Lừa đảo điện thoại thời mới: Từ iPhone giả mạo đến mã độc Android
Lừa đảo khi mua điện thoại thông minh là tập hợp các chiêu trò dùng trang web giả mạo, mẫu máy không tồn tại hoặc mã độc cài vào iPhone, Android để đánh cắp dữ liệu tài chính, ví tiền số và biến thiết bị thành công cụ do thám, thường xuất hiện trong giai đoạn người dùng đặt mua, thanh toán hoặc thiết lập máy mới. Điều đáng nói: kẻ gian không chỉ nhắm vào những người nhẹ dạ cả tin, mà còn tận dụng tâm lý săn hàng sớm, ham ưu đãi để lừa cả người am hiểu công nghệ. Nếu không thay đổi thói quen mua sắm và bảo mật, việc sở hữu một chiếc điện thoại cao cấp có thể biến thành cơn ác mộng an ninh kéo dài.
Bẫy đặt trước iPhone Duo: Trang web giả mạo và tấn công "zero-click"
Các chiến dịch lừa đảo điện thoại đang tận dụng sức nóng của iPhone Duo để giăng bẫy người dùng. Mặc dù đặt trước iPhone Duo chỉ bắt đầu từ ngày 16/10 theo công bố chính thức, kẻ gian đã dựng lên trang web giả mạo cho phép đặt hàng sớm hơn nhằm dụ người dùng truy cập và để lộ dữ liệu. Đây là chiêu quảng cáo mẫu máy có thật nhưng thời điểm bán sai lệch, biến mọi quảng cáo đặt hàng sớm hơn mốc 16/10 thành hành vi lừa đảo.
Trang web này sao chép gần như hoàn hảo phong cách Apple, từ phông chữ, logo tới footer bản quyền, hạn chế tối đa lỗi chính tả để đánh vào cảm giác “trang chính hãng”. Nhưng phía sau lớp vỏ bóng bẩy là chuỗi khai thác DarkSword hoạt động theo cơ chế "zero-click": chỉ cần mở trang là mã độc đã bắt đầu tấn công, người dùng không cần bấm gì thêm. Theo các nhà nghiên cứu bảo mật, DarkSword nhắm vào iPhone chạy iOS 18.4 đến 18.6.2 chưa vá kịp bản cập nhật.
Mục tiêu thật: Ví tiền số, dữ liệu riêng tư và những mẫu iPhone "không tồn tại"
Điểm đáng sợ của chiến dịch lừa đảo này là người dùng thua ngay cả khi chưa kịp trả tiền. Chuỗi khai thác DarkSword được thiết kế để ghi nhận thông tin thiết bị, trạng thái hệ thống, danh sách ứng dụng, ghi chú Apple Notes, tin nhắn, danh bạ, lịch sử cuộc gọi, email, lịch và dữ liệu vị trí. Sau đó, nó tập trung vào ví tiền số, tìm các ứng dụng như MetaMask, Trust Wallet, Coinbase Wallet… rồi tìm cách tải lên tệp ví, dữ liệu keychain và ảnh thu nhỏ. Nếu thành công, toàn bộ tài sản số của bạn có thể bị khóa ngoài trong chốc lát.
Song song, kẻ gian còn chơi chiêu “iPhone lạ” với những tùy chọn không trùng khớp sản phẩm thật. Trang lừa đảo đưa ra màu "Titan Tự Nhiên" và kích thước 6,3 inch hoặc 6,9 inch, trong khi iPhone Duo chính thức chỉ có hai màu Trắng Tinh Tú và Đêm Đen, kích thước 7,6 inch khi mở và 5,4 inch khi gập. Những thông số lệch chuẩn này là dấu hiệu rõ ràng cho thấy bạn đang đứng trước trang web giả mạo, bất kể giao diện trông có “xịn” đến đâu.
Mã độc Android Manic: Điện thoại thành công cụ do thám ngay từ lúc cài đặt
Ở phía Android, nguy cơ không kém phần nghiêm trọng đến từ mã độc Android Manic. Đây là phần mềm độc hại được thiết kế cho cả gian lận tài chính lẫn theo dõi nạn nhân. Theo một công ty chuyên về mối đe dọa trên thiết bị di động, Manic có thể theo dõi tới 169 ứng dụng, bao gồm ngân hàng, ví điện tử, dịch vụ thanh toán, sàn giao dịch tiền số, nhắn tin, email, trình duyệt, ứng dụng xác thực và cả một số dịch vụ chính phủ. Trong bối cảnh nhiều người mua Android mới rồi cài hàng loạt ứng dụng ngân hàng, ví số ngay trong ngày đầu, khả năng bị Manic theo dõi và đánh cắp thông tin trong giai đoạn này là cực cao.
Sau khi lừa người dùng cấp quyền Trợ năng và quyền đọc thông báo, Manic có thể thu thập mật khẩu, mã OTP, cụm từ khôi phục tài khoản, đồng thời tạo màn hình giả để bắt chước giao diện ứng dụng ngân hàng và tiền số. Người dùng tưởng đang đăng nhập app thật, nhưng mọi thông tin đăng nhập lại chảy thẳng về máy chủ tấn công. Manic còn đọc SMS, theo dõi nội dung hiển thị, can thiệp thao tác nhập liệu và cho phép kẻ tấn công tương tác từ xa với máy bị nhiễm. "Nếu bị khai thác đầy đủ, chiếc smartphone… có thể trở thành một thiết bị bị điều khiển từ xa".
Làm sao mua iPhone an toàn và tránh mã độc Android?
Muốn mua iPhone an toàn, nguyên tắc đầu tiên là kiểm tra thời điểm mở đặt trước và kênh bán chính thức. Với iPhone Duo, Apple cho biết chỉ có thể đặt trước từ ngày 16/10 và lên kệ ngày 23/10. Bất kỳ trang nào quảng cáo đặt trước sớm hơn đều là lừa đảo. Quy tắc vàng là: chỉ giao dịch trên trang chính thức hoặc đại lý ủy quyền uy tín, cảnh giác với ưu đãi “quá tốt để là thật” và luôn cập nhật iOS lên phiên bản mới nhất. Chuỗi khai thác DarkSword đã được công bố từ tháng 3 và Apple phát hành bản vá trong cùng tháng; các thiết bị chạy bản cập nhật mới nhất từ iOS 15 đến iOS 26 đã miễn nhiễm.
Nếu lỡ mở trang web nghi ngờ, hãy cập nhật ngay iPhone lên bản iOS mới nhất rồi khởi động lại máy theo khuyến nghị của chuyên gia an ninh. Trên Android, tránh cài ứng dụng từ nguồn bên ngoài vì Manic hiện chưa xuất hiện trên cửa hàng ứng dụng chính thức. Hạn chế cấp quyền Trợ năng và quyền đọc thông báo cho app lạ, thường xuyên rà soát và gỡ ứng dụng nghi vấn. Và quan trọng hơn hết, đừng mở liên kết đặt mua điện thoại từ email, tin nhắn hay quảng cáo nếu bạn không chờ đợi liên hệ đó và không chắc chắn về người gửi. Khi một chiếc điện thoại có thể chứa toàn bộ tài chính và đời sống số, sự cẩn trọng không còn là lựa chọn, mà là nghĩa vụ với chính mình.
