Làn sóng tăng giá đồng loạt: GPU và mainboard cùng leo thang
Làn sóng giá GPU tăng và giá mainboard tăng là xu hướng các hãng lớn như NVIDIA, AMD, ASUS, Gigabyte và MSI đồng loạt điều chỉnh giá bán linh kiện chủ lực của mình, chủ yếu do chi phí bộ nhớ, PCB, đồng và linh kiện điện tử tăng mạnh, trong khi nhu cầu nâng cấp PC yếu đi khiến mỗi sản phẩm phải gánh nhiều chi phí sản xuất và phân phối hơn, buộc nhà sản xuất chọn tăng giá thay vì chấp nhận lợi nhuận giảm sâu. Điểm đáng nói ở đây không phải chỉ là vài phần trăm nhích lên mà là một cuộc tái định giá toàn bộ thị trường card đồ họa và nền tảng PC. Theo nhiều nguồn tin chuỗi cung ứng, NVIDIA được cho là đang lên kế hoạch tăng giá các gói GPU và VRAM bán cho đối tác sản xuất card như ASUS, MSI hay Gigabyte. Trước đó, AMD cũng đã tăng giá GPU và VRAM cung cấp cho đối tác vì chi phí bộ nhớ leo thang. Cùng lúc, ASUS, Gigabyte và MSI được cho là chuẩn bị tăng giá mainboard trong quý 3 khi chi phí PCB, đồng và linh kiện tăng mạnh. Khi cả GPU lẫn mainboard cùng tăng, người dùng PC gần như không còn điểm tựa giá rẻ nào trong lần nâng cấp tiếp theo.
Khủng hoảng bộ nhớ đẩy NVIDIA, AMD vào thế phải tăng giá
Động lực chính phía sau việc NVIDIA và AMD tăng giá không nằm ở tham vọng lợi nhuận thuần túy, mà bắt nguồn từ cuộc khủng hoảng nguồn cung chip nhớ đang ngày càng nghiêm trọng. Nhu cầu phần cứng phục vụ AI bùng nổ khiến các hãng sản xuất bộ nhớ như Samsung, SK hynix hay Micron ưu tiên dành phần lớn năng lực sản xuất cho trung tâm dữ liệu và máy chủ AI – nơi biên lợi nhuận cao hơn nhiều so với thị trường PC tiêu dùng. Kết quả là VRAM và DRAM cho thị trường card đồ họa trở nên khan hiếm, giá bộ nhớ liên tục leo thang. Trong bối cảnh đó, AMD đã chủ động tăng giá các gói GPU và VRAM bán cho đối tác, và NVIDIA theo nhiều nguồn tin cũng đang lên kế hoạch tăng giá các gói GPU và bộ nhớ cung cấp cho nhà sản xuất card. Mức tăng được đồn đoán có thể lên tới 20–30% ở cấp độ gói linh kiện. Đây là câu nói người dùng nên ghi nhớ: “Mức tăng được đồn đoán có thể lên tới 20–30%, và nếu điều này trở thành sự thật thì giá bán lẻ đến tay người dùng gần như chắc chắn cũng sẽ tăng theo”. Trên thị trường card đồ họa, khi cả hai ông lớn cùng đẩy giá, các hãng nhỏ gần như không còn lựa chọn nào ngoài đi theo nếu không muốn bốc hơi lợi nhuận.
