Ngân sách lớn phải đi cùng kết quả đo được
Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy và tội phạm là kế hoạch liên ngành giai đoạn 2026-2035 nhằm kết hợp phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và xây dựng địa bàn an toàn bằng mục tiêu, nhiệm vụ và nguồn lực thống nhất. Sáng 5/11, Bộ trưởng Công an Lương Tam Quang, thừa ủy quyền của Thủ tướng, trình Quốc hội chủ trương đầu tư chương trình; cơ quan thẩm tra cũng trình báo cáo, cơ bản tán thành sự cần thiết của đề xuất. Quy mô ngân sách dự kiến khoảng 63.453 tỷ đồng. Đây là cam kết đáng kể, nhưng con số lớn tự nó không chứng minh chương trình hiệu quả. Thước đo phải là tội phạm giảm trên thực tế, dịch vụ hỗ trợ người dân đến được địa bàn cần thiết và từng khoản chi gắn với kết quả kiểm chứng được. Nếu thiếu các điều kiện ấy, ngân sách chống tội phạm có thể trở thành danh mục nhiệm vụ rộng mà tác động khó xác định.
Mục tiêu giảm 10% mỗi năm đặt ra bài toán thực thi
Chính phủ đặt mục tiêu đến năm 2030 hằng năm giảm 10% số vụ phạm tội về trật tự xã hội; đồng thời phấn đấu để ít nhất 50% xã, phường, đặc khu không có ma túy. Đó là mục tiêu quốc gia có sức nặng vì vừa đo xu hướng tội phạm, vừa hướng tới thay đổi an ninh ở cấp cơ sở. Nhưng chỉ tiêu giảm tội phạm hằng năm cần được công bố cùng cách tính, mốc so sánh và dữ liệu theo địa bàn. Nếu thiếu minh bạch, một tỷ lệ đẹp có thể che khuất sự khác biệt giữa các địa phương hoặc biến thành áp lực chạy theo số liệu. Chương trình gồm 10 dự án thành phần, từ chống tội phạm có tổ chức, xuyên quốc gia và trên không gian mạng đến xây dựng xã, phường an toàn, xử lý vi phạm về môi trường, tài nguyên và an toàn thực phẩm. Phạm vi rộng đòi hỏi trách nhiệm rõ ràng, không để nhiệm vụ chồng lấn.
Chia hai giai đoạn, cần kiểm soát từng đồng vốn
Dự kiến kinh phí giai đoạn 2026-2030 là 45.301,261 tỷ đồng; giai đoạn 2031-2035 khoảng 18.151,758 tỷ đồng. Chênh lệch này khiến việc đánh giá giữa kỳ trở nên thiết yếu: trước khi bước sang giai đoạn hai, cần chỉ ra dự án nào đạt kết quả, nơi nào còn thiếu nguồn lực và khoản chi nào phải điều chỉnh. Chương trình được xây dựng bằng cách tích hợp kế hoạch phòng, chống ma túy đến năm 2030 với các nhiệm vụ phòng, chống tội phạm cho giai đoạn tiếp theo. Cách làm ấy hợp lý nếu tránh được trùng lặp về nhiệm vụ và kinh phí, điều mà cơ quan thẩm tra đã yêu cầu tiếp tục rà soát. Với người dân, giá trị của ngân sách không nằm ở quy mô trên giấy mà ở khả năng giúp xã, phường xử lý nguy cơ sớm, tăng tiếp cận hỗ trợ cai nghiện và phối hợp phòng ngừa sát với đặc thù địa bàn.

Quốc hội xem xét, người dân là mắt xích không thể thiếu
Trước phiên trình Quốc hội, chiều tối 2/11, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã cho ý kiến về chủ trương đầu tư tại phiên họp thứ 8; Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh yêu cầu kiên quyết kéo giảm tội phạm ma túy và các loại tội phạm khác. Ông cũng lưu ý phải phát huy sức mạnh toàn dân, với người dân là chiến sĩ, gia đình là trận địa và địa phương là pháo đài. Tiếp theo, Chính phủ đề xuất Quốc hội xem xét, phê duyệt chủ trương tại Kỳ họp thứ Hai, còn cơ quan thẩm tra được giao hoàn thiện báo cáo để trình Quốc hội. Đây không chỉ là thủ tục: kế hoạch thực hiện cần xác định lộ trình, giải pháp phù hợp từng nơi và giải thích rõ cho người dân. Kết luận, hơn 63.450 tỷ đồng chỉ đáng giá nếu được giám sát chặt, tránh phân tán và chuyển thành mức an toàn tốt hơn. Mục tiêu giảm 10% mỗi năm là lời hứa có thể kiểm tra, không nên chỉ dừng ở chỉ tiêu.






