Đổi hội trường lấy bàn cà phê
Cà phê sáng tiếp nhận ý kiến cộng đồng là hình thức đối thoại trực tiếp, trong đó người dân, doanh nghiệp và đại diện chính quyền gặp nhau trong không gian thân mật để nêu vấn đề, trao đổi cách xử lý và theo dõi phản hồi. Ở phường Thạnh Mỹ Tây, đại biểu HĐND ngồi cùng người dân và doanh nghiệp bên bàn cà phê thay cho việc chỉ gặp gỡ theo kiểu hội nghị quen thuộc. Đây là lần thứ ba phường tổ chức chương trình “Cà phê cử tri”, bên cạnh các cuộc tiếp xúc theo quy định. Cách bố trí này có ý nghĩa hơn một thay đổi địa điểm: trao đổi theo nhóm nhỏ giúp người dự dễ nói về chuyện đường sá, cống thoát nước, khu phố hay khó khăn làm ăn mà không phải đứng trước hội trường. Khi khoảng cách giữa người phản ánh và người tiếp nhận được rút ngắn, chính quyền phường có thêm cơ hội nghe rõ vấn đề từ nơi phát sinh.
Hai phường, hai trọng tâm của đối thoại
Thạnh Mỹ Tây cho thấy sức hút của cách gặp gỡ gần gũi qua số lượng ý kiến: tổ đại biểu ghi nhận 29 kiến nghị, gấp ba lần một buổi tiếp xúc theo hình thức hội nghị trước đây. Nội dung trải từ vệ sinh môi trường, giao thông, thoát nước, nâng cấp hẻm đến các dự án hạ tầng; cộng đồng doanh nghiệp cũng nêu vướng mắc trong kinh doanh. Trên địa bàn có khoảng 8.000 doanh nghiệp, trong đó gần 100 đơn vị tham gia Hội Doanh nghiệp phường. Tại Tân Định, chương trình tập trung vào tiện ích số, vận động khám sức khỏe toàn dân, an ninh trật tự, hoạt động khu phố và quy định liên quan đến kinh doanh. Hai cách tổ chức cùng mở rộng kênh đối thoại người dân, nhưng cho thấy nội dung cần bám sát đặc điểm địa bàn: nơi ưu tiên hạ tầng, nơi kết hợp dịch vụ công và nếp sống đô thị.
Lắng nghe cần nối tiếp bằng việc làm
Con số 29 cho thấy bàn cà phê có thể khơi thêm tiếng nói, nhưng số lượng kiến nghị không đồng nghĩa với vấn đề đã được giải quyết. Ở Thạnh Mỹ Tây, những việc chưa thể xử lý tại chỗ được chuyển đến cơ quan có thẩm quyền; phường đặt mục tiêu theo dõi, đôn đốc trong khoảng 45 đến 60 ngày. Mốc thời gian này tạo kỳ vọng cụ thể hơn cho người phản ánh, miễn là có thông tin tiến độ và kết quả rõ ràng. Tân Định cũng nối lời nghe với việc khảo sát thực địa: sau chương trình, lãnh đạo phường xem tuyến đường dẫn vào Chợ Đa Kao đang xuống cấp và thăm hỏi tiểu thương. Tiểu thương mong hạ tầng tốt hơn để việc kinh doanh thuận lợi; Trung tâm Cung ứng dịch vụ công sẽ xây dựng đề án trình UBND phường và mời tư vấn đánh giá phương án quy hoạch.
Điểm mạnh của cà phê sáng là tạo không gian để người dân nói cụ thể, còn phép thử thật sự nằm ở khâu sau buổi gặp: ai tiếp nhận, cơ quan nào xử lý, thời hạn ra sao và người kiến nghị được báo kết quả bằng cách nào. Nếu thiếu những bước ấy, cuộc trò chuyện thân tình dễ trở thành một lần ghi nhận rồi để đó. Nếu có theo dõi đến cùng, mô hình có thể biến kiến nghị cộng đồng thành đầu việc và trách nhiệm rõ ràng. Thạnh Mỹ Tây cho biết sẽ duy trì và tiếp tục nhân rộng chương trình; điều đáng nhân rộng nhất không chỉ là chiếc bàn cà phê, mà là quy trình phản hồi đi kèm.
