Đề xuất tăng vốn vay trước áp lực chi phí học tập
Vay tín dụng sinh viên là chính sách cho vay hỗ trợ học sinh, sinh viên và một số nhóm người học có hoàn cảnh khó khăn trang trải chi phí học tập, qua đó giúp họ duy trì việc học và tiếp cận giáo dục đại học. Trong năm học 2026-2027, Bộ GD-ĐT đề xuất Thủ tướng điều chỉnh chính sách, nâng mức vay tối đa lên 10 triệu đồng/người/tháng và nghiên cứu áp dụng lãi suất ưu đãi 4,8%/năm.
Đây là đề xuất, chưa phải quyền lợi đã được áp dụng. Theo Quyết định 05/2022/QĐ-TTg, hạn mức vay sinh viên tối đa hiện hành đối với người thuộc diện thụ hưởng là 4 triệu đồng/tháng; nếu được thông qua, mức mới sẽ tăng thêm 6 triệu đồng, bằng 2,5 lần hiện tại. Vì vậy, người học không nên mặc định khoản vay 10 triệu đồng đã sẵn có hoặc sẽ được cấp tự động.
Lý do cần điều chỉnh khá rõ: chi phí của sinh viên không dừng ở học phí mà còn gồm tiền thuê nhà, ăn uống, đi lại, giáo trình và thiết bị. Với gia đình thu nhập thấp, nhất là ở nông thôn, miền núi và vùng đồng bào dân tộc thiểu số, các khoản này có thể khiến việc theo học đại học trở thành gánh nặng.
Quy mô chương trình lớn, nhưng 10 triệu đồng là mức trần
Tính đến ngày 31/5/2026, hai chương trình tín dụng có tổng cộng 362.077 khách hàng còn dư nợ, với tổng dư nợ gần 24.898 tỷ đồng. Trong đó, chương trình theo các Quyết định 157/2007/QĐ-TTg và 05/2022/QĐ-TTg có 355.805 khách hàng, dư nợ 24.475 tỷ đồng; chương trình dành cho người học các ngành STEM theo Quyết định 29/2025/QĐ-TTg có 6.272 khách hàng, dư nợ 422,9 tỷ đồng. Quy mô này cho thấy vốn vay người học đã là một kênh hỗ trợ đáng kể, đồng thời chính sách mới mở rộng phạm vi tới học viên sau đại học và các ngành ưu tiên.
Dù vậy, mức 10 triệu đồng/tháng được nêu là hạn mức tối đa, không đồng nghĩa mọi sinh viên đều được vay đủ số đó. Đối tượng thụ hưởng, căn cứ xét duyệt và nhu cầu vay thực tế vẫn cần được xác định. Đây là điểm thiết yếu: tăng trần chỉ có ý nghĩa nếu vốn đến đúng người cần, thay vì tạo kỳ vọng rằng mọi hồ sơ đều được duyệt cùng một mức.
Khoảng cách giữa hạn mức hiện hành và chi phí thực tế cũng hiện rõ ở đô thị. Thạc sĩ Cù Xuân Tiến, Trưởng phòng Tuyển sinh và Công tác sinh viên, Trường Đại học Kinh tế - Luật, Đại học Quốc gia TP.HCM, nhận định mức vay tối đa 4 triệu đồng/tháng gần như chỉ đủ trang trải học phí trong trường hợp được nêu, còn người học vẫn phải tự lo ăn ở, đi lại và nhu cầu thiết yếu.
Lãi suất, thủ tục và khả năng trả nợ cần đi cùng hạn mức
Mức lãi suất vay sinh viên 4,8%/năm cũng mới ở bước được Bộ GD-ĐT đề xuất nghiên cứu, chưa thể xem là mức lãi đã được chốt cho người vay. Khi chính sách còn trong quá trình xem xét, người học nên kiểm tra quy định chính thức về lãi suất, điều kiện và thủ tục trước khi lập kế hoạch tài chính dựa trên con số này.
Bộ đồng thời đề xuất kết nối dữ liệu giữa Ngân hàng Chính sách xã hội, cơ sở đào tạo và các cơ quan liên quan, cũng như hoàn thiện cơ chế điều chỉnh kỳ hạn và gia hạn nợ cho người gặp khó khăn khách quan sau tốt nghiệp. Đây là phần không nên bị xem nhẹ: khả năng trả nợ phụ thuộc vào thời điểm có việc làm, thu nhập ban đầu và độ ổn định công việc. Hạn mức cao hơn giúp giảm thiếu hụt trước mắt, nhưng nếu thiếu cơ chế trả nợ linh hoạt, áp lực có thể chỉ bị dời sang giai đoạn sau khi ra trường.
Trong năm học 2026-2027, Bộ tiếp tục đề xuất điều chỉnh chính sách để tháo gỡ bất cập thực tế. Còn việc tổ chức, quản lý và sử dụng Quỹ Học bổng Quốc gia đã có Nghị định 317/2026/NĐ-CP ban hành ngày 11/8/2026, có hiệu lực từ 1/10/2026. Đây là một hướng hỗ trợ riêng, không đồng nghĩa đề xuất tăng hạn mức vay đã được thông qua.
Kết luận: đề xuất nâng trần lên 10 triệu đồng/tháng và lãi suất 4,8%/năm có thể giúp chính sách theo sát hơn chi phí học tập, nhưng hiện chưa phải mức vay đã có hiệu lực. Người học cần theo dõi quyết định chính thức, xác minh mình có thuộc diện thụ hưởng hay không và cân nhắc cả nghĩa vụ trả nợ; chính sách tốt không chỉ nằm ở số tiền được vay mà còn ở khả năng tiếp cận công bằng và trả nợ phù hợp.
