhưng được dựng theo phong cách đậm màu sân khấu đại chúng. Với tôi, điểm hay nằm ở việc Đức Phúc khai mạc sự kiện bằng chính những ca khúc gắn với thành tựu cá nhân lẫn bản sắc văn hóa. Đó không phải là một setlist vô thưởng vô phạt, mà là lựa chọn có tính tuyên ngôn: nghệ sĩ trẻ có thể bước ra đấu trường quốc tế từ di sản, chứ không phải từ việc chạy theo xu hướng bên ngoài. Khi anh hẹn gặp khán giả Hà Nội tối 1/10 trên trang cá nhân, đó không chỉ là một lời mời xem show, mà là lời hẹn cùng nhau đi qua một lát cắt văn hóa Việt được kể bằng ngôn ngữ pop.
Hà Myo và chiều sâu truyền thống giữa không gian quốc tế
Trong dàn nghệ sĩ trẻ, Hà Myo đem đến một tông màu khác: trầm hơn, lắng hơn, nhưng rất rõ ràng về quan điểm văn hóa. Mang liên khúc “Xẩm Hà Nội” lên sân khấu Lễ hội Văn hóa Thế giới Hà Nội, cô không chọn những ca khúc dễ nghe, dễ bắt tai, mà ưu tiên tiếng nói của những chất liệu đã được gìn giữ qua nhiều thế hệ. Chính lựa chọn ấy khiến tiết mục có sức nặng đặc biệt trong một đêm ngập tràn kỹ xảo sân khấu. Phát biểu của Hà Myo trước thềm sự kiện cũng là một câu nói đáng được trích lại: cô khẳng định việc mang âm nhạc Việt Nam đến một sân khấu có bạn bè quốc tế là “niềm tự hào, một trách nhiệm và cũng là cách mình góp một tiếng nói nhỏ để văn hóa Việt Nam tiếp tục được lắng nghe giữa thế giới rộng lớn”. Theo tôi, đây là thái độ mà các nghệ sĩ trẻ cần mang theo khi bước vào những không gian như Lễ hội Văn hóa Thế giới Hà Nội: xem mỗi lần bước ra sân khấu là một hành động văn hóa có ý nghĩa vượt lên khuôn khổ một show diễn.
Sự kiện đa quốc gia và vai trò tiên phong của Hà Nội trong mạng lưới sáng tạo
Nhìn vượt ra khỏi những tiết mục đơn lẻ, đêm khai mạc cho thấy Hà Nội đang nghiêm túc xây dựng hình ảnh một “thành phố sáng tạo” của UNESCO bằng chiến lược văn hóa đối ngoại bài bản. Lễ hội quy tụ 50 quốc gia và tổ chức quốc tế, mở rộng quy mô với 45 không gian văn hóa, 35 gian ẩm thực, chương trình chiếu phim của 20 quốc gia, không gian thời trang của 15 quốc gia và 19 đoàn nghệ thuật quốc tế. Những con số này không phải để gây choáng ngợp, mà để chứng minh: Việt Nam có đủ năng lực tổ chức một sự kiện đa lớp, nơi di sản của mình đứng ngang hàng, đối thoại bình đẳng với di sản thế giới. Sự xuất hiện của GS.TS danh dự Chu Bảo Quế, NSND Trọng Phúc, các nhà hát truyền thống như Cung đình Huế, Quan họ Bắc Ninh, Đoàn Cồng chiêng Tây Nguyên bên cạnh các nghệ sĩ trẻ như Trúc Nhân, Hoàng Bách, GOM Show, solo trống Thu Hà, nhóm Thanh âm xanh tạo thành một “bản đồ” văn hóa dày dặn. Theo tôi, chính cấu trúc nhiều tầng – từ truyền thống đến đương đại, từ nội địa đến quốc tế – đã giúp đêm khai mạc Lễ hội Văn hóa Thế giới tại Hoàng thành Thăng Long trở thành một khoảnh khắc cho thấy âm nhạc Việt không chỉ giải trí, mà còn là ngôn ngữ ngoại giao mềm hiệu quả.
