Thị trường bán tải Việt Nam khởi sắc và áp lực phải thay đổi
Phân khúc xe bán tải điện và bán tải dùng công nghệ điện hóa là nhóm sản phẩm kết hợp khả năng chở hàng, đi địa hình với hệ truyền động sạch hơn, tiết kiệm nhiên liệu hơn, mở ra hướng sử dụng mới cho cả người dùng cá nhân lẫn doanh nghiệp trong bối cảnh hạ tầng sạc, chính sách khí thải và thói quen di chuyển đang thay đổi nhanh tại Việt Nam. Phân khúc này không còn chỉ xoay quanh động cơ xăng và diesel truyền thống mà đang bước vào giai đoạn chuyển dịch rõ rệt sang hybrid và xe điện. Số liệu mới công bố cho thấy phân khúc xe bán tải đang lấy lại đà tăng trưởng sau giai đoạn nhiều áp lực từ chính sách. Theo VAMA, sau 7 tháng, thị trường tiêu thụ 14.764 xe bán tải, riêng tháng 7 đạt 1.887 xe. "Thị trường bán tải Việt Nam hiện vẫn là cuộc chơi gần như song mã giữa Ford và Toyota". Nhưng cuộc chơi đó chuẩn bị bị đảo lộn khi điện hóa trở thành tâm điểm.
Từ xe chở hàng tới phương tiện đa dụng: người dùng đang đòi hỏi khác
Điểm quan trọng nhất của thị trường bán tải Việt Nam hiện nay là người mua cá nhân quay lại mạnh mẽ. Ngày càng nhiều người mua cá nhân quay lại với xe bán tải khi không còn phải lo ngại việc sử dụng xe hàng ngày trong đô thị. Điều này buộc các hãng phải nhìn bán tải như một phương tiện đa dụng gắn bó với đời sống chứ không chỉ là "xe chở hàng có thêm ghế ngồi". Ford Ranger xây dựng chiến lược sản phẩm phủ toàn bộ nhu cầu từ kinh doanh đến các bản Wildtrak, Stormtrak, Ranger Raptor cho người mê off-road. Toyota Hilux không chạy theo danh sách trang bị mà giữ thế mạnh bền bỉ, vận hành ổn định, giá trị bán lại cao – lý do khiến doanh nghiệp, đơn vị khai thác mỏ, xây dựng và khách hàng miền núi vẫn ưu tiên. Tuy nhiên, khi xu hướng giảm phát thải tăng nhanh, lợi thế của những mẫu thuần xăng, diesel sẽ giảm nếu chúng không kịp điện hóa.
Công nghệ EREV: lời giải thực tế cho nỗi lo xe bán tải điện
Trong bối cảnh người dùng còn lo lắng về tầm hoạt động và hạ tầng sạc, công nghệ EREV (Extended Range Electric Vehicle) xuất hiện đúng lúc như một lời giải thực dụng. VinFast VF WILD dự kiến sẽ trở thành mẫu bán tải đầu tiên tại Việt Nam sử dụng công nghệ EREV, trong đó mô tơ điện dẫn động, còn động cơ xăng chỉ phát điện để kéo dài quãng đường di chuyển. Điểm hấp dẫn của EREV nằm ở khả năng cho phép chủ xe vận hành hoàn toàn bằng điện trong những hành trình ngắn hàng ngày để giảm chi phí nhiên liệu, nhưng vẫn yên tâm đi đường dài hoặc vào khu vực chưa có hạ tầng sạc nhờ động cơ phát điện. Với đặc thù sử dụng bán tải ở Việt Nam – vừa phải đi phố, vừa phải đi công trình, vùng xa – EREV được đánh giá là giải pháp có nhiều tiềm năng. Sự xuất hiện của VF WILD có thể tạo áp lực buộc các hãng truyền thống phải đẩy nhanh quá trình điện hóa.
Isuzu bán tải điện: bước đi muộn nhưng mang tính sống còn
Trong cuộc chuyển dịch này, Isuzu là cái tên đáng chú ý vì xuất phát điểm yếu ở thị trường bán tải Việt Nam. Isuzu D-Max dù có cải thiện doanh số nhưng vẫn chỉ chiếm thị phần rất nhỏ. Để tránh bị gạt khỏi cuộc chơi, hãng xe Nhật Bản đã xác nhận sẽ sớm ra mắt mẫu xe bán tải điện đầu tiên tại Thái Lan và một số nước khác vào đầu năm 2025. Mẫu xe mới dự kiến dựa trên D-Max và được sản xuất tại Thái Lan, nơi Isuzu hiện kiểm soát khoảng một nửa thị trường xe bán tải và chiếm hơn 40% doanh số ô tô của nước này. Chiến lược của Isuzu rõ ràng: duy trì tỷ lệ thị phần lớn tại Đông Nam Á khi các hãng Trung Quốc dẫn đầu cuộc đua xe điện, đồng thời chuẩn bị tung xe bán tải điện sang châu Âu, Trung Đông khi cạnh tranh tăng lên. Nếu lắp ráp tại Thái Lan như nguồn tin dự đoán, xe bán tải điện Isuzu nhiều khả năng sẽ đến với Việt Nam, tạo thêm lựa chọn mới và sức ép mới lên các đối thủ.
Tương lai phân khúc: hybrid, điện và sự phân hóa mạnh mẽ
Điện hóa bán tải không chỉ là chuyện của một vài mẫu xe. Trên thế giới, Ford, Toyota và nhiều hãng xe Trung Quốc đã giới thiệu các mẫu bán tải hybrid, hybrid sạc ngoài (PHEV) hoặc thuần điện. Các hãng xe Trung Quốc hiện chưa có mẫu xe bán tải chạy điện nào trên thị trường nhưng đang cân nhắc bổ sung thêm trong thời gian tới. Tại Việt Nam, VF WILD EREV đã chạy thử tiền thương mại ngày 19-8 và cục diện quen thuộc có thể thay đổi ngay từ cuối năm nay. Khi hệ thống trạm sạc ngày một dày hơn và lợi thế của một chiếc xe bán tải điện – dù một phần hay toàn phần – được người dùng cảm nhận rõ, thói quen sử dụng sẽ dịch chuyển. Nhìn chung, khi thị trường bước vào chu kỳ cạnh tranh mới với các công nghệ truyền động mới, xe bán tải tại Việt Nam sẽ không còn chỉ là phương tiện "chở hàng có thêm ghế ngồi" như lâu nay, mà có thể phân hóa thành những dòng chuyên dụng phục vụ công việc cụ thể và những mẫu đa dụng gắn bó hơn với nhu cầu đi lại của người Việt. Người mua hôm nay buộc phải đặt câu hỏi không chỉ "có nên mua bán tải" mà là "nên chọn xăng, hybrid hay điện".
