Hai con đường để nhạc Việt vượt biên giới
Nhạc Việt ở Trung Quốc đang hiện diện qua hai lối khác nhau: nghệ sĩ mang bản sắc âm nhạc Việt lên sân khấu truyền hình, hoặc một tiết mục bùng nổ trên mạng xã hội rồi lan tới hàng triệu khán giả. Hai dấu ấn gần đây của Đăng Khôi và Chi Pu cho thấy không có một công thức duy nhất để bước vào thị trường này. Ở tập 7 cuộc thi âm nhạc quốc tế Silk Way Star tại Trung Quốc, Đăng Khôi chọn Bèo Dạt Mây Trôi, dân ca quen thuộc với nhiều thế hệ người Việt. Trong khi đó, hiệu ứng của Đóa Hoa Hồng gắn với màn chào sân của Chi Pu tại chương trình Tỷ Tỷ Đạp Gió Rẽ Sóng mùa 4 năm 2023. Một lựa chọn nhấn vào sự giao lưu văn hóa bằng âm nhạc; lựa chọn kia cho thấy sức mạnh của hình ảnh, dàn dựng và mạng xã hội.
Đăng Khôi đưa dân ca lên sân khấu Silk Way Star
Với Đăng Khôi Silk Way Star là dịp giới thiệu những ca khúc Việt anh yêu thích đến khán giả quốc tế, chứ không chỉ là một màn so tài. Nam ca sĩ làm mới hòa âm, phối khí cho Bèo Dạt Mây Trôi nhưng giữ tinh thần nguyên bản, kết hợp nhạc cụ truyền thống Việt Nam và Trung Quốc. Anh còn thêm đoạn vè tự viết cùng giọng hát trẻ em, tạo sắc thái gợi nhớ tuổi thơ và làng quê. Đó là hướng tiếp cận có chủ đích: đưa chất liệu quen thuộc ra ngoài biên giới mà không xóa đi căn cước của nó. Trang phục lấy cảm hứng từ mặt hồ, bèo và mây trôi cũng góp phần kể câu chuyện của bài hát bằng hình ảnh. Trên sân khấu, tiết mục nhận phản hồi tích cực từ một số giám khảo, thí sinh và khán giả; khán giả trên mạng xã hội Trung Quốc cũng bày tỏ ủng hộ.
Đóa Hoa Hồng và sức bật của lan truyền trực tuyến
Nếu Đăng Khôi tiếp cận khán giả bằng dân ca và câu chuyện dàn dựng, Chi Pu tạo dấu ấn bằng một màn trình diễn được thiết kế để lập tức gây chú ý. Năm 2023, cô chào sân Đạp Gió với Đóa Hoa Hồng, biểu diễn bằng tiếng Việt và tiếng Trung, kết hợp vũ đạo cùng màn biến hình trực tiếp. Chi Pu đạt 354 điểm, xếp thứ 8 trong 33 thí sinh ở vòng solo. Con số thường được tóm gọn thành “ca khúc Việt 2 tỷ view”, nhưng cần hiểu cho chính xác: nguồn tin ghi nhận các hashtag về tiết mục và video trích đoạn màn biến hình thu hút khoảng 1,5–2 tỷ lượt xem trên các nền tảng mạng xã hội Trung Quốc trong thời gian chương trình phát sóng, không phải lượt nghe của riêng ca khúc. Sự lan truyền trên Douyin và Weibo giúp nữ ca sĩ quê Hà Nội được chú ý rộng rãi, rồi hình thành cộng đồng người hâm mộ tại đây.
Sân khấu tạo dấu ấn, mạng xã hội mở rộng tầm với
Đặt hai câu chuyện cạnh nhau, có thể thấy sân khấu truyền hình và mạng xã hội không loại trừ nhau, nhưng tạo ra những điểm vào khác biệt. Màn trình diễn trực tiếp giúp nghệ sĩ thể hiện năng lực, bản sắc và khả năng kết nối với người xem trong một khoảnh khắc có tổ chức. Còn lượt xem, hashtag và video chia sẻ có thể kéo dài đời sống của tiết mục, đưa hình ảnh nghệ sĩ đến những nhóm khán giả chưa theo dõi chương trình. Chi Pu tiếp tục xuất hiện trong các chương trình truyền hình và đại nhạc hội Trung Quốc sau thành công ở Đạp Gió; năm 2024 cô phát hành ca khúc song ngữ Finding You. Những diễn biến ấy cho thấy hiệu ứng trực tuyến có thể trở thành bàn đạp cho hoạt động tiếp theo, dù không phải bảo đảm cho thành công lâu dài. Với Đăng Khôi, giá trị nằm ở việc trình bày dân ca theo cách phù hợp sân khấu quốc tế mà vẫn giữ cốt lõi.
Nhìn chung, nhạc Việt ở Trung Quốc không chỉ cần một bản hit hay một con số lan truyền. Đăng Khôi cho thấy sức mạnh của chất liệu văn hóa được trình diễn có chủ đích; Chi Pu minh họa khả năng tạo độ phủ bằng hình ảnh sân khấu và tốc độ chia sẻ trực tuyến. Một con đường xây dựng sự chú ý từ màn diễn, con đường kia khuếch đại nó qua mạng xã hội. Muốn biến sự chú ý thành hiện diện bền hơn, nghệ sĩ cần tiếp tục tạo ra những tiết mục đủ riêng biệt để khán giả nhớ đến cả âm nhạc lẫn người biểu diễn.
