Đo hiệu quả bằng nguồn lực đến đúng người
Chương trình Vì người nghèo là hoạt động huy động nguồn lực xã hội để hỗ trợ người khó khăn bằng sinh kế, nhà ở và giáo dục, qua đó giúp họ cải thiện đời sống thay vì chỉ nhận cứu trợ trước mắt. Sáng 6/11, tại thôn Cao Lan, xã Quốc Khánh, Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Lạng Sơn phối hợp với chính quyền địa phương tổ chức Tháng cao điểm “Vì người nghèo” và Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc năm 2026. Các cơ quan, doanh nghiệp và nhà hảo tâm trong tỉnh đóng góp hơn 9,6 tỷ đồng; hơn 5,3 tỷ đồng được trao trực tiếp tại chương trình. Con số huy động đáng chú ý, nhưng ý nghĩa của nó nằm ở cách tiền được phân bổ thành cơ hội cụ thể: hộ nghèo có vốn làm ăn, gia đình khó khăn có nhà ở và học sinh có điều kiện tiếp tục đến trường. Đây là hướng hỗ trợ đáng duy trì, miễn việc xét chọn và theo dõi sử dụng nguồn lực được làm minh bạch.
Vốn sinh kế cần mở đường cho thu nhập lâu dài
Điểm đáng chú ý nhất là chương trình trao 500 triệu đồng vốn sinh kế cho 50 hộ nghèo tại 11 xã biên giới, mỗi hộ nhận 10 triệu đồng. Hội Chữ thập đỏ tỉnh còn hỗ trợ năm hộ bằng con giống, trị giá 10 triệu đồng mỗi hộ. Đây là cách hỗ trợ hộ nghèo có khả năng tạo tác động dài hơn một khoản quà dùng trong ngắn hạn: tiền hoặc con giống có thể trở thành đầu vào sản xuất. Tuy vậy, trao vốn mới chỉ là bước đầu. Hiệu quả thực tế phụ thuộc vào việc hộ dân chọn được mô hình phù hợp, có hướng dẫn kỹ thuật và được đồng hành khi gặp rủi ro. Trong chín tháng đầu năm 2026, Quỹ “Vì người nghèo” tỉnh tiếp nhận hơn 5,8 tỷ đồng và gần 4.000 suất quà đã đến với hộ nghèo, hộ cận nghèo cùng các gia đình khó khăn. Kết quả ấy cho thấy quy mô chăm lo đáng kể; bước tiếp theo là đo xem hỗ trợ giúp bao nhiêu hộ tăng thu nhập bền vững.

Nhà ở và học bổng là khoản đầu tư vào tương lai
Nguồn lực không dừng ở sản xuất. Chương trình dành 200 triệu đồng hỗ trợ xây nhà mới cho gia đình thân nhân liệt sĩ Lô Văn Tráng tại thôn Cao Lan. Với học sinh vùng biên, Bộ đội Biên phòng hỗ trợ 237 em tại 11 xã, tổng kinh phí hơn 1,75 tỷ đồng; mức hỗ trợ trên 7 triệu đồng mỗi em mỗi năm thông qua mô hình “Nâng bước em tới trường - Con nuôi Đồn Biên phòng”. Hội Khuyến học tỉnh trao học bổng học sinh cho 95 em tại ba xã Quốc Khánh, Quốc Việt và Kháng Chiến, với tổng kinh phí 1,26 tỷ đồng. Ngoài ra, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh hỗ trợ 37 học sinh khó khăn ở xã Quốc Khánh, tổng cộng 273 triệu đồng. Những khoản này không thay thế được đầu tư giáo dục dài hạn, nhưng có thể giảm bớt rào cản trước mắt khiến trẻ em phải nghỉ học. Nhà ở an toàn và việc học liên tục cũng là nền tảng để một gia đình thoát nghèo qua nhiều thế hệ.

Minh bạch và đồng hành sẽ quyết định kết quả
Kinh nghiệm hỗ trợ an sinh của tỉnh cho thấy nhu cầu rất lớn: trong chín tháng năm 2026, gần 4.000 suất quà được trao; hơn 29 tỷ đồng được chi để xây mới, sửa chữa trên 600 căn nhà cho các hộ khó khăn, cùng gần 2,2 tỷ đồng hỗ trợ xây dựng, bảo trì năm cầu giao thông nông thôn. Vì thế, hơn 9,6 tỷ đồng huy động trong Tháng cao điểm cần được nhìn như một phần của nỗ lực lâu dài, không phải đích đến. Tỉnh đã ký chương trình phối hợp với Chi nhánh Ngân hàng Chính sách xã hội để thực hiện tín dụng chính sách giai đoạn 2026–2031; Hội Khuyến học và Bộ đội Biên phòng cũng phối hợp thúc đẩy khuyến học, khuyến tài tại khu vực biên giới giai đoạn 2026–2030. Hướng chuyển từ cứu trợ đơn thuần sang tạo sinh kế là hợp lý, nhưng chỉ thuyết phục khi công khai đối tượng nhận, theo dõi kết quả và điều chỉnh hỗ trợ theo nhu cầu thực tế.
Lạng Sơn đã huy động được nguồn lực đáng kể và chuyển một phần thành vốn làm ăn, nhà ở cùng học bổng cụ thể. Giá trị lâu dài của Quỹ Vì người nghèo sẽ được quyết định không chỉ bởi số tiền tiếp nhận, mà bởi việc các gia đình có thể ổn định sinh kế và học sinh có thể tiếp tục đến trường.