Mainboard chịu trận: PCB, đồng và linh kiện đồng loạt tăng giá
Nếu GPU chịu áp lực từ bộ nhớ, thì mainboard lại bị bào mòn lợi nhuận bởi chi phí vật liệu và linh kiện cốt lõi. Báo cáo từ kênh phân phối tại Đài Loan cho biết ASUS, Gigabyte và MSI đang chuẩn bị tăng giá mainboard trong quý 3, khi chi phí PCB, đồng và linh kiện điện tử tăng mạnh đồng thời nhu cầu nâng cấp PC suy yếu khiến số lượng bán ra giảm và biên lợi nhuận bị đè nặng. Điểm nóng nhất là chi phí PCB: các bảng mạch dùng cho mainboard tiêu dùng được dự báo sẽ tăng ít nhất 50% trong năm. Đồng, tụ điện gắn bề mặt, linh kiện cấp nguồn và chip điều khiển cũng đang leo giá hoặc gặp hạn chế nguồn cung. Chi phí linh kiện PC ngày càng phình ra biến mỗi bo mạch chủ thành một "bài toán lỗ" nếu không điều chỉnh giá. Với những mainboard tầm trung và cao cấp có nhiều lớp PCB, hệ thống cấp nguồn lớn và nhiều cổng kết nối, mức tăng chi phí tuyệt đối càng lớn, kéo theo nguy cơ giá bán nhảy vọt mạnh hơn so với phân khúc phổ thông. Người dùng quen săn mainboard "đáng tiền" sẽ phải chấp nhận rằng mặt bằng giá mới sẽ kém dễ chịu hơn hẳn.
Thị trường card đồ họa biến dạng: người dùng châu Á thấy giá vọt sớm nhất
Những điều chỉnh trên không còn là lý thuyết khi thị trường card đồ họa tại châu Á, đặc biệt ở Trung Quốc, đã xuất hiện các mức giá mới khó nuốt với game thủ. Một số mẫu GeForce RTX 50 Series của MSI và Colorful tại đây đã được điều chỉnh giá cao hơn đáng kể, có model tăng hơn 50% so với mức giá đề xuất ban đầu. Dù thị trường này chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố riêng, nó vẫn là "bức tranh tương lai" cho phần còn lại của thị trường card đồ họa: chi phí linh kiện PC tăng sẽ sớm chuyển hóa thành giá bán lẻ cao tương ứng. Quan trọng hơn, đây không phải vấn đề riêng của một hãng. Việc AMD tăng giá gói GPU và VRAM từ trước, rồi NVIDIA được cho là chuẩn bị làm điều tương tự, cho thấy cả ngành đang co lại quanh bài toán bộ nhớ và chi phí. Khi nguồn cung bộ nhớ được dự báo thiếu hụt kéo dài tới tận năm 2027 trước khi có dấu hiệu cải thiện, kỳ vọng GPU quay về mặt bằng giá dễ tiếp cận như vài năm trước là điều xa vời. Người đang cân nhắc nâng cấp GPU trong vài tháng tới có thể sẽ phải chi nhiều tiền hơn hoặc chờ thị trường ổn định lại.
Người dùng nên làm gì: hoãn nâng cấp hay chấp nhận mặt bằng giá mới?
Khi giá GPU tăng và giá mainboard tăng cùng lúc, chiến lược nâng cấp PC của người dùng không thể dựa vào tư duy "thấy giảm là mua" như trước nữa. Nhu cầu nâng cấp PC vốn đã yếu đi vì thiếu các nền tảng CPU/GPU mới mang tính bước ngoặt, giờ lại bị kìm thêm bởi giá bộ nhớ cao và chi phí linh kiện tăng, khiến việc lắp máy mới trở nên kém hấp dẫn. Các nhà sản xuất đứng trước nghịch lý: nếu không tăng giá thì lợi nhuận co lại, nhưng tăng giá lại càng làm nhu cầu suy giảm. Với người dùng, lựa chọn thực tế nhất là phân loại nhu cầu: nếu hệ thống hiện tại vẫn hoạt động tốt, hoãn nâng cấp vẫn là quyết định hợp lý đến khi chi phí linh kiện PC và nhu cầu thị trường ổn định hơn. Nếu buộc phải lắp mới, nên so sánh kỹ giá giữa các nhà bán lẻ, ưu tiên nền tảng hiện tại thay vì chạy theo cấu hình đắt đỏ, và chủ động chấp nhận rằng đây là mặt bằng giá mới của thị trường card đồ họa và mainboard trong vài năm tới. Trong một thị trường mà cả NVIDIA AMD tăng giá lẫn nhà sản xuất mainboard đều đồng loạt điều chỉnh, người dùng khó có cửa "mua rẻ", nhưng vẫn có thể "mua khôn" bằng việc chọn thời điểm và cấu hình hợp lý.
