Giảm cân bền vững: không phải nhịn ăn mà là hiểu cơ thể
Giảm cân bền vững là quá trình điều chỉnh lối sống, dinh dưỡng và vận động dựa trên nguyên lý thâm hụt năng lượng vừa phải, tôn trọng cảm nhận cơ thể và sức khỏe tinh thần, nhằm đạt được cân nặng phù hợp rồi duy trì lâu dài mà không phải đánh đổi bằng những biện pháp cực đoan như nhịn ăn kiệt sức hay lệ thuộc vào một phương pháp duy nhất. Hành trình giảm cân của người trẻ hôm nay không còn xoay quanh câu hỏi “làm sao giảm nhanh nhất”, mà là “làm sao sống khỏe, tự tin và giữ được kết quả”. Đó là sự chuyển dịch cần thiết, bởi những cú sốc như không mặc vừa một chiếc váy hay không cài nổi chiếc quần công sở thường chỉ là điểm khởi đầu, chứ không thể là kim chỉ nam cho cả hành trình thay đổi.
Nữ sinh Hà Nội: từ kiệt sức vì nhịn ăn đến hiểu đúng thâm hụt năng lượng
Câu chuyện của Trần Khánh Ly, 21 tuổi ở Hà Nội, là minh chứng sống động cho việc kiến thức quan trọng hơn mọi mẹo giảm cân truyền miệng. Từng bị đối xử khác biệt và kiệt sức vì nhịn ăn sai cách, Ly tự tìm hiểu nguyên lý thâm hụt năng lượng, kết hợp tập luyện để giảm 11 kg trong 6 tháng. Cú hích tâm lý đến từ khoảnh khắc cô không mặc vừa chiếc váy dự tiệc, giữa những bộ đồ lộng lẫy càng thấy mình lạc lõng. Ban đầu, Ly tin rằng tập chăm là đủ, ăn uống vẫn “thích gì ăn nấy”. Khi cân nặng không giảm mà còn tăng, cô lao sang cực đoan: cắt khẩu phần mạnh, tạo thâm hụt quá lớn. Hậu quả là cơ thể kiệt sức, tay chân run rẩy, chóng mặt và buồn nôn mỗi khi đến phòng tập. Bài học ở đây rất rõ: thâm hụt năng lượng không có nghĩa là bỏ đói bản thân.
Tập luyện kết hợp chế độ ăn: nền tảng của kết quả lâu dài
Sau cú ngã vì nhịn ăn, Ly quay lại từ đầu với tư duy khác: giảm cân là bài toán năng lượng, nhưng lời giải phải phù hợp với cơ thể mình. Cô nghiêm túc nghiên cứu cách tính tổng mức tiêu hao năng lượng hàng ngày (TDEE), lượng calo cần thiết và vai trò từng nhóm chất đa lượng theo thể trạng, chiều cao, mức độ vận động. Thay vì loại bỏ tinh bột hay chất béo lành mạnh, Ly vẫn ăn cơm, khoai lang, yến mạch, thịt, cá, trứng, chỉ điều chỉnh khẩu phần và cách chế biến. Về vận động, cô duy trì thói quen tập gym khoảng năm đến sáu buổi mỗi tuần, thường từ 6–7 giờ sáng. Điều đáng nói là sau khi đạt mục tiêu từ 65 kg xuống 54 kg trong sáu tháng, Ly không “xả láng” mà tiếp tục giữ chế độ ăn giàu dinh dưỡng, hạn chế dầu mỡ và lịch tập đều đặn để tránh tăng cân trở lại. Đây mới là bản chất của giảm cân bền vững.
Một hành trình khác: khi thuốc hỗ trợ được thêm vào lối sống lành mạnh
Không phải ai cũng chỉ cần ăn uống và tập luyện là đủ. Câu chuyện của Keytsiia, một quản trị viên trong hệ thống trường học ở North Carolina, cho thấy có những cơ thể phản ứng chậm với thay đổi lối sống. Một bức ảnh chụp cô ngồi trên chiếc mô tô năm 2016 là cú thức tỉnh khiến cô bắt đầu tập trung vào việc giảm cân. Sau nhiều năm ăn ít hơn, tập nhiều hơn, rồi làm việc với chuyên gia dinh dưỡng mà kết quả vẫn chỉ là “một vài cân lẻ”, cô nhận ra nỗ lực của mình không mang lại mức giảm như kỳ vọng. Tháng 1/2023, bác sĩ đề xuất thêm thuốc Wegovy (semaglutide) 2,4 mg vào kế hoạch quản lý cân nặng, kết hợp chế độ ăn giảm calo và tăng hoạt động thể chất. Thuốc này được kê cho người lớn và trẻ từ 12 tuổi trở lên mắc béo phì hoặc thừa cân kèm bệnh lý liên quan, giúp giảm cân và giảm nguy cơ biến cố tim mạch lớn. Tuy vậy, Wegovy có thể gây tác dụng phụ nghiêm trọng như nguy cơ u tuyến giáp, kể cả ung thư, cùng các triệu chứng buồn nôn, nôn, tiêu chảy, táo bón. Đây là lời nhắc rằng mọi phương pháp can thiệp y khoa đều cần cân nhắc kỹ với bác sĩ, chứ không phải “thần dược” cho mọi người.
Tâm lý, sự kiên trì và việc kết hợp nhiều yếu tố
Điểm chung của cả Ly và Keytsiia là họ không bỏ cuộc khi kết quả đến chậm. Với Ly, giai đoạn chững cân là thử thách tâm lý nhất; thay vì quay lại cắt khẩu phần tiêu cực, cô tăng vận động tự nhiên bằng cách đi bộ nhiều hơn, giữ lịch tập và tiếp tục theo dõi phản ứng cơ thể. Điều thay đổi lớn nhất sau hành trình giảm cân không phải con số trên cân, mà là sự tự tin và cảm giác thoải mái trong chính cơ thể mình. Từ trải nghiệm thực tế, Ly khẳng định nguyên tắc thâm hụt năng lượng là nền tảng cốt lõi, nhưng cách áp dụng phải linh hoạt vì mỗi người có cân nặng, chiều cao, thói quen sinh hoạt, sức khỏe khác nhau. Trong khi đó, Keytsiia, sau vài năm tập trung vào hành trình riêng, muốn truyền cảm hứng cho người khác. Thông điệp chung rất rõ: đừng trông chờ một phương pháp duy nhất. Tập luyện kết hợp chế độ ăn, có thể thêm hỗ trợ y khoa khi cần, cùng tâm lý vững vàng và sự kiên trì mới tạo nên hành trình giảm cân bền vững.
